Samenvatting Nier 1

OVERZICHT FUNCTIE NIER

FUNCTIES VAN DE NIER
Regeling van extracellulair vochtvolume en bloeddruk
Regeling van de osmolariteit
Behoud van ionenbalans
Homeostatische regulatie van pH
Uitscheiding van afvalstoffen
Aanmaak van hormonen


REGELING OSMOLARITEIT
Osmolariteit = de “tonus” van het extracellulair vocht
Wordt constant gehouden door de nier (± 290 mOsM)
Wordt voornamelijk bepaald door de concentratie van Na + (glucose en ureum in
het plasma neemt ook deel)
Te weinig water  hersenen krimpen, teveel water  oedeem van de hersenen

OSMOLARITEIT – OSMOLALITEIT – TONICITEIT
Osmolariteit: mOsm/l plasma  aantal opgeloste deeltjes per eenheid
oplosmiddel
Osmolariteit: mOsm/kg water
Toniciteit = aantal osmotische active deeltkes van de oplossing per eenheid
oplosmiddel
Effectieve Osm (=toniciteit) = natriëmie x 2 + glycemie




H2O doet de cellen zwellen of krimpen volgens de variatie in IC of EC toniciteit




1

, TOEDIENING VAN EEN OPLOSSING AAN EXTRACELLULAIR VOCHT
Onveranderde toniciteit
1. Permeabele stof
a. Ureum = hyperosmolariteit zonder hypertoniciteit
Gestegen toniciteit
2. Niet permeabele stof
a. Glucose = hyperosmolariteit met hypertoniciteit  cellulaire
dehydratatie
b. Diabetes: tekort aan insuline, verhoogde glycemie  extracell
verhoogd, intracell niet
water door celwand gaan, krimpen van de cellen

Permeabele stof Niet permeabele stof

• Ureum • Natrium
• Ethanol • Glucose
• Methanol (oplossing) • Sorbitol (polyol, laxativa)
• Ethyleenglycol (antigel) • Manitol




BEHOUD VAN IONENBALANS
• De urinaire uitscheiding van ionen wordt continu bijgestuurd door de
nieren, in functie van de inname en van de behoeften om concentraties op
peil te houden
• Na+ is de voornaamste elektrolyt betrokken bij de regeling van het
extracellulair vocht en van de osmolariteit
• K+ en Ca++ worden ook nauw geregeld door de nier


HOMEOSTASE VAN DE PH
• De pH van het plasma wordt constant gehouden tussen 7,38 en 7,42
• Wanneer de zuurtegraad toeneemt, zal de nier exces H + uitscheiden en
HCO3- retineren
• Hoewel de nier een belangrijke rol speelt in de homeostase van de pH, is
het trager dan de longen voor de correcties van de afwijkingen
Metabole acidose: verhoogd aantal protonen  met bicarbonaat binden 
Nabicarbonaat door nier gaan uitscheiden, via de longen CO2 gaan uitademen
Metabole alkalose (braken): uitscheiden van H+  minder snel gaan ademen,
vermindering van CO2, vermindering bicarbonaat, verminderde vorm van
protonen


2

, UITSCHEIDING VAN AFVALSTOFFEN
De nieren elimineren metabole afbraak-producten en lichaamsvreemde stoffen
via de urine:
 Ureum, creatinine, urinezuur (niet toxisch, nuttig om nierfunctie te gaan
meten)
 Urobilinogeen
 Geneesmiddelen
 Endogene hormonen (bvb insuline)
 Stoffen zoals saccharine, benzoaat, ...


PRODUCTIE VAN HORMONEN
• De nieren produceren erythropoïetine (EPO), dat instaat voor de stimulatie
van aanmaak van RBC in het beenmerg
• De nieren produceren renine, dat instaat voor de productie van hormonen,
betrokken bij de regulatie van zoutbalans en bloeddruk homeostase
• De nier produceert 1 alpha hydroxylase, dat vitamine D omzet in een
actieve vorm. Actief vitamine D is een hormoon dat de Ca ++ balans regelt

RESERVECAPACITEIT VAN DE NIEREN
• De nier beschikt over een uitgesproken reservecapaciteit (10 6 nefronen per
nier).
• Het serumcreatinine neemt pas toe wanneer de nierfunctie reeds met 50%
gedaald is.
• De homeostase wordt pas verstoord wanneer ongeveer ¾ van de
nierfunctie verloren is.
1 nier kunnen afstaan (normaal leven lijden met 1 nier)


HOE WERKT NEFRON
2 typen nefron:
- Cortical nefron (80%)
- Juxta-medullaire nefron (20%)


WAT IS DE FILTRATIEFRACTIE
Cardiac output: 5 l/min
Renale bloedflow: 1 l/min
Renale plasmaflow: 600 ml/min
Filtratiefractie: 20%

3

, GFR: 120 ml/min  170 l/dag (niet alles gaan uitplassen, anders om
2min gaan plassen)
Diurese: 1-3l /dag
20% van het plasma dat de glomerulus passeert wordt gefilterd, minder dan 1%
wordt effectief geëxcreteerd (enorme reabsorptie van water)


GLOMERULAIRE FILTRATIE

CAPILLAIRE DRUK VEROORZAAKT FILTRATIE
- Hydrostatische druk (bloeddruk)
- Colloid osmotische druk
- Vocht druk door het vocht in de capsule van Bowman

GLOMERULAIRE FILTRATIE RATE
Invloed van 2 factoren
- Net filtratie druk
o Hydrostatische druk – colloid osmotische druk – vochtdruk
- Filtratiecoëfficiënt
o Oppervlakte van glomerulaire capillairen beschibaar voor filtratie
o Permeabiliteit tussen de capillairen en Bowman’s capsule

GFR REGULATIE (AUTOREGULATIE)
Autoregulatie van tonus van
afferente arteriolen
Gemiddelde bloeddruk  stabiele
glomerulus filtratie (tussen 80 en
180)


Myogeen respons
- Intrinsieke mogelijkheid van
vasculaire gladde spiercellen
die antwoorden op
drukveranderingen
Tubuloglomerulaire feedback
- Paracriene controle
Hormonen en autonomische neuronen
- Door verandering van weerstand in arteriolen
- Door filtratiecoëfficiënt


Te hoge BD (om de nier te beschermen)

4