Samenvatting Bestuursrecht
Hoofdstuk 1 Kennismaking met het bestuursrecht
Besluit/beschikking= is een heel belangrijk fenomeen in het bestuursrecht
Beslissing van de overheid is heel belangrijk
Beschikking is voor belang van een individu
Bouwvergunning is aangevraagd maar is afgekeurd, individu kan bezwaar indienen
Kan dan heroverweging (bij genoeg argumenten waarom wel) aangevraagd worden dat de overheid
er opnieuw naar gaat kijken
Je mag altijd geholpen worden dan wie dan ook, buurman, advocaat, jurist, als jij hun machtigt
mogen ze jou vertegenwoordigen
Beroep gaan bij de bestuursrechter
Verschil tussen bezwaar en beroep
- Bezwaar: maakt je bij dezelfde organisatie die de beslissing erover maakt, 6 weken de tijd
hiervoor
- Beroep: verkeersboete, beroep gaan bij een andere organisatie COVM, dit wordt
administratief beroep genoemd
H1.1 Wat is bestuursrecht?
Denk aan:
Afgifte vergunning strandfeest
Aanvraag omgevingsvergunning
Aanwijzing honden uitlaatgebied
Toewijzing toeslagen door de belastingdienst
Vordering procedure Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR)
Openbaar bestuur
- De term overheid/openbaar bestuur wordt dikwijls door elkaar gebruikt
Bij dit vaak gebruiken we de term ‘openbaar bestuur’ als het om het uitvoeren van
bestuurstaken gaat.
Algemeen belang
Het openbaar bestuur treedt in verschillende hoedanigheden en op verschillende manieren
op en behartigt daarbij het algemeen belang.
Het bestuursrecht bevat regels, ook wel rechtsnormen genoemd, met betrekking tot:
De organisatie van het openbaar bestuur
Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen
De rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening van
die bestuursbevoegdheden
Rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan
De juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur
Het bestuursrecht behoort tot het publiekrecht en neemt daarin naast het staatsrecht en
strafrecht een steeds belangrijkere plaats in.
*H1.2 Legaliteitsbeginsel en specialiteitsbeginsel
- Bestuur is strikte uitvoering van wetten (legaliteit of wetmatigheid bestuur)
- Specialiteit alleen belangen afwegen die er toe doen
1.2.1 Legaliteitsbeginsel
, - Alleen organen met regelgevende bevoegdheid kunnen wetten uitvaardigen.
- Het openbaar bestuur mag daarom alleen als openbaar bestuur optreden als dit is vastgelegd
in de wet. Dit wordt het legaliteitsbeginsel genoemd.
- Wetten in formele zin: Wetten die worden vastgesteld door de formele wetgever, (staten
Generaal) en de regering samen.
- Wet in materiële zin: Elke wet die algemeen verbindende voorschriften bevat waaraan
iedereen voor wie die wet is bedoeld gebonden is.
- Omgevingsvergunning: dit is de toestemming van het openbaar bestuur voor het uitvoeren
van projecten in de fysieke leefomgeving die zijn genoemd in art.2.1 en 2.2 Wabo ect geeft
het college van B&W de bevoegdheid om te beslissen op een aanvraag om een
omgevingsvergunning.
1.2.2 Specialiteitsbeginsel
- Tenzij de wet anders bepaalt, moet het openbaar bestuur bij alles wat het doet belangen
afwegen.
- Als behartiger van het algemeen belang moet het openbaar bestuur dit belang afwegen
tegen de belangen van individuele burgers.
- Het specialiteitsbeginsel beperkt die afweging tot het kader van de belangen waarvoor een
speciale wet is bedoeld. Het openbaar bestuur mag in de gevallen waarvoor de wet of
regeling is vastgesteld dus alleen het specifieke belang behartigen waarop die wet of regeling
zich richt.
H1.3 Bronnen bestuursrecht
Voor het bestuursrecht zijn 3 rechtsbronnen van belang:
Wet- en regelgeving en verdragen
Jurisprudentie
Ongeschreven recht, algemene beginselen van behoorlijk bestuur
Tabel 1.1 Bestuursrechtelijk normenstelsel
Verdrag Staat der Nederlanden
Wet- en regelgeving:
EU-verordening en EU-richtlijn Europees Parlement/Raad/Commissie
Grondwet Formele wetgever
Wet in formele zin Formele wetgever
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Regering
Ministeriële regeling Minister
Provinciale verordening Provinciale Staten
Gemeentelijke verordening/waterschap Gemeenteraad/waterschapsbestuur
verordening
Geen wet- en regelgeving:
Beleidsregels en vergunningvoorschriften Op alle niveaus van het openbaar bestuur
Verdragen zijn afspraken tussen staten
Deze verdragen en Europese verordeningen hebben rechtstreekse werking, dat wil zeggen dat de
daarin opgenomen regels rechtstreeks in Nederland van toepassing zijn.
Europese richtlijnen zijn gericht tot lidstaten en hebben in beginsel geen rechtstreekse werking.
Wetten in materiele zin: gelden voor iedereen, worden in Den Haag gemaakt
, Wetten in formele zin: is een regeling die tot stand gebracht wordt door regering en Stagen-
Generaal samen via de grondwettelijke wetgevingsprocedure.
Publieksrecht -> Overheid is als een gezagsdrager, verleent vergunningen ect
Privaatrecht -> Overheid koopt wc rollen aan dan is er sprake van een koop overeenkomst
Verschil is de relatie
H1.3 Wet- en regelgeving
Wetten in formele zin en materiële zin
AMvB
Ministeriële-, provinciale-en gemeentelijke verordeningen
Beleidsregels (1:3 lid 4 Awb)
H1.3 Wet- en regelgeving
Hiërarchie
Gelede normstelling
Coördinatiewet
Hiërarchie -> Hogere wetten gaan voor de lagere wetten
Gelede normstelling -> dat normen voor een bepaald geval (mede) worden bepaald door
normen in verschillende regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot elkaar
staan.
Coördinatiewet -> bepalingen van een bepaald gebied, proberen ze bij elkaar te brengen.
Worden geen specifieke vragen over gesteld alleen weten wat het in houdt.
H1.4 Algemeen en bijzonder bestuursrecht
Algemeen en bijzonder bestuursrecht
- Algemeen: Alle regels op alle gebieden van het bestuursrecht van toepassing
- Bijzonder: Regels die op een speciaal gebied van toepassing zijn.
Bijzonder gaat altijd voor de algemene wet
H1.5 De Algemene wet bestuursrecht
Algemene kenmerken
Relatie tot het bijzonder bestuursrecht
Aanbouwwetgeving, beetje bij beetje aangebouwd tot hoe nu de wet is
Gelaagde structuur
De wet is opgebouwd in verschillende lagen, waarbij telkens eerst de algemene bepalingen
worden genoemd en daarna de bepalingen voor de meer bijzondere gevallen. Het wordt van
algemener steeds specifieker naarmate hoe verder je gaat.
Algemene wet staat boven aan, bijzonder staat onderin in de wet
1.5.1 De Awb
In de Awb zijn algemene regels opgenomen die van toepassing zijn op het hele bestuursrecht en in
beginsel op elke bestuurstaak.
- Aanbouwwet: De wet is een aanbouwwet die in vier fases (tranches) tot stand is gebracht
door er steeds meer inhoudelijke onderdelen aan toe te voegen.
Gelaagde structuur: De wet is opgebouwd in verschillende lagen, waarbij telkens eerst de
algemene bepalingen worden genoemd en daarna de bepalingen voor de meer bijzondere
gevallen. Het wordt van algemener steeds specifieker naarmate hoe verder je gaat.
Algemene wet staat boven aan, bijzonder staat onderin in de wet
1.5.2 Relatie tot het bijzonder bestuursrecht
, - De regels van het algemeen bestuursrecht zijn in beginsel steeds van toepassing op die van
het bijzonder bestuursrecht.
- De algemene regel voor de zorgvuldige voorbereiding van besluiten (art.3:2 Awb) geldt voor
alle besluiten in het bijzonder bestuursrecht.
- Bijvoorbeeld: het voorbereiden van een besluit om een uitkering te verlenen in het kader van
de Participatiewet, ook wel bijstandsuitkering, het opleggen van een belastingaanslag op
grond van de Awr of het verlenen van subsidie op grond van een provinciale
subsidieverordening.
Belangrijke begrippen:
Bestemmingsplan: Document waarin de bestemming van een bepaald gebied in een
gemeente is vastgelegd alsmede de voorschriften die daar gelden ten aanzien van het
gebruik en de bebouwing van de grond en de gebouwen.
Algemene maatregel van Bestuur: Regeling, afkomstig van de regering
Bijzonder bestuursrecht: regels die van toepassing zijn op de bijzondere gebieden waar het
openbaar bestuur actief is.
Gelede normstelling: systeem waarbij normen in het individuele geval mede worden
bepaald door normen in diverse regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot
elkaar staan.
Hiërarchisch normenstelsel: Ordening van regelgeving waarbij de ene regeling hoger in rang
is dan de andere.
Rechtsbescherming: waarborg voor de burger dat het openbaar bestuur zijn instrumenten
zorgvuldig gebruikt.
Hoofdstuk 2. Spelers in het veld van het bestuursrecht
Organisatie van het Openbaar Bestuur
Bestuursorganen
Verkrijging van bestuursbevoegdheden
Begrip belanghebbende
2.1 Organisatie van het openbaar bestuur
2.1.1 Overheidsorganisaties
Rechtspersoonlijkheid
Openbare lichamen hebben rechtspersoonlijkheid (art.2:1 BW) Bestuursorganen niet!
Voorbeelden:
Het openbaar lichaam de gemeente mag grond aankopen
Het openbaar lichaam de provincie mag een juridische procedure voeren
- Gedecentraliseerde eenheidsstaat: De centrale overheid een deel van haar taken zelf
uitvoert (centraal) en een ander deel heeft overgedragen aan lagere overheden (decentraal)
die deze taken met eigen bevoegdheden en op eigen gezag uitvoeren.
Openbare lichamen
Hoofdstuk 1 Kennismaking met het bestuursrecht
Besluit/beschikking= is een heel belangrijk fenomeen in het bestuursrecht
Beslissing van de overheid is heel belangrijk
Beschikking is voor belang van een individu
Bouwvergunning is aangevraagd maar is afgekeurd, individu kan bezwaar indienen
Kan dan heroverweging (bij genoeg argumenten waarom wel) aangevraagd worden dat de overheid
er opnieuw naar gaat kijken
Je mag altijd geholpen worden dan wie dan ook, buurman, advocaat, jurist, als jij hun machtigt
mogen ze jou vertegenwoordigen
Beroep gaan bij de bestuursrechter
Verschil tussen bezwaar en beroep
- Bezwaar: maakt je bij dezelfde organisatie die de beslissing erover maakt, 6 weken de tijd
hiervoor
- Beroep: verkeersboete, beroep gaan bij een andere organisatie COVM, dit wordt
administratief beroep genoemd
H1.1 Wat is bestuursrecht?
Denk aan:
Afgifte vergunning strandfeest
Aanvraag omgevingsvergunning
Aanwijzing honden uitlaatgebied
Toewijzing toeslagen door de belastingdienst
Vordering procedure Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR)
Openbaar bestuur
- De term overheid/openbaar bestuur wordt dikwijls door elkaar gebruikt
Bij dit vaak gebruiken we de term ‘openbaar bestuur’ als het om het uitvoeren van
bestuurstaken gaat.
Algemeen belang
Het openbaar bestuur treedt in verschillende hoedanigheden en op verschillende manieren
op en behartigt daarbij het algemeen belang.
Het bestuursrecht bevat regels, ook wel rechtsnormen genoemd, met betrekking tot:
De organisatie van het openbaar bestuur
Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen
De rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening van
die bestuursbevoegdheden
Rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan
De juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur
Het bestuursrecht behoort tot het publiekrecht en neemt daarin naast het staatsrecht en
strafrecht een steeds belangrijkere plaats in.
*H1.2 Legaliteitsbeginsel en specialiteitsbeginsel
- Bestuur is strikte uitvoering van wetten (legaliteit of wetmatigheid bestuur)
- Specialiteit alleen belangen afwegen die er toe doen
1.2.1 Legaliteitsbeginsel
, - Alleen organen met regelgevende bevoegdheid kunnen wetten uitvaardigen.
- Het openbaar bestuur mag daarom alleen als openbaar bestuur optreden als dit is vastgelegd
in de wet. Dit wordt het legaliteitsbeginsel genoemd.
- Wetten in formele zin: Wetten die worden vastgesteld door de formele wetgever, (staten
Generaal) en de regering samen.
- Wet in materiële zin: Elke wet die algemeen verbindende voorschriften bevat waaraan
iedereen voor wie die wet is bedoeld gebonden is.
- Omgevingsvergunning: dit is de toestemming van het openbaar bestuur voor het uitvoeren
van projecten in de fysieke leefomgeving die zijn genoemd in art.2.1 en 2.2 Wabo ect geeft
het college van B&W de bevoegdheid om te beslissen op een aanvraag om een
omgevingsvergunning.
1.2.2 Specialiteitsbeginsel
- Tenzij de wet anders bepaalt, moet het openbaar bestuur bij alles wat het doet belangen
afwegen.
- Als behartiger van het algemeen belang moet het openbaar bestuur dit belang afwegen
tegen de belangen van individuele burgers.
- Het specialiteitsbeginsel beperkt die afweging tot het kader van de belangen waarvoor een
speciale wet is bedoeld. Het openbaar bestuur mag in de gevallen waarvoor de wet of
regeling is vastgesteld dus alleen het specifieke belang behartigen waarop die wet of regeling
zich richt.
H1.3 Bronnen bestuursrecht
Voor het bestuursrecht zijn 3 rechtsbronnen van belang:
Wet- en regelgeving en verdragen
Jurisprudentie
Ongeschreven recht, algemene beginselen van behoorlijk bestuur
Tabel 1.1 Bestuursrechtelijk normenstelsel
Verdrag Staat der Nederlanden
Wet- en regelgeving:
EU-verordening en EU-richtlijn Europees Parlement/Raad/Commissie
Grondwet Formele wetgever
Wet in formele zin Formele wetgever
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Regering
Ministeriële regeling Minister
Provinciale verordening Provinciale Staten
Gemeentelijke verordening/waterschap Gemeenteraad/waterschapsbestuur
verordening
Geen wet- en regelgeving:
Beleidsregels en vergunningvoorschriften Op alle niveaus van het openbaar bestuur
Verdragen zijn afspraken tussen staten
Deze verdragen en Europese verordeningen hebben rechtstreekse werking, dat wil zeggen dat de
daarin opgenomen regels rechtstreeks in Nederland van toepassing zijn.
Europese richtlijnen zijn gericht tot lidstaten en hebben in beginsel geen rechtstreekse werking.
Wetten in materiele zin: gelden voor iedereen, worden in Den Haag gemaakt
, Wetten in formele zin: is een regeling die tot stand gebracht wordt door regering en Stagen-
Generaal samen via de grondwettelijke wetgevingsprocedure.
Publieksrecht -> Overheid is als een gezagsdrager, verleent vergunningen ect
Privaatrecht -> Overheid koopt wc rollen aan dan is er sprake van een koop overeenkomst
Verschil is de relatie
H1.3 Wet- en regelgeving
Wetten in formele zin en materiële zin
AMvB
Ministeriële-, provinciale-en gemeentelijke verordeningen
Beleidsregels (1:3 lid 4 Awb)
H1.3 Wet- en regelgeving
Hiërarchie
Gelede normstelling
Coördinatiewet
Hiërarchie -> Hogere wetten gaan voor de lagere wetten
Gelede normstelling -> dat normen voor een bepaald geval (mede) worden bepaald door
normen in verschillende regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot elkaar
staan.
Coördinatiewet -> bepalingen van een bepaald gebied, proberen ze bij elkaar te brengen.
Worden geen specifieke vragen over gesteld alleen weten wat het in houdt.
H1.4 Algemeen en bijzonder bestuursrecht
Algemeen en bijzonder bestuursrecht
- Algemeen: Alle regels op alle gebieden van het bestuursrecht van toepassing
- Bijzonder: Regels die op een speciaal gebied van toepassing zijn.
Bijzonder gaat altijd voor de algemene wet
H1.5 De Algemene wet bestuursrecht
Algemene kenmerken
Relatie tot het bijzonder bestuursrecht
Aanbouwwetgeving, beetje bij beetje aangebouwd tot hoe nu de wet is
Gelaagde structuur
De wet is opgebouwd in verschillende lagen, waarbij telkens eerst de algemene bepalingen
worden genoemd en daarna de bepalingen voor de meer bijzondere gevallen. Het wordt van
algemener steeds specifieker naarmate hoe verder je gaat.
Algemene wet staat boven aan, bijzonder staat onderin in de wet
1.5.1 De Awb
In de Awb zijn algemene regels opgenomen die van toepassing zijn op het hele bestuursrecht en in
beginsel op elke bestuurstaak.
- Aanbouwwet: De wet is een aanbouwwet die in vier fases (tranches) tot stand is gebracht
door er steeds meer inhoudelijke onderdelen aan toe te voegen.
Gelaagde structuur: De wet is opgebouwd in verschillende lagen, waarbij telkens eerst de
algemene bepalingen worden genoemd en daarna de bepalingen voor de meer bijzondere
gevallen. Het wordt van algemener steeds specifieker naarmate hoe verder je gaat.
Algemene wet staat boven aan, bijzonder staat onderin in de wet
1.5.2 Relatie tot het bijzonder bestuursrecht
, - De regels van het algemeen bestuursrecht zijn in beginsel steeds van toepassing op die van
het bijzonder bestuursrecht.
- De algemene regel voor de zorgvuldige voorbereiding van besluiten (art.3:2 Awb) geldt voor
alle besluiten in het bijzonder bestuursrecht.
- Bijvoorbeeld: het voorbereiden van een besluit om een uitkering te verlenen in het kader van
de Participatiewet, ook wel bijstandsuitkering, het opleggen van een belastingaanslag op
grond van de Awr of het verlenen van subsidie op grond van een provinciale
subsidieverordening.
Belangrijke begrippen:
Bestemmingsplan: Document waarin de bestemming van een bepaald gebied in een
gemeente is vastgelegd alsmede de voorschriften die daar gelden ten aanzien van het
gebruik en de bebouwing van de grond en de gebouwen.
Algemene maatregel van Bestuur: Regeling, afkomstig van de regering
Bijzonder bestuursrecht: regels die van toepassing zijn op de bijzondere gebieden waar het
openbaar bestuur actief is.
Gelede normstelling: systeem waarbij normen in het individuele geval mede worden
bepaald door normen in diverse regelingen die dikwijls in een hiërarchische verhouding tot
elkaar staan.
Hiërarchisch normenstelsel: Ordening van regelgeving waarbij de ene regeling hoger in rang
is dan de andere.
Rechtsbescherming: waarborg voor de burger dat het openbaar bestuur zijn instrumenten
zorgvuldig gebruikt.
Hoofdstuk 2. Spelers in het veld van het bestuursrecht
Organisatie van het Openbaar Bestuur
Bestuursorganen
Verkrijging van bestuursbevoegdheden
Begrip belanghebbende
2.1 Organisatie van het openbaar bestuur
2.1.1 Overheidsorganisaties
Rechtspersoonlijkheid
Openbare lichamen hebben rechtspersoonlijkheid (art.2:1 BW) Bestuursorganen niet!
Voorbeelden:
Het openbaar lichaam de gemeente mag grond aankopen
Het openbaar lichaam de provincie mag een juridische procedure voeren
- Gedecentraliseerde eenheidsstaat: De centrale overheid een deel van haar taken zelf
uitvoert (centraal) en een ander deel heeft overgedragen aan lagere overheden (decentraal)
die deze taken met eigen bevoegdheden en op eigen gezag uitvoeren.
Openbare lichamen
