Algemene inleiding
Verantwoording
● Recht is zaak van alle burgers
● Iedereen wordt met recht geconfronteerd
● Recht ≠ moraal
● Recht ≠ godsdienstige regels
● Regels zijn nodig om ons maatschappelijk leven te structureren of te ordenen
Wat is recht?
Subjectieve rechten
= aanspraken die een persoon tegenover een ander laat gelden
Vb. trouwen, eigenaar te zijn van een fiets,..
Objectieve rechten
= geheel van normen die de menselijke activiteiten, de onderlinge verhouding tussen mensen en hun
verhouding tot de gemeenschap regelen (=rechtsregels)
Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
● Verbodsbepalingen -> je mag niet
● Gebodsbepalingen -> je moet
● Normen die toelating bevatten -> je mag
● Organieke regels -> organiseren
● Dwingend recht
o Moet nageleefd worden
o Openbare orde
● Aanvullend recht
o Men kan ervan afwijken
o Vb. huurder mag onderverhuren, indien dit recht hem niet is ontzegd
1
, ● Algemene normen
o Rechter bepaald of de wet al dan niet van toepassing is
● Individuele normen
o Weinig !
Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
● Meerdere mensen samenwerken om goed te kunnen functioneren
● Opgelegd door de staat
o Onderwijs = gemeenschap
o Ruimtelijke ordening = gewest
Afdwingbare normen (=regels)
Sancties voorzien, rechtbanken
Vb. door rood licht gereden -> vervolgd worden voor politierechtbank (overtreding)
Normen die de ordening van het maatschappelijke leven beogen
Ordening = het hoofddoel van het recht
Internationaal recht: verdragen; Europees recht
Nationaal recht: rechtsregels die tot stand komen door federale overheid, gemeenschappen en
gewesten en provincies en gemeenten
2
,Indelingen van het recht
Privaatrecht – Publiekrecht
Privaat recht
= Regelt de verhouding tussen de burgers onderling
Rechtstakken
● Burgerlijk recht
o Vb. botsing auto, schadevergoeding
● Arbeidsrecht
o Vb. nachtarbeid is arbeid tussen 20u en 6u
● Personenrecht
o Vb. achternaam veranderen EN niemand mag huwen onder 18 jaar
● Familierecht
o Vb. alimentatie EN adoptie
● Internationaal privaatrecht
3
, o Grensoverschrijdende gevallen Belgische rechters
Publiekrecht
= Regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting, de werking en de onderlinge
verhoudingen van de overheidsorganen en op de verhouding van de overheid tot de burgers
= Objectieve rechtsnormen
Rechtstakken
● Grondwettelijk of constitutioneel recht
o = als burger overheidsbeslissingen respecteren
o Vb. persoon des Konings is onschendbaar.
● Administratief of bestuursrecht
o Vb. onderwijs EN gemeenteraad vertegenwoordigt hele bevolking van de gemeente
● Fiscaal recht
o = innen van belastingen
o Vb. belastbaar inkomen = netto inkomen,…
● Strafrecht
o Vb. dief steelt handtas van een vrouw
Materieel strafrecht
Misdrijven
● Overtreding
o politierechtbank
o Gevangenisstraf 1-7 dagen
o Werkstraf 20-45 uur
o Geldboete max. 25 euro (x8)
● Wanbedrijf
o Correctionele rechtbank
o Gevangenisstraf 8 dagen – 5 jaar
o Werkstraf 45-300 uur
o Geldboete min. 26 euro (x8)
4
Verantwoording
● Recht is zaak van alle burgers
● Iedereen wordt met recht geconfronteerd
● Recht ≠ moraal
● Recht ≠ godsdienstige regels
● Regels zijn nodig om ons maatschappelijk leven te structureren of te ordenen
Wat is recht?
Subjectieve rechten
= aanspraken die een persoon tegenover een ander laat gelden
Vb. trouwen, eigenaar te zijn van een fiets,..
Objectieve rechten
= geheel van normen die de menselijke activiteiten, de onderlinge verhouding tussen mensen en hun
verhouding tot de gemeenschap regelen (=rechtsregels)
Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
● Verbodsbepalingen -> je mag niet
● Gebodsbepalingen -> je moet
● Normen die toelating bevatten -> je mag
● Organieke regels -> organiseren
● Dwingend recht
o Moet nageleefd worden
o Openbare orde
● Aanvullend recht
o Men kan ervan afwijken
o Vb. huurder mag onderverhuren, indien dit recht hem niet is ontzegd
1
, ● Algemene normen
o Rechter bepaald of de wet al dan niet van toepassing is
● Individuele normen
o Weinig !
Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
● Meerdere mensen samenwerken om goed te kunnen functioneren
● Opgelegd door de staat
o Onderwijs = gemeenschap
o Ruimtelijke ordening = gewest
Afdwingbare normen (=regels)
Sancties voorzien, rechtbanken
Vb. door rood licht gereden -> vervolgd worden voor politierechtbank (overtreding)
Normen die de ordening van het maatschappelijke leven beogen
Ordening = het hoofddoel van het recht
Internationaal recht: verdragen; Europees recht
Nationaal recht: rechtsregels die tot stand komen door federale overheid, gemeenschappen en
gewesten en provincies en gemeenten
2
,Indelingen van het recht
Privaatrecht – Publiekrecht
Privaat recht
= Regelt de verhouding tussen de burgers onderling
Rechtstakken
● Burgerlijk recht
o Vb. botsing auto, schadevergoeding
● Arbeidsrecht
o Vb. nachtarbeid is arbeid tussen 20u en 6u
● Personenrecht
o Vb. achternaam veranderen EN niemand mag huwen onder 18 jaar
● Familierecht
o Vb. alimentatie EN adoptie
● Internationaal privaatrecht
3
, o Grensoverschrijdende gevallen Belgische rechters
Publiekrecht
= Regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting, de werking en de onderlinge
verhoudingen van de overheidsorganen en op de verhouding van de overheid tot de burgers
= Objectieve rechtsnormen
Rechtstakken
● Grondwettelijk of constitutioneel recht
o = als burger overheidsbeslissingen respecteren
o Vb. persoon des Konings is onschendbaar.
● Administratief of bestuursrecht
o Vb. onderwijs EN gemeenteraad vertegenwoordigt hele bevolking van de gemeente
● Fiscaal recht
o = innen van belastingen
o Vb. belastbaar inkomen = netto inkomen,…
● Strafrecht
o Vb. dief steelt handtas van een vrouw
Materieel strafrecht
Misdrijven
● Overtreding
o politierechtbank
o Gevangenisstraf 1-7 dagen
o Werkstraf 20-45 uur
o Geldboete max. 25 euro (x8)
● Wanbedrijf
o Correctionele rechtbank
o Gevangenisstraf 8 dagen – 5 jaar
o Werkstraf 45-300 uur
o Geldboete min. 26 euro (x8)
4
