Bacteriële Ziekten Samenvatting RUND

BACTERIELE EN MYCOTISCHE ZIEKTEN – 1ste
Master
LES 1 – 23/9/14

INLEIDING – ANTIMICROBIELE THERAPIE
(pg 5)

“Formularium voor verantwoord gebruik van antibacteriële middelen
in de rundveehouderij”

In formularium, onderscheid gemaakt tussen antibiotica:
- 1ste keuze
- 2de keuze (afh van gevoeligheid kiemen, farmaco-
de
- 3 keuze kinetiek/dynamiek, effectiviteit, kliniek)

Ook onderverdeeld met kleurcodes:
- Geel
(belang voor volksgezondheid en
- Oranje
dierengezondheid)
- Rood
(Rood – Mogen enkel gebruikt worden als geel/oranje ab klassen niet
werkzaam zijn bij betreffende aandoening/indicatie.

Gebruik antimicrobiële middelen per aandoening
* Bovine respiratory disease
* Necrobacillose
* Neonatale diarree
* Diarree op latere leeftijd
* Peritonitis
* …



I. HUID EN OPP. LYMFEKNOPEN – RUND
1) Actinobacillose
 Oorzaak = Gr – (Actinobacillus lignieresii)
 Huid woekeringen met talrijke abcessen van de weke
weefsels, vnl thv de kop en o.a. tong
2) Panaritium
 acute ontsteking van de subcutane weefsel van de
ondervoet
 oorzaak: Trueperella pyogenes
 Gr+ meestal in combinatie met Gr– anaëroben (o.a.
Fusobacterium necrophorum)
 Etter en ontsteking
3) Keelmiltvuur
Bacillus anthracis
Gr+
Vormt endospores

, Rund – acute- of peracute vorm (Chronische vormen
keelmiltvuur/darmmiltvuur – minder frequent)


GASGANGREEN (maligne oedeem / koudvuur)

 Gasvorming, acute ontsteking + oedeem
 ‘Koudvuur’ omdat bloedvaten afsterven = voelt koud aan
 Typisch bij het paard
 Wondinfectie waarin Clostridia tussenkomen  Menginfectie!
o Ook verschillende Clostridia kunnen hier voorkomen bv.
histotoxische clostridia

Etiologie: histotoxische Clostridia

 Morfologie
o Gram +
o Sub-terminaal deformerende Spores

 Resistent
 Cultuur: strikt anaëroob
 kiem-gastheer interacties
o facultatief symbiotisch (vrijlevend in de bodem)
o darm (bv. Clostridium perfringens)
o exotoxines  toxiciteit

Pathogenese-symptomen

 Wondinfectie, navelinfectie
o Bv. Clostridium tetani


Histotoxische Allebei Clostridium tetani
clostridia
Wond infectie Tetanospasmine
≠ toxines Navel infectie CZ Stoornissen
Inwerken op de Meng infectie
bloedvaten Anaëroob milieu
 Permeabiliteit
 In anaeroob milieu =
 Oedeem spores  staafjes 
 Cellen kapot  xxxx en vorming van
necrose endotoxines
Bloedbaan
 Shock
 sterfte

,Wondinfectie, steekwonde infectie, navelinfectie

1) Wond infectie
Korstje sluit wonde af en pO2 daalt




Menginfectie met
Histotoxische clostridia
spores




2) Steekwonde infectie
 Bv. nageltred paard
 Bv. injectie naald brengt bacteriën in de diepte
 Vasoconstrictie
o Prostaglandines




Menginfectie met
Histotoxische clostridia
spores




3) Navelinfectie
 veulens

, Menginfectie met
Histotoxische clostridia
spores




Menginfectie

1) Aëroben of facultatief anaëroben
 xxxx  verbruiken O2 waardoor de pO2
(zuurstofspanning) = creëert anaerobe milieu waarin de
Histotoxische Clostridia kunnen ontluiken


2)
 Histotoxische Clostridia xxxx in wonde doordat pO2
 Gas (fermentatie) productie
 Exotoxine productie
o Lokaal
 Bloedvaten (capillairen) permeabiliteit 
 Cellen kapot  necrose
 Oedeem door bloedvat permeabiliteit

Exotoxines + Metabolieten (weefseltoxines van de
necrose)  bloedbaan  shock/sterfte

Symptomen
Lokaal




Gaat
verslappen

 Grote pijnlijke zwelling  Necrose (zwart kleur)
 Voelt warm aan  Voelt koud aan
 Cyanotisch (blauw  Geen pijn meer
/paars van kleur)  Krepitatie = krakende
geluiden in weefsels
door gas (in meer
gevorderd stadium)
Algemeen
 Shock
 Sterfte

Diagnose
 Meestal o.b.v klinische symptomen

,  Differentiële Diagnose: boutvuur (via bacteriële onderzoek)

Therapie
 Symptomatisch: anti-shock
o NSAIDs
 Wondverzorging
Creëren een
o O2 milieu creëren
aerobe milieu
o Zo veel mogelijk necrotische materiaal verwijderen
(ongunstig voor
o Ontsmetten met waterstofperoxide (H2O2) bacteriën)

 Penicilline (cephalosporines)
o Beta-lactam antibiotica  tegenover Clostridia
o Cephalosporines geven minder irritatie dan penicilline
o Lokale behandeling + algemene behandeling




BOUTVUUR (“Blackleg”)

 = vorm van gasgangreen veroorzaakt door Clostridium
chauvoei
 alle zoogdieren (vnl. Rund/herks gevoeliger)
 wettelijk bestreden ziekte

Boutvuur bij het rund
 geen uitwendige verwonding
 Meestal thv de zware spieren van de achterhand (‘blackleg’)
 6 maand - 3 jaar

Etiologie: Clostridium chauvoei
 Morfologie
o Gram +
o Sub-terminale deformerende spores
 Cultuur: anaëroob
 kiem-gastheer interacties
o exotoxines

Exotoxines

 Bloedvaten (capillairen) permeabiliteit 
 Cellen kapot  necrose
 Oedeem door bloedvat permeabiliteit

Pathogenese & symptomen

 Opname van spores Clostridia chauvoei: per os
o Komen terecht in de bloedbaan – men vermoedt door de
tandalveolen tijdens de tandwissel maar niet zeker.
o Bloed  Organen = Persisteren in de lever = “in rust”