AGRESSIE
Instrumentele agressie Frustratie agressie
Kenmerken • Doelgericht • Frustraties stapelen zich op
• Weloverwogen • Innerlijke beleving is zeer emotioneel geladen
• Herkenbaar patroon: opbouw hoeveelheid → kwaadheid, verdriet of angst
• Vertrekt niet vanuit emotie (wel soms onmacht) • Minder controle gedrag: onvoorspelbaar uitbarsten (trigger)
• Gericht op beïnvloeden emoties en controle van anderen • Oorsprong op betrekkingsniveau
Preventie Begeleider • Toezicht houden en waakzame zorg
• Zelfkennis • Anticiperen op mogelijke frustraties en triggers
• Degelijke visie op agressie
• Optimale beeldvorming cliënt Handelingskader
• Relatie met cliënt: professionele nabijheid, affiniteit, hechting • Twee pijlers: structurerend & positief klimaat
en vertrouwen • Drie soorten handelen: leidend, bedekt en open
Hoe ga je • Blijf rustig en hou eigen emoties onder controle • Verbinding maken, persoonlijk contact houden
ermee om?
• Een rustige en kordate lichaamstaal hanteren • De ander in zijn eigenwaarde laten
• Een goede inschatting van de situatie maken • Letten op afstand nabijheid
• Snel reageren, de agressie zo snel mogelijk stoppen • Variëren in aanpak
• Eigen veiligheid verzekeren en tijdig hulp vragen
Gesprek Gesprek moment zelf Gesprek na incident
• Duidelijke en zo vroeg mogelijke begrenzing vanuit ik-boodschap • De-escalerende com. 1) Normerend gesprek: bespreken dat gedrag
• (waarom)vragen = overbodig • Contact maken niet kan + herstelmoment/actie
• Eventueel startinstructie ipv stopinstructie • Empathie tonen 2) Begeleidingsgesprek: bespreken emotionele
• Gericht op gedragsverandering, niet op ‘gelijk halen’ • Helpend opstellen beleving → open vragen, zoeken naar thema
• Korte, neutrale boodschappen op gedrag • Actief luisteren op betrekkingsniveau, samen oplossingen
• Rekening houden met realiteit zoeken, terugkeer voorbereiden…
, LSCI Nieuwe-kansen fasen
4) Inzicht verwerven Inzicht en verantwoordelijkheidsgevoel verhogen
METHODEN EMOTIONELE EERSTE HULP
5) Nieuwe vaardigheden Zelfbeeld en interpersoonlijke relaties verbeteren
Emotionele intensiteit ontladen erkenning geven, helpen om
6) Transfer van het geleerde Terugkeer naar groep voorbereiden – afspraken
frustratie/woede te beheersen door emotie
op te vangen maken in naleven van nieuwe sociale vaardigheden
Steun de jongere die overspoeld is door steunen, neem actie t.a.v. wat je ziet
intense emoties gebeuren – beschermen tegen woede
Blijf communiceren wanneer de relatie wees nabij op afstand – andere manier
dreigt stuk te lopen PATRONEN VAN ZELFVERNIETIGEND GEDRAG
zoeken contact te houden
Interventie Doel
Reguleer sociaal gedrag breng regels en afspraken in herinneringen
Red Flag Bron van stress bepalen
Treed op als scheidsrechter Treed op als regels/afspraken worden
overschreden → carry-in/carry-over/tap-in
Reality Rub De waarneming van de realiteit organiseren
(meer accurate perceptie)
ZES-FASENMODEL Symptom Estrangement Confronteren met onaanvaardbaar gedrag
Diagnostische fasen Massaging Numb Values Waarden opbouwen om zelfbeheersing
te vergroten
Fase Doel
New Tools Nieuwe sociale vaardigheden aanleren
1) Ontladen van emoties Intense emoties laten verminderen met de bedoeling
Manipulation of body Uitbuiting onthullen
de crisis te de-escaleren
boundaries
2) Tijdlijn maken 1) Inzicht krijgen in perspectief/beleving jongere
2) De jongere gaat rationeler kijken naar situatie
3) Centrale thema Diagnose stellen, zoeken naar dieperliggende
selecteren
problematiek - uitdiepen/toetsen van thema en
onderliggende gevoelens
Instrumentele agressie Frustratie agressie
Kenmerken • Doelgericht • Frustraties stapelen zich op
• Weloverwogen • Innerlijke beleving is zeer emotioneel geladen
• Herkenbaar patroon: opbouw hoeveelheid → kwaadheid, verdriet of angst
• Vertrekt niet vanuit emotie (wel soms onmacht) • Minder controle gedrag: onvoorspelbaar uitbarsten (trigger)
• Gericht op beïnvloeden emoties en controle van anderen • Oorsprong op betrekkingsniveau
Preventie Begeleider • Toezicht houden en waakzame zorg
• Zelfkennis • Anticiperen op mogelijke frustraties en triggers
• Degelijke visie op agressie
• Optimale beeldvorming cliënt Handelingskader
• Relatie met cliënt: professionele nabijheid, affiniteit, hechting • Twee pijlers: structurerend & positief klimaat
en vertrouwen • Drie soorten handelen: leidend, bedekt en open
Hoe ga je • Blijf rustig en hou eigen emoties onder controle • Verbinding maken, persoonlijk contact houden
ermee om?
• Een rustige en kordate lichaamstaal hanteren • De ander in zijn eigenwaarde laten
• Een goede inschatting van de situatie maken • Letten op afstand nabijheid
• Snel reageren, de agressie zo snel mogelijk stoppen • Variëren in aanpak
• Eigen veiligheid verzekeren en tijdig hulp vragen
Gesprek Gesprek moment zelf Gesprek na incident
• Duidelijke en zo vroeg mogelijke begrenzing vanuit ik-boodschap • De-escalerende com. 1) Normerend gesprek: bespreken dat gedrag
• (waarom)vragen = overbodig • Contact maken niet kan + herstelmoment/actie
• Eventueel startinstructie ipv stopinstructie • Empathie tonen 2) Begeleidingsgesprek: bespreken emotionele
• Gericht op gedragsverandering, niet op ‘gelijk halen’ • Helpend opstellen beleving → open vragen, zoeken naar thema
• Korte, neutrale boodschappen op gedrag • Actief luisteren op betrekkingsniveau, samen oplossingen
• Rekening houden met realiteit zoeken, terugkeer voorbereiden…
, LSCI Nieuwe-kansen fasen
4) Inzicht verwerven Inzicht en verantwoordelijkheidsgevoel verhogen
METHODEN EMOTIONELE EERSTE HULP
5) Nieuwe vaardigheden Zelfbeeld en interpersoonlijke relaties verbeteren
Emotionele intensiteit ontladen erkenning geven, helpen om
6) Transfer van het geleerde Terugkeer naar groep voorbereiden – afspraken
frustratie/woede te beheersen door emotie
op te vangen maken in naleven van nieuwe sociale vaardigheden
Steun de jongere die overspoeld is door steunen, neem actie t.a.v. wat je ziet
intense emoties gebeuren – beschermen tegen woede
Blijf communiceren wanneer de relatie wees nabij op afstand – andere manier
dreigt stuk te lopen PATRONEN VAN ZELFVERNIETIGEND GEDRAG
zoeken contact te houden
Interventie Doel
Reguleer sociaal gedrag breng regels en afspraken in herinneringen
Red Flag Bron van stress bepalen
Treed op als scheidsrechter Treed op als regels/afspraken worden
overschreden → carry-in/carry-over/tap-in
Reality Rub De waarneming van de realiteit organiseren
(meer accurate perceptie)
ZES-FASENMODEL Symptom Estrangement Confronteren met onaanvaardbaar gedrag
Diagnostische fasen Massaging Numb Values Waarden opbouwen om zelfbeheersing
te vergroten
Fase Doel
New Tools Nieuwe sociale vaardigheden aanleren
1) Ontladen van emoties Intense emoties laten verminderen met de bedoeling
Manipulation of body Uitbuiting onthullen
de crisis te de-escaleren
boundaries
2) Tijdlijn maken 1) Inzicht krijgen in perspectief/beleving jongere
2) De jongere gaat rationeler kijken naar situatie
3) Centrale thema Diagnose stellen, zoeken naar dieperliggende
selecteren
problematiek - uitdiepen/toetsen van thema en
onderliggende gevoelens
