BASISVAARDIGHEDEN
LUISTERRESPONSEN
Parafraseren = herformuleren inhoud in eigen woorden
Gevoelsreflectie = herformuleren gevoelens in eigen woorden
Zeker: “je bent kwaad hé?”
Niet zeker: “ik heb het gevoel dat je kwaad bent”
Clarificatie = vraag om dubbelzinnige/onduidelijke boodschap beter te begrijpen
Samenvatten = met enkele parafraseringen/reflecties kern van verhaal samenvatten
Laatste wat je zegt = belangrijk (gaan vaak hierop in)
ACTIERESPONSEN
Vragen stellen Belangrijk: één vraag tegelijkertijd, geen beoordelende vragen, tijd om te antwoorden,
stilte, open vragen!
Concretisering hoe, wat, weer, wie en wanneer
Preciserende dieper ingaan op iets (vb. met wie precies ga je spijbelen?)
Argumentatieve achtergrond nagaan, geen waarom vragen! (vb. wat maakt dat je vaak gaat
spijbelen?)
Reliëfvragen/st- nuancering (vb. wat vind je het tofste op school?)
Stimulerende perspectief van de ander
Reflectieve nadenken over effect bij de overkant (vb. hoe zou lkr. zich voelen?)
Hypothetische kijken vanuit een andere optiek (vb. stel dat je toch op school zou blijven,
welk effect zou dat hebben?)
Strategische gesprek een andere wending geven
Suggestieve oordeel van de hulpverlener kan mogelijks de client helpen, beter te
vermijden of bewust gebruiken
Confronterende discrepanties aangeven, hetgene wat je zegt komt niet overeen met wat je
doet, bewust gebruiken!
Circulaire wederkerigheid, wat kan iemand voor jou doen? (vb. hoe kan je moeder
helpen om op tijd in de les te zitten?)
Boemerang terugspelen van een vraag (vb. Wat denk je zelf?)
Opinie mening vragen over iets
Samenvattende in de vraag een samenvatting geven
Complimenteuze compliment in vraagvorm (komt iets zachter binnen)
Oplossingsgericht - Verduidelingsvragen (concretisering)
- Continueringsvragen (behouden): wat gaat er goed?
- Doelstellende vragen (vb. wat wil je bereiken deze week?)
- Veranderingsvragen (oa wondervraag gericht op verandering)
- Differentiatievragen (schaalvragen, betere momenten) (vb. hoe zwaar is
het voor jou om op te staan: 0 – 10)
- Vragen gericht op krachtbronnen (dingen of personen) (vb. wie kan er je
helpen om op te staan?)
- Uitzonderingsvragen (laatste betere momenten)
- Toekomstgerichte vragen (wondervraag gericht op toekomst)
- Relationele (oa circulaire/stimulerende) vragen
- Suggestieve vragen
, Confronteren = aangeven discrepantie, conflict en/of gemengde boodschap bij cliënt
- Vertrouwen is nodig niet bij intake!
- Niet te vaak!
Interpreteren = mogelijke verklaringen geven
- Pas als hulpvrager er klaar voor is
- Ik-boodschappen
- Positieve betrekken
Informatie geven Belangrijk: niet te vroeg, op juiste niveau, vermijd vakjargon
Complimenteren
METHODISCHE INTERVENTIES
CONTEXT-EN GEVOELSINLEVING
1) Concretiseren
Wie was daarbij?
2) Benadeling en last opmerken en benoemen
Je zou voor minder kwaad zijn, dit is erg vervelend voor jou
3) Inzet opmerken en benoemen
Wat jij allemaal geprobeerd hebt, dat is niet niets, chapeau
4) Verbinden met overkanten
Wie weet er dat jij het zo moeilijk hebt? Wat denkt die ervan?
IDENTITEITSVERSTERKENDE INTERVENTIES
1) Kwaliteiten benoemen
Van de manier waarop ik je tot hiertoe heb leren kennen krijg ik de indruk dat je iemand bent die erg
begaan is met anderen. Klopt dat?
2) Visies en waarden benoemen
Kan ik hier uit afleiden dat je het belangrijk vindt om als vrienden ook steun te bieden?
3) Kwaliteiten en visies/waarden verbinden met die van belangrijke derden
Van wie heb je dat meegekregen? Met wie kan je die nu delen? Wie denkt zoals jij?
4) Verbinding met toekomst zoeken
Hoe zie je je daar raken? Waar zitten mogelijke obstakels? Op wie kan je terugvallen?
LUISTERRESPONSEN
Parafraseren = herformuleren inhoud in eigen woorden
Gevoelsreflectie = herformuleren gevoelens in eigen woorden
Zeker: “je bent kwaad hé?”
Niet zeker: “ik heb het gevoel dat je kwaad bent”
Clarificatie = vraag om dubbelzinnige/onduidelijke boodschap beter te begrijpen
Samenvatten = met enkele parafraseringen/reflecties kern van verhaal samenvatten
Laatste wat je zegt = belangrijk (gaan vaak hierop in)
ACTIERESPONSEN
Vragen stellen Belangrijk: één vraag tegelijkertijd, geen beoordelende vragen, tijd om te antwoorden,
stilte, open vragen!
Concretisering hoe, wat, weer, wie en wanneer
Preciserende dieper ingaan op iets (vb. met wie precies ga je spijbelen?)
Argumentatieve achtergrond nagaan, geen waarom vragen! (vb. wat maakt dat je vaak gaat
spijbelen?)
Reliëfvragen/st- nuancering (vb. wat vind je het tofste op school?)
Stimulerende perspectief van de ander
Reflectieve nadenken over effect bij de overkant (vb. hoe zou lkr. zich voelen?)
Hypothetische kijken vanuit een andere optiek (vb. stel dat je toch op school zou blijven,
welk effect zou dat hebben?)
Strategische gesprek een andere wending geven
Suggestieve oordeel van de hulpverlener kan mogelijks de client helpen, beter te
vermijden of bewust gebruiken
Confronterende discrepanties aangeven, hetgene wat je zegt komt niet overeen met wat je
doet, bewust gebruiken!
Circulaire wederkerigheid, wat kan iemand voor jou doen? (vb. hoe kan je moeder
helpen om op tijd in de les te zitten?)
Boemerang terugspelen van een vraag (vb. Wat denk je zelf?)
Opinie mening vragen over iets
Samenvattende in de vraag een samenvatting geven
Complimenteuze compliment in vraagvorm (komt iets zachter binnen)
Oplossingsgericht - Verduidelingsvragen (concretisering)
- Continueringsvragen (behouden): wat gaat er goed?
- Doelstellende vragen (vb. wat wil je bereiken deze week?)
- Veranderingsvragen (oa wondervraag gericht op verandering)
- Differentiatievragen (schaalvragen, betere momenten) (vb. hoe zwaar is
het voor jou om op te staan: 0 – 10)
- Vragen gericht op krachtbronnen (dingen of personen) (vb. wie kan er je
helpen om op te staan?)
- Uitzonderingsvragen (laatste betere momenten)
- Toekomstgerichte vragen (wondervraag gericht op toekomst)
- Relationele (oa circulaire/stimulerende) vragen
- Suggestieve vragen
, Confronteren = aangeven discrepantie, conflict en/of gemengde boodschap bij cliënt
- Vertrouwen is nodig niet bij intake!
- Niet te vaak!
Interpreteren = mogelijke verklaringen geven
- Pas als hulpvrager er klaar voor is
- Ik-boodschappen
- Positieve betrekken
Informatie geven Belangrijk: niet te vroeg, op juiste niveau, vermijd vakjargon
Complimenteren
METHODISCHE INTERVENTIES
CONTEXT-EN GEVOELSINLEVING
1) Concretiseren
Wie was daarbij?
2) Benadeling en last opmerken en benoemen
Je zou voor minder kwaad zijn, dit is erg vervelend voor jou
3) Inzet opmerken en benoemen
Wat jij allemaal geprobeerd hebt, dat is niet niets, chapeau
4) Verbinden met overkanten
Wie weet er dat jij het zo moeilijk hebt? Wat denkt die ervan?
IDENTITEITSVERSTERKENDE INTERVENTIES
1) Kwaliteiten benoemen
Van de manier waarop ik je tot hiertoe heb leren kennen krijg ik de indruk dat je iemand bent die erg
begaan is met anderen. Klopt dat?
2) Visies en waarden benoemen
Kan ik hier uit afleiden dat je het belangrijk vindt om als vrienden ook steun te bieden?
3) Kwaliteiten en visies/waarden verbinden met die van belangrijke derden
Van wie heb je dat meegekregen? Met wie kan je die nu delen? Wie denkt zoals jij?
4) Verbinding met toekomst zoeken
Hoe zie je je daar raken? Waar zitten mogelijke obstakels? Op wie kan je terugvallen?
