SAMENVATTING: ETHIEK DE BASIS 4 E DRUK
Hoofdstuk 1
Ethiek = Een vakgebied dat zich bezighoudt met kritische reflectie op moraal
Moraal = Onze opvattingen over hoe wij en anderen ons horen te gedragen
-> Ethiek gaat over goed en fout. Dit zit bij ons in onze normen en waarden
Morele waarden = Begrippen waarmee we uitdrukken wat we het doel vinden van goed gedrag. Dit is
in één woord uit te drukken
Voorbeelden:
- Vrede - Eerlijkheid
- Rechtvaardigheid - Openheid
- Vrijheid - Gelijkheid
- Mededogen - Recht en orde
- Democratie - Netheid
Morele normen = Onze algemene gedragsregels die nodig zijn om onze morele waarden te
realiseren. Dit zijn concrete geboden en verboden (wat men wel of niet zou/zal doen).
Voorbeelden:
- Je hoort de waarheid te spreken
- Je hoort iedereen gelijk te behandelen
- Je hoort het recht op leven van mensen te respecteren
- Je hoort een helpende hand te bieden aan anderen die lijden
-> Verboden zijn – gij zult… niet liegen, niet doden, niet echtbreken, niet jaloers zijn etc.
Intuïtief moreel oordeel = Een moreel oordeel dat kant-en-klaar ontstaat in je bewustzijn zonder dat
je erover na hoeft te denken. Dit noemt men over iets oordelen.
Moreel oordeel = Oordeel over het gedrag van mensen
Algemene rechten = Zijn ook normen zoals, leven en privacy.
3 verschillende oordelen:
Subjectief = Je voelt dat je het oneens bent met de ander. Het oordeel brengt gevoel met
zich mee. (ervaren)
Objectief = Je weet wat je mening is. Je kent je oordeel. (kennen)
Normatief = Je oordeelt dat iets goed of slecht is. Je vind er iets van. (oordelen)
, Moed = het onder ogen zien van je angsten, omwille van een morele overweging overwinnen en dit
omzetten in gedrag
Schema van het boek:
1. Om onze morele competentie te verhogen, moeten we onze morele oordelen beter onderbouwen.
2. Hiertoe formuleren we een morele vraag, waarom ons intuïtief moreel oordeel een antwoord kan
zijn.
3. Deze vraag gaan we vervolgens systematisch beantwoorden.
4. In het proces van het systematisch beantwoorden van de vraag komen de relevante morele
argumenten boven water.
Moreel vertoog = Gesprekken over morele oordelen
Professionals moeten:
- Morele vragen kunnen stellen
- Morele argumenten kunnen geven
- Zichzelf kennen en accepteren (moedig zijn)
Hoofdstuk 2
Economische argumenten = Argumenten die zinvol zijn op het gebied van geld (eigen belangen).
Sociale verwachtingen = Argumenten die gericht zijn op wat mensen om je heen van je verwachten
Morele uitgangspunten = Argumenten die andere mensen kunnen overtuigen
Deugd = Goede karaktereigenschappen van mensen die leiden tot goed gedrag. Mag alleen gebruikt
worden om jezelf te oordelen. Het is iets wat mensen aanvaarden dat goed is.
Normen = Schrijven specifiek gedrag voor
Waarden = Beschrijven welke gevolgen belangrijk zijn
Deugden = Beschrijven wat voor mens je moet zijn
Plichtethiek = Kijkt naar welke regels je moet opvolgen (normen)
Gevolgethiek = Beschrijft welke idealen het belangrijkst zijn (Waarden)
Deugdethiek = Beschrijft wat voor mens je moet zijn (Deugden)
Plato -> Wijsheid, matigheid, rechtvaardigheid, moed
Hoofdstuk 1
Ethiek = Een vakgebied dat zich bezighoudt met kritische reflectie op moraal
Moraal = Onze opvattingen over hoe wij en anderen ons horen te gedragen
-> Ethiek gaat over goed en fout. Dit zit bij ons in onze normen en waarden
Morele waarden = Begrippen waarmee we uitdrukken wat we het doel vinden van goed gedrag. Dit is
in één woord uit te drukken
Voorbeelden:
- Vrede - Eerlijkheid
- Rechtvaardigheid - Openheid
- Vrijheid - Gelijkheid
- Mededogen - Recht en orde
- Democratie - Netheid
Morele normen = Onze algemene gedragsregels die nodig zijn om onze morele waarden te
realiseren. Dit zijn concrete geboden en verboden (wat men wel of niet zou/zal doen).
Voorbeelden:
- Je hoort de waarheid te spreken
- Je hoort iedereen gelijk te behandelen
- Je hoort het recht op leven van mensen te respecteren
- Je hoort een helpende hand te bieden aan anderen die lijden
-> Verboden zijn – gij zult… niet liegen, niet doden, niet echtbreken, niet jaloers zijn etc.
Intuïtief moreel oordeel = Een moreel oordeel dat kant-en-klaar ontstaat in je bewustzijn zonder dat
je erover na hoeft te denken. Dit noemt men over iets oordelen.
Moreel oordeel = Oordeel over het gedrag van mensen
Algemene rechten = Zijn ook normen zoals, leven en privacy.
3 verschillende oordelen:
Subjectief = Je voelt dat je het oneens bent met de ander. Het oordeel brengt gevoel met
zich mee. (ervaren)
Objectief = Je weet wat je mening is. Je kent je oordeel. (kennen)
Normatief = Je oordeelt dat iets goed of slecht is. Je vind er iets van. (oordelen)
, Moed = het onder ogen zien van je angsten, omwille van een morele overweging overwinnen en dit
omzetten in gedrag
Schema van het boek:
1. Om onze morele competentie te verhogen, moeten we onze morele oordelen beter onderbouwen.
2. Hiertoe formuleren we een morele vraag, waarom ons intuïtief moreel oordeel een antwoord kan
zijn.
3. Deze vraag gaan we vervolgens systematisch beantwoorden.
4. In het proces van het systematisch beantwoorden van de vraag komen de relevante morele
argumenten boven water.
Moreel vertoog = Gesprekken over morele oordelen
Professionals moeten:
- Morele vragen kunnen stellen
- Morele argumenten kunnen geven
- Zichzelf kennen en accepteren (moedig zijn)
Hoofdstuk 2
Economische argumenten = Argumenten die zinvol zijn op het gebied van geld (eigen belangen).
Sociale verwachtingen = Argumenten die gericht zijn op wat mensen om je heen van je verwachten
Morele uitgangspunten = Argumenten die andere mensen kunnen overtuigen
Deugd = Goede karaktereigenschappen van mensen die leiden tot goed gedrag. Mag alleen gebruikt
worden om jezelf te oordelen. Het is iets wat mensen aanvaarden dat goed is.
Normen = Schrijven specifiek gedrag voor
Waarden = Beschrijven welke gevolgen belangrijk zijn
Deugden = Beschrijven wat voor mens je moet zijn
Plichtethiek = Kijkt naar welke regels je moet opvolgen (normen)
Gevolgethiek = Beschrijft welke idealen het belangrijkst zijn (Waarden)
Deugdethiek = Beschrijft wat voor mens je moet zijn (Deugden)
Plato -> Wijsheid, matigheid, rechtvaardigheid, moed
