HOOFDSTUK 5: BEWEGINGSCOÖRDINATIE EN CONTROLE
BIMANUELE COÖRDINATIE EN HET FALEN VAN DE WET VAN FIT TS
Uit onderzoek: Er is een duidelijk temporeel reorganisatieproces wanneer de bewegingen met een
verschillende moeilijkheidsgraad simultaan moeten uitgevoerd worden.
- De snelle/makkelijke beweging wordt
vertraagd
- De trage/moeilijke beweging wordt een
klein beetje versneld
- Het is veel makkelijker om dezelfde
beweging met de ledenmaten uit te voeren
dan met beide ledematen een verschillende
oefening uit te voeren
» Natuurlijke neiging om dezelfde
beweging met beide ledematen uit
te voeren
» Synchronisatie
- Temporele reorganisatie = snelle beweging vertraagt en trage beweging versnelt
- Patronen gaan elkaar wederzijds beïnvloeden OF patroon van de moeilijke beweging
dominant
Synergie of coördinatieve structuur = de samenhang tussen de ledematen tijdens een bimanuele
uitvoering. Mechanisch gezien zin de ledematen onafhankelijk van elkaar, maar er is een
neurologische invloed die zorgt voor samenhang.
- Negatief oogpunt: het bestaan van synergiën leidt tot beperkingen in de
bewegingsdifferentiatie
» Coördinatieve structuurbeginsel staat de simultane uitvoering van verschillende
bewegingen in de weg
» De moeilijkste beweging overheerst (bepaalt de tijdsstructuur, kinematica)
- Positief oogpunt: het motorische controlesysteem streeft naar een reductie van het aantal
vrijheidsgraden zodat het centrale zenuwstelsel niet overbelast wordt
» Makkelijke aansturing (via coördinatieve structuur of synergie)
- Natuurlijke tendens tot synchronisatie kan tot op zekere hoogte onderdrukt worden
» Met voldoende oefening
» Met toegevoegde feedback
25
, De wet van Fitts faalt bij bimanuele bewegingen doordat ze elkaar beïnvloeden. Ze worden
uitgevoerd als één coördinatieve structuur, een synergie.
Voor de compatibele beweging is er weinig verschil tussen de
persoon met een intact corpus callosum en de callosotomy
patiënt.
➔ Corpus callosum heeft amper invloed
Bij incompatibele bewegingen zijn het vooral de pariëtale
premotorische gebieden die zorgen voor interactie. Wanneer
deze schors verwijderd wordt, kan de beweging dus
gedifferentieerd worden
➔ Corpus callosum (posterieure deel) heft veel invloed
Uit onderzoek: houdingspatronen in overeenstemming met de reflexen manifesteren zich wanner men
intense inspanning levert of wanneer men zich in een stresstoestand bevindt.
- Hogere krachten genereren wanner men houdingen aanneemt die in overeenstemming zijn met
de reflexpatronen
» VB: dragen van een zware emmer → van de emmer wegkijken → buiging in de arm
faciliteren
- Bepaalde bewegingen kunnen gefaciliteerd worden door de hoofdpositie te faciliteren
» VB: handstand: hoofd achterwaarts kantelen → beter strekpatroon in de armen
- Nekreflexen duiken niet op als geïsoleerde patronen maar komen dikwijls samen met
labyrintreflexen
CYCLISCHE COÖRDINATIEPATRONEN
Ook bij de uitvoering van cyclische patronen kan een sterke neiging tot synchronisatie tussen simultaan
bewegende effectoren vastgesteld worden.
- Patronen vertonen overeenstemming met sinusgolven
» Amplitude, frequentie en fasehoek
» Fasehoek refereert naar een beschrijving van de positie van de periodische beweging
- Relatieve fase = signatuur van het geobserveerde coördinatiepatroon en stabiliteit van het
patroon
» Aftrekken van de fasehoeken van twee signalen die simultaan verlopen
» Inzicht bekomen in de manier waarop de signalen met elkaar interageren
26
BIMANUELE COÖRDINATIE EN HET FALEN VAN DE WET VAN FIT TS
Uit onderzoek: Er is een duidelijk temporeel reorganisatieproces wanneer de bewegingen met een
verschillende moeilijkheidsgraad simultaan moeten uitgevoerd worden.
- De snelle/makkelijke beweging wordt
vertraagd
- De trage/moeilijke beweging wordt een
klein beetje versneld
- Het is veel makkelijker om dezelfde
beweging met de ledenmaten uit te voeren
dan met beide ledematen een verschillende
oefening uit te voeren
» Natuurlijke neiging om dezelfde
beweging met beide ledematen uit
te voeren
» Synchronisatie
- Temporele reorganisatie = snelle beweging vertraagt en trage beweging versnelt
- Patronen gaan elkaar wederzijds beïnvloeden OF patroon van de moeilijke beweging
dominant
Synergie of coördinatieve structuur = de samenhang tussen de ledematen tijdens een bimanuele
uitvoering. Mechanisch gezien zin de ledematen onafhankelijk van elkaar, maar er is een
neurologische invloed die zorgt voor samenhang.
- Negatief oogpunt: het bestaan van synergiën leidt tot beperkingen in de
bewegingsdifferentiatie
» Coördinatieve structuurbeginsel staat de simultane uitvoering van verschillende
bewegingen in de weg
» De moeilijkste beweging overheerst (bepaalt de tijdsstructuur, kinematica)
- Positief oogpunt: het motorische controlesysteem streeft naar een reductie van het aantal
vrijheidsgraden zodat het centrale zenuwstelsel niet overbelast wordt
» Makkelijke aansturing (via coördinatieve structuur of synergie)
- Natuurlijke tendens tot synchronisatie kan tot op zekere hoogte onderdrukt worden
» Met voldoende oefening
» Met toegevoegde feedback
25
, De wet van Fitts faalt bij bimanuele bewegingen doordat ze elkaar beïnvloeden. Ze worden
uitgevoerd als één coördinatieve structuur, een synergie.
Voor de compatibele beweging is er weinig verschil tussen de
persoon met een intact corpus callosum en de callosotomy
patiënt.
➔ Corpus callosum heeft amper invloed
Bij incompatibele bewegingen zijn het vooral de pariëtale
premotorische gebieden die zorgen voor interactie. Wanneer
deze schors verwijderd wordt, kan de beweging dus
gedifferentieerd worden
➔ Corpus callosum (posterieure deel) heft veel invloed
Uit onderzoek: houdingspatronen in overeenstemming met de reflexen manifesteren zich wanner men
intense inspanning levert of wanneer men zich in een stresstoestand bevindt.
- Hogere krachten genereren wanner men houdingen aanneemt die in overeenstemming zijn met
de reflexpatronen
» VB: dragen van een zware emmer → van de emmer wegkijken → buiging in de arm
faciliteren
- Bepaalde bewegingen kunnen gefaciliteerd worden door de hoofdpositie te faciliteren
» VB: handstand: hoofd achterwaarts kantelen → beter strekpatroon in de armen
- Nekreflexen duiken niet op als geïsoleerde patronen maar komen dikwijls samen met
labyrintreflexen
CYCLISCHE COÖRDINATIEPATRONEN
Ook bij de uitvoering van cyclische patronen kan een sterke neiging tot synchronisatie tussen simultaan
bewegende effectoren vastgesteld worden.
- Patronen vertonen overeenstemming met sinusgolven
» Amplitude, frequentie en fasehoek
» Fasehoek refereert naar een beschrijving van de positie van de periodische beweging
- Relatieve fase = signatuur van het geobserveerde coördinatiepatroon en stabiliteit van het
patroon
» Aftrekken van de fasehoeken van twee signalen die simultaan verlopen
» Inzicht bekomen in de manier waarop de signalen met elkaar interageren
26
