Inhoudsopgave
12 Depressieve en bipolaire stemmingsstoornissen.
Je stemming kan per periode erg verschillen. Maar als een lage stemming voor een langere
periode aanhoudt en er ook andere klachten aanwezig zijn kan er sprake zijn van een
stemmingsstoornis. Het is lastig om een onderscheid te maken tussen normaal en
abnormaal en er is daarom een dimensionele overgang.
12.1 De DSM-5-classificatie van stemmingsstoornissen
Kernsymptoom van iemand die depressief is is een depressieve stemming, verlies van
interesse of plezier maar er moeten ook andere symptomen aanwezig zijn. De
stemmingsstoornissen die er zijn kunnen worden ingedeeld in drie groepen: depressieve
episode, manische episode en hypomane episode.
1
, - Depressieve episode
Wanneer iemand minstens twee weken symptomen vertoont die minstens bestaan
uit een depressieve stemming of verlies aan interesse en plezier.
- Manische episode
Wanneer iemand minstens een week voortdurend overdreven uitgelaten is of uiterst
prikkelbaar. En het functioneren moet aanzienlijk beperkt zijn.
- Hypomane episode
Deze kenmerkt zich hetzelfde als de manische episode maar dan zijn ze maar 4
dagen aanwezig en zijn er geen grote beperkingen.
en een mooie box!
12.2 Depressieve stemmingsstoornissen
Depressieve stoornis verwijst zowel naar de klasse depressieve stoornissen (waar bipolaire
stemmingsstoornis dus ook onder valt) en de stoornis, depressieve stoornis.
12.2.1 Disruptieve-stemmingsdisregulatiestoornis
De disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis is nieuw in de depressieve
stemmingsstoornissen en deze wordt alleen aan kinderen jonger dan 18 toebedeeld. Deze
diagnose is gekomen om de grote bezorgdheid die ontstond omdat er een sterke toename
was van kinderen met de diagnose bipolaire stemmingsstoornis (in minder dan tien jaar 40
keer zo hoog geworden :0) (Gaan ze verder niet veel in.)
12.2.2 Depressieve stoornis
Kernsymptomen zijn
- Depressieve stemming/ het niet meer kunnen ervaren van vreugde (dit wordt
anhedonie genoemd). Daarnaast mogen er geen manische of hypomane
episoden zijn. Want dan spreken we niet meer van een depressieve stoornis!
Maar 1 van de andere 2!
Een depressieve stoornis kan op alle leeftijden ontstaan maar in de puberteit is het risico het
grootst. Mensen die een depressieve episode hebben meegemaakt hebben 50% kans dat
2
,ze er nog een meemaken en na deze is de kans 70/80% dat er nog 1 ontstaat. Soms
ontwikkelt een depressieve stoornis na het gebeuren van ingrijpende gebeurtenissen waar
een verlies was ontstaan. Hier moet wel onderscheid worden gemaakt tussen rouw en
depressie. Het eerste onderscheid zich door leegte, verlies en verlangen naar de verloren
persoon. Het tweede kenmerkt zich depressief gevoel en anhedonie.
Bij een eenmalige episode noemen we het, depressieve stoornis eenmalige episode. Na
minimaal al 1 voorkomende episode noemen we het depressieve stoornis recidiverend. Om
afzonderlijke depressieve episoden te kunnen spreken hanteren we twee maanden waar de
klachten grotendeels afwezig waren.
en een mooie box!
12.2.3 Persisterende depressieve stoornis
Psd is een chronische stoornis met een minimale duur van twee jaar. (in voorgaande dsm’s
werd er nog onderscheid gemaakt tussen een dysthyme stoornis en chronische depressie,
maar het is lastig om een onderscheid daar te maken, vandaar dat deze zijn
samengevoegd).
Criterium A, de meeste dagen een depressieve stemming. Criterium B daarnaast 2
symptomen aanwezig.
Er kan onderscheid worden gemaakt tussen een puur dysthyme stoornis (waar er niet
voldoende symptomen zijn om te voldoen aan de criteria van een depressieve stoornis) en
stoornissen waar wel sprake is van een depressieve stoornis, die ook weer onderverdeeld
kunnen worden in twee categorieën. Je hebt de ‘persisterende depressieve stoornis met
3
, intermitterende depressieve episode, met huidige episode’ (dus nu voldoe je aan een
depressie) en ‘persisterende depressieve stoornis met intermitterende depressieve episode,
zonder huidige episode’ (dus nu voldoe je niet aan een depressie (maar eerder wel))
Psd kan al in de puberteit ontstaan, de persoon kan dit dan als eigenschappen linken. Bijv ik
ben nou eenmaal een sombere, twijfelachtige met weinig energie en weinig zelfvertrouwen
hebbende persoon.
en een mooie box!
12.2.4 Premenstruele dysfore stoornis
PMDS heeft als kenmerkende criteria dat er klachten ontstaan een week voor de
ongesteldheid en dat deze weer verdwijnen na een aantal dagen ongesteld te zijn. Het kan
worden vastgesteld als het twee maanden zich heeft afgespeeld en er een klachtenschema
is bijgehouden. Je kunt van PMDS spreken als het een jaar lang tijden de meeste
menstruatiecycli zich heeft afgespeeld.
en een mooie box!
12.2.5 Depressieve stemmingsstoornis door een middel/medicatie of een somatische
aandoening
Stemmingsstoornissen kunnen ook ontstaan door een middel bijv. overmatige gebruik van
alcohol en drugs of juist abrupte onthouding hiervan. Daarnaast kan medicatie hier ook voor
zorgen. En neurologische ziekte, ziekte van hormoonvormende organen en infectieziekten
kunnen gepaard gaan met een stemmingsstoornis. Het kan door middel van
ziektegeschiedenis, lichamelijk onderzoek en/of laboratoriumonderzoek worden onderzocht.
4
12 Depressieve en bipolaire stemmingsstoornissen.
Je stemming kan per periode erg verschillen. Maar als een lage stemming voor een langere
periode aanhoudt en er ook andere klachten aanwezig zijn kan er sprake zijn van een
stemmingsstoornis. Het is lastig om een onderscheid te maken tussen normaal en
abnormaal en er is daarom een dimensionele overgang.
12.1 De DSM-5-classificatie van stemmingsstoornissen
Kernsymptoom van iemand die depressief is is een depressieve stemming, verlies van
interesse of plezier maar er moeten ook andere symptomen aanwezig zijn. De
stemmingsstoornissen die er zijn kunnen worden ingedeeld in drie groepen: depressieve
episode, manische episode en hypomane episode.
1
, - Depressieve episode
Wanneer iemand minstens twee weken symptomen vertoont die minstens bestaan
uit een depressieve stemming of verlies aan interesse en plezier.
- Manische episode
Wanneer iemand minstens een week voortdurend overdreven uitgelaten is of uiterst
prikkelbaar. En het functioneren moet aanzienlijk beperkt zijn.
- Hypomane episode
Deze kenmerkt zich hetzelfde als de manische episode maar dan zijn ze maar 4
dagen aanwezig en zijn er geen grote beperkingen.
en een mooie box!
12.2 Depressieve stemmingsstoornissen
Depressieve stoornis verwijst zowel naar de klasse depressieve stoornissen (waar bipolaire
stemmingsstoornis dus ook onder valt) en de stoornis, depressieve stoornis.
12.2.1 Disruptieve-stemmingsdisregulatiestoornis
De disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis is nieuw in de depressieve
stemmingsstoornissen en deze wordt alleen aan kinderen jonger dan 18 toebedeeld. Deze
diagnose is gekomen om de grote bezorgdheid die ontstond omdat er een sterke toename
was van kinderen met de diagnose bipolaire stemmingsstoornis (in minder dan tien jaar 40
keer zo hoog geworden :0) (Gaan ze verder niet veel in.)
12.2.2 Depressieve stoornis
Kernsymptomen zijn
- Depressieve stemming/ het niet meer kunnen ervaren van vreugde (dit wordt
anhedonie genoemd). Daarnaast mogen er geen manische of hypomane
episoden zijn. Want dan spreken we niet meer van een depressieve stoornis!
Maar 1 van de andere 2!
Een depressieve stoornis kan op alle leeftijden ontstaan maar in de puberteit is het risico het
grootst. Mensen die een depressieve episode hebben meegemaakt hebben 50% kans dat
2
,ze er nog een meemaken en na deze is de kans 70/80% dat er nog 1 ontstaat. Soms
ontwikkelt een depressieve stoornis na het gebeuren van ingrijpende gebeurtenissen waar
een verlies was ontstaan. Hier moet wel onderscheid worden gemaakt tussen rouw en
depressie. Het eerste onderscheid zich door leegte, verlies en verlangen naar de verloren
persoon. Het tweede kenmerkt zich depressief gevoel en anhedonie.
Bij een eenmalige episode noemen we het, depressieve stoornis eenmalige episode. Na
minimaal al 1 voorkomende episode noemen we het depressieve stoornis recidiverend. Om
afzonderlijke depressieve episoden te kunnen spreken hanteren we twee maanden waar de
klachten grotendeels afwezig waren.
en een mooie box!
12.2.3 Persisterende depressieve stoornis
Psd is een chronische stoornis met een minimale duur van twee jaar. (in voorgaande dsm’s
werd er nog onderscheid gemaakt tussen een dysthyme stoornis en chronische depressie,
maar het is lastig om een onderscheid daar te maken, vandaar dat deze zijn
samengevoegd).
Criterium A, de meeste dagen een depressieve stemming. Criterium B daarnaast 2
symptomen aanwezig.
Er kan onderscheid worden gemaakt tussen een puur dysthyme stoornis (waar er niet
voldoende symptomen zijn om te voldoen aan de criteria van een depressieve stoornis) en
stoornissen waar wel sprake is van een depressieve stoornis, die ook weer onderverdeeld
kunnen worden in twee categorieën. Je hebt de ‘persisterende depressieve stoornis met
3
, intermitterende depressieve episode, met huidige episode’ (dus nu voldoe je aan een
depressie) en ‘persisterende depressieve stoornis met intermitterende depressieve episode,
zonder huidige episode’ (dus nu voldoe je niet aan een depressie (maar eerder wel))
Psd kan al in de puberteit ontstaan, de persoon kan dit dan als eigenschappen linken. Bijv ik
ben nou eenmaal een sombere, twijfelachtige met weinig energie en weinig zelfvertrouwen
hebbende persoon.
en een mooie box!
12.2.4 Premenstruele dysfore stoornis
PMDS heeft als kenmerkende criteria dat er klachten ontstaan een week voor de
ongesteldheid en dat deze weer verdwijnen na een aantal dagen ongesteld te zijn. Het kan
worden vastgesteld als het twee maanden zich heeft afgespeeld en er een klachtenschema
is bijgehouden. Je kunt van PMDS spreken als het een jaar lang tijden de meeste
menstruatiecycli zich heeft afgespeeld.
en een mooie box!
12.2.5 Depressieve stemmingsstoornis door een middel/medicatie of een somatische
aandoening
Stemmingsstoornissen kunnen ook ontstaan door een middel bijv. overmatige gebruik van
alcohol en drugs of juist abrupte onthouding hiervan. Daarnaast kan medicatie hier ook voor
zorgen. En neurologische ziekte, ziekte van hormoonvormende organen en infectieziekten
kunnen gepaard gaan met een stemmingsstoornis. Het kan door middel van
ziektegeschiedenis, lichamelijk onderzoek en/of laboratoriumonderzoek worden onderzocht.
4
