Huidtherapie 1.4 Samenvatting
Hoorcollege 1 en 2 oedeem/mld
Oedeem: Toegenomen hoeveelheid vocht buiten de bloedsomloop en tussen de
cellen.
Hoe ontstaat oedeem?
verhoogde capillaire waterdruk
verlaging van de capillaire colloid (bloedplasma eiwitten)-osmotische druk
toename van de capillaire doorgankelijkheid voor eiwitten
Afvloed belemmering in het lymfesysteem
Soorten oedeem (voornaamste):
- Veneus oedeem
- Lymfoedeem
- Lipoedeem
Vormen van non-pitting oedeem:
Lymfoedeem : primair en secundair
Lipoedeem
Myxoedeem
Diagnostiek bij oedeem:
Fysiologisch of hypostatisch oedeem
Idiopatisch oedeem
Factoren
Aandoeningen
Oorzaken en vormen van lymfoedeem beschrijven
Lymfoedeem:
> Primair lymfoedeem (aangeboren):
Geen duidelijke oorzaak
Lymfevaten zijn verminderd of niet voldoende aangelegd
Kan door trigger (bv: door bot breken of zwanger) tot uiting komen
- Congenitaal lymfoedeem: bij baby’s -> Congenitaal primair lymfoedeem
(ziekte van Milroy)
Ziekte van Milroy: kenmerken aan de onderbenen, zowel voeten
/tenen/onderbenen) is erfelijk
- Lymphoedema preacox : bij pubers, jonger dan 35
- Lymphoedema tarda: bij volwassenen, ouder dan 35
- niet erfelijk primair lymfoedeem
> Secundair lymfoedeem : schade van buitenaf op de lymfeknopen of vaten
Gebeurtenis waardoor lymfevaten en/of lymfeknopen beschadigd zijn (meestal
onherstelbaar) bv: na trauma of operatie
Blokkade
, Posttraumatisch lymfoedeem; Na een trauma met groot wekedelenletsel
(type 1)
Postoperatief lymfoedeem; na lymfeklierdiscretie (type 1)
Compressie; langdurige occlusie van het lymfesysteem (zoals bij een
prothese). (type 1)
Serectan-syndroom; lymfeoedeem tgv dermatitis artefacta, door het
dragen van knellende kleding (type 1)
Obstructie ten gevolge van tumorgroei; kan onvoldoende afvloed bestaan,
waardoor lymfeoedeem (type 1)
Straling (radiotherapie) (type 1)
Infectie; door bv streptokokken zoals bij erysipelas kunnen lymfevaten
vernietigen (type 2)
Chronisch veneuze insufficiëntie; toegenomen dermal backflow (type 3)
Eiwitbalansverstoringen (type 3)
Medicatie; zoals: guanethidine, psoralenen en glucocorticosteroïden(type
2)
De verschillen tussen lymfoedeem en veneus oedeem beschrijven
Veneus oedeem:
Vroeg symptoom van CVI
Pitting oedeem
Verhoogde capillaire druk -> kleppen werken niet goed
Kleurverandering
> Doordat het veneuze systeem (de aders) niet goed functioneert, door
bijvoorbeeld spataderen (varices) en (CVI) trombose, ontstaat er oedeem in
de benen.
Verschillen tussen lymfoedeem en veneus oedeem:
Kenmerk Lymfoedeem Veneus oedeem
Palpatie Pitting en/of non-pitting Pitting
Kleur bij staan Bleek Blauw
Lokalisatie van oedeem Tenen / voetrug/ benen In tenen geen oedeem
Teken van Stemmer Aanwezig of afwezig Afwezig
Huidafwijkingen Hyperkeratose, Varices, pigmentatie,
papillomatose corona phlebectatica,
lipodermatosclerose,
ulcus cruris
Verbetering door Ja of nee Ja
opheffen
De differentiële diagnostiek bij lipoedeem benoemen
Lipoedeem: taille en voeten smal, heupen tot enkels aangedaan.
Verstoring in vetweefsel
Alleen bij vrouwen
Symmetrisch
Hoorcollege 1 en 2 oedeem/mld
Oedeem: Toegenomen hoeveelheid vocht buiten de bloedsomloop en tussen de
cellen.
Hoe ontstaat oedeem?
verhoogde capillaire waterdruk
verlaging van de capillaire colloid (bloedplasma eiwitten)-osmotische druk
toename van de capillaire doorgankelijkheid voor eiwitten
Afvloed belemmering in het lymfesysteem
Soorten oedeem (voornaamste):
- Veneus oedeem
- Lymfoedeem
- Lipoedeem
Vormen van non-pitting oedeem:
Lymfoedeem : primair en secundair
Lipoedeem
Myxoedeem
Diagnostiek bij oedeem:
Fysiologisch of hypostatisch oedeem
Idiopatisch oedeem
Factoren
Aandoeningen
Oorzaken en vormen van lymfoedeem beschrijven
Lymfoedeem:
> Primair lymfoedeem (aangeboren):
Geen duidelijke oorzaak
Lymfevaten zijn verminderd of niet voldoende aangelegd
Kan door trigger (bv: door bot breken of zwanger) tot uiting komen
- Congenitaal lymfoedeem: bij baby’s -> Congenitaal primair lymfoedeem
(ziekte van Milroy)
Ziekte van Milroy: kenmerken aan de onderbenen, zowel voeten
/tenen/onderbenen) is erfelijk
- Lymphoedema preacox : bij pubers, jonger dan 35
- Lymphoedema tarda: bij volwassenen, ouder dan 35
- niet erfelijk primair lymfoedeem
> Secundair lymfoedeem : schade van buitenaf op de lymfeknopen of vaten
Gebeurtenis waardoor lymfevaten en/of lymfeknopen beschadigd zijn (meestal
onherstelbaar) bv: na trauma of operatie
Blokkade
, Posttraumatisch lymfoedeem; Na een trauma met groot wekedelenletsel
(type 1)
Postoperatief lymfoedeem; na lymfeklierdiscretie (type 1)
Compressie; langdurige occlusie van het lymfesysteem (zoals bij een
prothese). (type 1)
Serectan-syndroom; lymfeoedeem tgv dermatitis artefacta, door het
dragen van knellende kleding (type 1)
Obstructie ten gevolge van tumorgroei; kan onvoldoende afvloed bestaan,
waardoor lymfeoedeem (type 1)
Straling (radiotherapie) (type 1)
Infectie; door bv streptokokken zoals bij erysipelas kunnen lymfevaten
vernietigen (type 2)
Chronisch veneuze insufficiëntie; toegenomen dermal backflow (type 3)
Eiwitbalansverstoringen (type 3)
Medicatie; zoals: guanethidine, psoralenen en glucocorticosteroïden(type
2)
De verschillen tussen lymfoedeem en veneus oedeem beschrijven
Veneus oedeem:
Vroeg symptoom van CVI
Pitting oedeem
Verhoogde capillaire druk -> kleppen werken niet goed
Kleurverandering
> Doordat het veneuze systeem (de aders) niet goed functioneert, door
bijvoorbeeld spataderen (varices) en (CVI) trombose, ontstaat er oedeem in
de benen.
Verschillen tussen lymfoedeem en veneus oedeem:
Kenmerk Lymfoedeem Veneus oedeem
Palpatie Pitting en/of non-pitting Pitting
Kleur bij staan Bleek Blauw
Lokalisatie van oedeem Tenen / voetrug/ benen In tenen geen oedeem
Teken van Stemmer Aanwezig of afwezig Afwezig
Huidafwijkingen Hyperkeratose, Varices, pigmentatie,
papillomatose corona phlebectatica,
lipodermatosclerose,
ulcus cruris
Verbetering door Ja of nee Ja
opheffen
De differentiële diagnostiek bij lipoedeem benoemen
Lipoedeem: taille en voeten smal, heupen tot enkels aangedaan.
Verstoring in vetweefsel
Alleen bij vrouwen
Symmetrisch
