Portefeuillebeheer
Inhoudsopgave
Portefeuillebeheer......................................................................................................................................... 1
Deel I - MiFID................................................................................................................................................. 3
1.1 Doelstellingen..................................................................................................................................................3
1.1.1 ‘Know Your Customer’ – cliëntenclassificatie..........................................................................................3
1.1.2 ‘Inform Your Customer’............................................................................................................................4
1.1.3 Organisatie in de bedrijfsvoering.............................................................................................................4
1.1.4 Best execution in de financiële markten..................................................................................................4
1.1.5. Doorbreken van monopolie van de beurzen..........................................................................................4
1.1.6 opsplitsing complexe en niet-complexe financiële producten................................................................4
1.2 MiFID II............................................................................................................................................................5
1.2.1 Strengere regels bij orders in financiële producten.................................................................................5
1.2.2 Definiëren van een doelgroep bij elk financieel product.........................................................................5
1.2.3 Onafhankelijk beleggingsadvies...............................................................................................................5
1.2.4 commissies...............................................................................................................................................5
1.2.5 wijzigingen in het toepassingsgebied.......................................................................................................5
1.2.6 Nieuwe organisatorische vereisten bij het verstrekken van sommige diensten.....................................5
1.2.7 Strengere regels inzake corporate governance.......................................................................................5
1.2.8 Grotere uniformisering bij gegevensuitwisseling....................................................................................5
1.3 Beleggingsdiensten door ondernemingen uit derde landen:..........................................................................6
Deel II - Fundamentele Analyse...................................................................................................................... 6
2.1 Wat is de fundamentele analyse.....................................................................................................................6
2.1.1 Meso-analyse...........................................................................................................................................7
2.1.2 Micro-analyse...........................................................................................................................................8
2.2 De kunst van het beleggen..............................................................................................................................9
2.2.1 Belegginscriteria.......................................................................................................................................9
2.2.2 Asset allocation......................................................................................................................................10
2.3 Bespreking van de jaarrekening....................................................................................................................14
2.3.1 Balans.....................................................................................................................................................14
2.3.2 Resultatenrekening................................................................................................................................16
2.3.3 Ratio-analyse..........................................................................................................................................16
2.4 Specifieke ratio’s in aandelen.......................................................................................................................17
2.4.1 Nominale waarde van een aandeel (boekhoudkundig pari)..................................................................18
2.4.2 Boekwaarde van een aandeel................................................................................................................18
2.4.3 Dividend discount model.......................................................................................................................19
2.4.4 Koers-Winst verhouding.........................................................................................................................19
2.4.5 Koers-Cash Flow verhouding..................................................................................................................21
2.4.6 Dividendrendement...............................................................................................................................22
2.4.7 Magic Formula........................................................................................................................................22
2.4.8 PEG-ratio................................................................................................................................................22
7.4.9 Enterprise Value / EBITDA......................................................................................................................24
2.4.10 Discounted Cash Flow methode...........................................................................................................25
2.4.11 Berekenen van het waarderingsmodel................................................................................................26
Deel III – Technische analyse........................................................................................................................ 27
1
, 3.1 Wat is technische analyse?...........................................................................................................................27
3.1.1 Grafieken................................................................................................................................................27
3.1.2 trending of trading.................................................................................................................................28
3.1.3 De koerscyclus........................................................................................................................................29
3.1.4 Trendlijnen.............................................................................................................................................29
3.2 De technische formaties of patronen............................................................................................................29
3.2.1 Omkeerpatronen....................................................................................................................................29
3.2.2 Voortzettingspatronen...........................................................................................................................30
3.3 Japanse kaarsen............................................................................................................................................32
3.4 Het voortschrijdend gemiddelde als indicator..............................................................................................32
3.5 De MACD-indicator.......................................................................................................................................33
3.6 Fibonacci niveaus..........................................................................................................................................33
3.7 RSI Indicator..................................................................................................................................................33
3.8 Het momentum (en mastermomentum)......................................................................................................34
3.9 Stochastics indicator.....................................................................................................................................34
Deel IV – Behavioral Finance........................................................................................................................ 35
4.1 Definitie.........................................................................................................................................................35
4.2 Traditionele theorie vs Behavioral finance...................................................................................................35
4.3 Vertekende verwachtingen...........................................................................................................................37
4.4 Enge denkkaders...........................................................................................................................................37
4.5 Persistentie....................................................................................................................................................37
4.6 Zon, maan, mannen, vrouwen en beursrendementen..................................................................................37
4.7 Gelimiteerde arbitrage..................................................................................................................................38
4.8 kuddegedrag.................................................................................................................................................38
4.9 Beursindexen: passief beheer en marktinefficiëntie.....................................................................................38
4.10 De juiste prijs...............................................................................................................................................38
4.11 De media en hun invloed op beleggers.......................................................................................................39
4.12 Objectiviteit.................................................................................................................................................39
4.13 Angelsaksische vertekening........................................................................................................................39
4.14 Rationaliteit en emoties..............................................................................................................................40
4.15 Modeverschijnselen....................................................................................................................................40
4.16 Zoeken naar objectivering...........................................................................................................................40
4.17 De realiteit is complex.................................................................................................................................40
4.18 Gebruik van heuristieken............................................................................................................................40
Deel V – Afdekken van portfeuilles met derivaten........................................................................................41
5.1 Met opties.....................................................................................................................................................41
2
,Deel I - MiFID
=Markets in Financial Instruments Directive
-> Op 1 november 2007 is in Europa MiFID van kracht gegaan
-> Met de voorbije jaren een aantal updates
= geheel van Europese Rechtsregels in de harmonisatie en integratie van de financiële en kapitaalmarkten
1.1 Doelstellingen
-> meer concurrentie en transparantie op de financiële markten
- bevorderen van het grensoverschrijdend effectenverkeer
- afschaffing van het ‘beursmonopolie’
-> uitdieping van de beschermingsregels voor de cliënt
- groter beleggersvertrouwen
Bescherming van de cliënt
1. Regels die de kennis over de cliënt moeten bevorderen (‘Know Your Customer’)
2. Regels die de financiële instelling de verplichting opleggen om de cliënt te informeren (‘Inform
Your Customer’)
3. Regels met betrekking tot de organisatie van de financiële instelling.
4. Regels in verband met de uitvoering van orders en bijhorende transparantie in de markten (‘Best
Execution’ in Markets).
1.1.1 ‘Know Your Customer’ – cliëntenclassificatie
-> niet iedereen heeft dezelfde kennis en ervaring
- recht op verschillende beschermingsniveaus
-> Verdeling van cliënten in categoriën
1. in aanmerking komende tegenpartijen
zijn deskundig bij het nemen van beleggingsbeslissingen
2. professionele cliënten (grote ondernemingen)
kennis en deskundigheid om zelf beleggingsbeslissingen te
nemen en de door hen gelopen risico's adequaat in te schatten
3. niet-professionele cliënten
Beschermingsregels
-> volgens categorie
-> volgens type geleverde dienst
- order in complex financieel instrument of voorstel van beleggingsproduct door de bank
onderzoek naar geschiktheid
= APPROPRIATENESS TEST
- order in niet-complex financieel instrument
geen onderzoek
= EXECUTION ONLY
- bij vermogensbeheer of advies over financiële instrumenten
enkel voor cliënt geschikte producten
= SUITABILITY TEST (p11)
kennis, ervaring maar ook financiële draagkracht is belangrijk
3
, Bij professionele klanten enkel bevraging doen over de beleggingsdoelstellingen en de
beleggingshorizon
1.1.2 ‘Inform Your Customer’
-> Verplichting aan financiële instellingen om informatie te verstrekken
-> informatie moet correct, duidelijk en niet-misleidend zijn en moet bovendien tijdig verstrekt worden
-> MiFID gaat ervan uit dat, hoe hoger het beschermingsniveau van een cliënt is, hoe groter diens behoefte is
aan informatie.
1.1.3 Organisatie in de bedrijfsvoering
-> MiFID legt, in het raam van de cliëntenbescherming, de financiële instellingen ook strenge eisen op met
betrekking tot hun interne organisatie en bedrijfsvoering.
- bijzondere regels inzake risk management en interne audit, persoonlijke transacties, outsourcing, het
bijhouden van gegevens,…;
- speciale procedures voor beheer van belangenconflicten en klachtenbehandeling;
- transacties in beursgenoteerde financiële instrumenten moeten gerapporteerd worden aan de
bevoegde toezichthouder
1.1.4 Best execution in de financiële markten
-> financiële tussenpersoon moet best mogelijke resultaat behalen voor de cliënt
- dwz prijs, de kosten, de snelheid, de waarschijnlijkheid van uitvoering en settlement, de omvang, de
aard en alle andere relevante aspecten voor de uitvoering van het order
-> geen resultaatsverbintenis, wel middelenverbintenis
- dwz in overeenstemming met het uitvoeringsbeleid van de financiële instelling
1.1.5. Doorbreken van monopolie van de beurzen
-> Andere verhandelingsplatformen
- Multilateral Trading Facilities (MTF) of multilaterale verhandelingsplatformen.
- Systematische Internalisatie (binnen de bank zelf)
mits bijkomende transparantieverplichtingen
- Principe van ‘Best Execution’ van toepassing voor professionele en niet-professionele klanten
1.1.6 opsplitsing complexe en niet-complexe financiële producten
-> Aanpak en voorbereidingen door de banken reeds gecontacteerd voor beleggerprofiel
- gelijdelijke invoering MiFID door bank
bij elke klant beleggerprofiel bepalen aan de hand van vragenlijst
Europees Paspoort voor beleggen
4
Inhoudsopgave
Portefeuillebeheer......................................................................................................................................... 1
Deel I - MiFID................................................................................................................................................. 3
1.1 Doelstellingen..................................................................................................................................................3
1.1.1 ‘Know Your Customer’ – cliëntenclassificatie..........................................................................................3
1.1.2 ‘Inform Your Customer’............................................................................................................................4
1.1.3 Organisatie in de bedrijfsvoering.............................................................................................................4
1.1.4 Best execution in de financiële markten..................................................................................................4
1.1.5. Doorbreken van monopolie van de beurzen..........................................................................................4
1.1.6 opsplitsing complexe en niet-complexe financiële producten................................................................4
1.2 MiFID II............................................................................................................................................................5
1.2.1 Strengere regels bij orders in financiële producten.................................................................................5
1.2.2 Definiëren van een doelgroep bij elk financieel product.........................................................................5
1.2.3 Onafhankelijk beleggingsadvies...............................................................................................................5
1.2.4 commissies...............................................................................................................................................5
1.2.5 wijzigingen in het toepassingsgebied.......................................................................................................5
1.2.6 Nieuwe organisatorische vereisten bij het verstrekken van sommige diensten.....................................5
1.2.7 Strengere regels inzake corporate governance.......................................................................................5
1.2.8 Grotere uniformisering bij gegevensuitwisseling....................................................................................5
1.3 Beleggingsdiensten door ondernemingen uit derde landen:..........................................................................6
Deel II - Fundamentele Analyse...................................................................................................................... 6
2.1 Wat is de fundamentele analyse.....................................................................................................................6
2.1.1 Meso-analyse...........................................................................................................................................7
2.1.2 Micro-analyse...........................................................................................................................................8
2.2 De kunst van het beleggen..............................................................................................................................9
2.2.1 Belegginscriteria.......................................................................................................................................9
2.2.2 Asset allocation......................................................................................................................................10
2.3 Bespreking van de jaarrekening....................................................................................................................14
2.3.1 Balans.....................................................................................................................................................14
2.3.2 Resultatenrekening................................................................................................................................16
2.3.3 Ratio-analyse..........................................................................................................................................16
2.4 Specifieke ratio’s in aandelen.......................................................................................................................17
2.4.1 Nominale waarde van een aandeel (boekhoudkundig pari)..................................................................18
2.4.2 Boekwaarde van een aandeel................................................................................................................18
2.4.3 Dividend discount model.......................................................................................................................19
2.4.4 Koers-Winst verhouding.........................................................................................................................19
2.4.5 Koers-Cash Flow verhouding..................................................................................................................21
2.4.6 Dividendrendement...............................................................................................................................22
2.4.7 Magic Formula........................................................................................................................................22
2.4.8 PEG-ratio................................................................................................................................................22
7.4.9 Enterprise Value / EBITDA......................................................................................................................24
2.4.10 Discounted Cash Flow methode...........................................................................................................25
2.4.11 Berekenen van het waarderingsmodel................................................................................................26
Deel III – Technische analyse........................................................................................................................ 27
1
, 3.1 Wat is technische analyse?...........................................................................................................................27
3.1.1 Grafieken................................................................................................................................................27
3.1.2 trending of trading.................................................................................................................................28
3.1.3 De koerscyclus........................................................................................................................................29
3.1.4 Trendlijnen.............................................................................................................................................29
3.2 De technische formaties of patronen............................................................................................................29
3.2.1 Omkeerpatronen....................................................................................................................................29
3.2.2 Voortzettingspatronen...........................................................................................................................30
3.3 Japanse kaarsen............................................................................................................................................32
3.4 Het voortschrijdend gemiddelde als indicator..............................................................................................32
3.5 De MACD-indicator.......................................................................................................................................33
3.6 Fibonacci niveaus..........................................................................................................................................33
3.7 RSI Indicator..................................................................................................................................................33
3.8 Het momentum (en mastermomentum)......................................................................................................34
3.9 Stochastics indicator.....................................................................................................................................34
Deel IV – Behavioral Finance........................................................................................................................ 35
4.1 Definitie.........................................................................................................................................................35
4.2 Traditionele theorie vs Behavioral finance...................................................................................................35
4.3 Vertekende verwachtingen...........................................................................................................................37
4.4 Enge denkkaders...........................................................................................................................................37
4.5 Persistentie....................................................................................................................................................37
4.6 Zon, maan, mannen, vrouwen en beursrendementen..................................................................................37
4.7 Gelimiteerde arbitrage..................................................................................................................................38
4.8 kuddegedrag.................................................................................................................................................38
4.9 Beursindexen: passief beheer en marktinefficiëntie.....................................................................................38
4.10 De juiste prijs...............................................................................................................................................38
4.11 De media en hun invloed op beleggers.......................................................................................................39
4.12 Objectiviteit.................................................................................................................................................39
4.13 Angelsaksische vertekening........................................................................................................................39
4.14 Rationaliteit en emoties..............................................................................................................................40
4.15 Modeverschijnselen....................................................................................................................................40
4.16 Zoeken naar objectivering...........................................................................................................................40
4.17 De realiteit is complex.................................................................................................................................40
4.18 Gebruik van heuristieken............................................................................................................................40
Deel V – Afdekken van portfeuilles met derivaten........................................................................................41
5.1 Met opties.....................................................................................................................................................41
2
,Deel I - MiFID
=Markets in Financial Instruments Directive
-> Op 1 november 2007 is in Europa MiFID van kracht gegaan
-> Met de voorbije jaren een aantal updates
= geheel van Europese Rechtsregels in de harmonisatie en integratie van de financiële en kapitaalmarkten
1.1 Doelstellingen
-> meer concurrentie en transparantie op de financiële markten
- bevorderen van het grensoverschrijdend effectenverkeer
- afschaffing van het ‘beursmonopolie’
-> uitdieping van de beschermingsregels voor de cliënt
- groter beleggersvertrouwen
Bescherming van de cliënt
1. Regels die de kennis over de cliënt moeten bevorderen (‘Know Your Customer’)
2. Regels die de financiële instelling de verplichting opleggen om de cliënt te informeren (‘Inform
Your Customer’)
3. Regels met betrekking tot de organisatie van de financiële instelling.
4. Regels in verband met de uitvoering van orders en bijhorende transparantie in de markten (‘Best
Execution’ in Markets).
1.1.1 ‘Know Your Customer’ – cliëntenclassificatie
-> niet iedereen heeft dezelfde kennis en ervaring
- recht op verschillende beschermingsniveaus
-> Verdeling van cliënten in categoriën
1. in aanmerking komende tegenpartijen
zijn deskundig bij het nemen van beleggingsbeslissingen
2. professionele cliënten (grote ondernemingen)
kennis en deskundigheid om zelf beleggingsbeslissingen te
nemen en de door hen gelopen risico's adequaat in te schatten
3. niet-professionele cliënten
Beschermingsregels
-> volgens categorie
-> volgens type geleverde dienst
- order in complex financieel instrument of voorstel van beleggingsproduct door de bank
onderzoek naar geschiktheid
= APPROPRIATENESS TEST
- order in niet-complex financieel instrument
geen onderzoek
= EXECUTION ONLY
- bij vermogensbeheer of advies over financiële instrumenten
enkel voor cliënt geschikte producten
= SUITABILITY TEST (p11)
kennis, ervaring maar ook financiële draagkracht is belangrijk
3
, Bij professionele klanten enkel bevraging doen over de beleggingsdoelstellingen en de
beleggingshorizon
1.1.2 ‘Inform Your Customer’
-> Verplichting aan financiële instellingen om informatie te verstrekken
-> informatie moet correct, duidelijk en niet-misleidend zijn en moet bovendien tijdig verstrekt worden
-> MiFID gaat ervan uit dat, hoe hoger het beschermingsniveau van een cliënt is, hoe groter diens behoefte is
aan informatie.
1.1.3 Organisatie in de bedrijfsvoering
-> MiFID legt, in het raam van de cliëntenbescherming, de financiële instellingen ook strenge eisen op met
betrekking tot hun interne organisatie en bedrijfsvoering.
- bijzondere regels inzake risk management en interne audit, persoonlijke transacties, outsourcing, het
bijhouden van gegevens,…;
- speciale procedures voor beheer van belangenconflicten en klachtenbehandeling;
- transacties in beursgenoteerde financiële instrumenten moeten gerapporteerd worden aan de
bevoegde toezichthouder
1.1.4 Best execution in de financiële markten
-> financiële tussenpersoon moet best mogelijke resultaat behalen voor de cliënt
- dwz prijs, de kosten, de snelheid, de waarschijnlijkheid van uitvoering en settlement, de omvang, de
aard en alle andere relevante aspecten voor de uitvoering van het order
-> geen resultaatsverbintenis, wel middelenverbintenis
- dwz in overeenstemming met het uitvoeringsbeleid van de financiële instelling
1.1.5. Doorbreken van monopolie van de beurzen
-> Andere verhandelingsplatformen
- Multilateral Trading Facilities (MTF) of multilaterale verhandelingsplatformen.
- Systematische Internalisatie (binnen de bank zelf)
mits bijkomende transparantieverplichtingen
- Principe van ‘Best Execution’ van toepassing voor professionele en niet-professionele klanten
1.1.6 opsplitsing complexe en niet-complexe financiële producten
-> Aanpak en voorbereidingen door de banken reeds gecontacteerd voor beleggerprofiel
- gelijdelijke invoering MiFID door bank
bij elke klant beleggerprofiel bepalen aan de hand van vragenlijst
Europees Paspoort voor beleggen
4
