Begrippenlijst Oogheelkunde
- M. orbicularis oculi (n. facialis) = sluitspier
- Tarsus (bindweefsel en kraakbeen)
- Klieren van Meibom (glandulae tarsals)
- Ligamentum palpebrale laterale / mediale
- Periorbita (periost)
- Septum orbitale
- M. Levator palpebrae superioris = ooglid optillen (occulomotorius)
- M. tarsalis = glad sympaticus = ogen openen
- Conjunctiva (palpebrae = ooglid / bulbi = oogbol)
- Vagina bulbi = kapsel van tenon
- Extrinsieke oogspieren
o M. rectus superior; elevatie/adductie/intorsie
o M. rectus inferior; depressie/adductie/extorsie
o M. rectus medialis; adductie
o M. rectus lateralis (abducens); abductie
o M. obliquus superior (trochlearis);
Depressie/abductie/intorsie
o M. obliquus inferior; elevatie/abdcutie/extorsie
- Anulus tendineus communis
- Fissura orbitalis superior
- Conus van spieren (binnen; III / VI / nasociliaris)
- A. V. opthalmica
- A. v. facialis / n. III / IV / VI
- N. opthalmicus tak van trigeminus
-> frontalis / lacrimalis / nasociliaris
- Traanklier = glandula lacrimalis
- Punctum lacrimale = opening = canal
- iculus lacrimalis
- Meatus nasi inferior via de ductus nasolacrimalis
- Saccus lacrimalis tussen ductus en canaliculus
- Tunica fibrose = sclera en cornea
- Tunica vasculosa = UVEA = choroidea en corpus ciliare en iris
- Tunica nervosa = netvlies (retina)
- Kamervocht in oogkamers
- Camera vitrea heft glasvocht (corpus vitreum)
- Lens aan corpus ciliare met zonulavezels
- Vloeistof afvoer naar de iridocorneale hoek via het kanaal van schlemm (sinus
venosus sclerea) (overgang hoornvlies en cornea) met lig. pectinatum
,- Nasus externus
- Neusholte (cavitas nasi)
- Vestibulum nasi
- Septum nasi (benig / niet benig)
- Zadelneus
- Concha nasalis in laterale wand , met ruime = meatus
- A. opthalmica / a. maxillaris / a. facialis -> plexus van Kiesselbach
- N. opthalmicus (neusrug) / n. maxillaris = sensibel
- N. olfactorius -> reuk -> fila olfactoria (zenuwvezeltjes) -> bulbus olfactorius
- Sinus sphenoidalis -> recessus spheno-ethmoidalis
- Cellulae ethmoidalis post -> meatus nasi superior
- Sinus maxillaris / frontalis / ethmoidalis ant en media -> meatus nasi medius
- Ductus nasolacrimalis -> meatus nasi inferior
- Operatie Caldwell-Luc
- Blow out fractur, inhoud orbita naar buiten
- Schedelbasis : fossa cranii anterior / media / posterior
- Oogbol: sclerea / choroidea / retina
- Cornea: Epitheel / Bowman / stroma / Descemet / endotheel
- Traanfilm; lipiden / water / mucine
- Keratitis sicca
- Kunsttranen = lubricantia
- Choroidea ; lamina vasculosa / lamina choriocapillaris (fovea) / bruch membraan
- M. ciliaris in corpus ciliare voor acommodatie
- Kamerwater productie in corpus ciliare
- M. sphincter pupillae (parasympatisch) / m. dilatator pupillae (sympatisch)
- Miosis = te nauwe pupil
- Mydriasis = te wijde pupil
- Anisocorie = verschil in pupil links en rechts
- Retina
o Fovea met fotoreceptoren met kegeltjes en staafjes
o Kegeltjes / staafjes -> bipolair -> ganglion -> n. opticus
o Pigment (rodopsine) in netvlies
o Pigmentlaag = membraan van Bruch (licht absorberen / vit a metabolisme /
bloed retina barriere / fagocytose fotoreceptoren / uitwisseling warmte en
zuurstof)
- Ablatio retinae = loslating netvlies (vocht tussen neuroepitheel en pigmentblad)
o Lichtflitsen / mouches volantes / donkere vlek / visus daling
o Glasvochttroebelingen en evt glasvochtmembraanloslating
o Risicofactoren : hoge myopie / trauma / intraoculaire operatie / familiair /
bindvlies afwijkingen
, o Behandeling binnen 72 uur / vitrectomie ; Glasvocht verwijderd en scheur
gedicht / Cerclage en plombe ; bandje knijpt oog samen
- Glaucoom = te hoge druk (normannnal 10-21)
o Open kamerhoek
o Gesloten kamerhoek
o Risico ; verhoogde oogdruk / oudere leeftijd / familiair / negroide / hoge
myopie / hart en vaatziekten of dm
- Glasvocht = water / hyaluronzuur / collagen
- Lens uit ectoderm / lichtbreking / kapsel met zonulavezels
- Cataract = troebele lens
- Oog veneuze afvloed via sinus cavernosus
- Zenuwen schakelen in geniculatum laterale
- Stenopeische visus = functie macula met opening
- Emmetropie = normale refractie
- Normale visus = 1.0 referentieletters op 6 meter afstand
- Myopie (bijziend, brandpunt voor netvlies, min glas) / hypermetropie (verziend,
brandpunt achter netvlies, plus glas)
- Astigmatisme = hoornvlies ovaler -> cilinder
- Presbyopie = lens veroudert -> afname accomodatievermogen
- Functieonderzoeken :
o Oogdrukmeting (non-contact / applanatie tonometer)
o Perimetrie ; lichtjes met steeds lagere intensiteit (humphrey field analyser)
o Fluorescentie angiografie ; Vaat afwijkingen / fluoresceïne / invasief
Vroeg (choroidea/arterie/neo) Midden (veneus/pigment) Laat (uitstroom)
o OCT ; Doorsnede netvlies / macula
- Dioptrie = eenheid van visus -> V = d (afstand) / D (afstand norm)
- Refractie -> lichtbrekende eigenschap oog door de cornea (meest) en de lens
- D = 1 / f (brandpuntafstand)
- Auto rijden ; minimaal 120 horizontaal 40 verticaal
- 1 oog visus 0,6 / samen visus 0,5
- Cataract
o Wazig zien / visus vermindering / lichtverstrooiing / monoculair dubbelzien
o Risico = hoge leeftijd / traume / zonlicht / congenitaal / stofwisselingsziekte
o Staaroperatie bij subjectieve en objectieve visus daling -> risico’s!
- Herpetische keratitis
o Herpes / rood / pijn / wazig / fluoresceine voor littekens -> dendriet vorm
o Acyclovir oogzalf
- Cornea ulcus
o Rood / pijn / dalende visus / risico = contactlenzen / slechte prognose
o Bacterieel / viraal / schimmel
o Schade kleurt centraal aan!
o Oogdruppels
- Conjunctivitis
o Bindvlies ontsteking
o Bacterieel -> stafylokokken / gonokokken / chlamydia
, o Viraal -> adenovirus
- Maculadegeneratie
o Asymmetrisch / progressieve visusdaling / centrale visusmetamorfopsie
o Droog (zonder neovascularisatie = betere prognose) / nat
o Anti – VEGF (roken en dieet van invloed)
- Diabetische retinopathie
o Netvlies beschadiging
o Mild -> micro aneurysmata / harde exsudaten
o Exsudatieve -> bloedingen / harde exsudaten / visus daling
o Proliferatief -> bloedingen / neovascularisaties / oedeem
o Suikerregulatie / anti VEGF / laser
- Tumoren
o Naevus / melanoom (lichtflitsen / visusdaling) / metastasen
(mamma/long/oesophagus/prostaat)
- Amblyopie
o 1 slechtziend oog
o Oorzaak; refractieafwijking / strabismus / deprivatie
o Deprivatie -> 1 oog nooit leren kijken (lui oog)
o Strabismus -> hersenen kiezen voor beeld dominante oog
Exotropie / esotropie / hypertropie
- Graves
o Proptosis / ooglidretractie / dubbelzien / tranen
o Verdikking orbitale vet / externe oogspieren
o CT / MRI / MOSPECS / CAS
o Risico ; schildklierafwijking / roken
- Retinoblastoom
o Kwaadardige tumor netvliescellen
o Enucleatie / (thermo) chemo / cryo / bestraling / plaque therapie
- M. orbicularis oculi (n. facialis) = sluitspier
- Tarsus (bindweefsel en kraakbeen)
- Klieren van Meibom (glandulae tarsals)
- Ligamentum palpebrale laterale / mediale
- Periorbita (periost)
- Septum orbitale
- M. Levator palpebrae superioris = ooglid optillen (occulomotorius)
- M. tarsalis = glad sympaticus = ogen openen
- Conjunctiva (palpebrae = ooglid / bulbi = oogbol)
- Vagina bulbi = kapsel van tenon
- Extrinsieke oogspieren
o M. rectus superior; elevatie/adductie/intorsie
o M. rectus inferior; depressie/adductie/extorsie
o M. rectus medialis; adductie
o M. rectus lateralis (abducens); abductie
o M. obliquus superior (trochlearis);
Depressie/abductie/intorsie
o M. obliquus inferior; elevatie/abdcutie/extorsie
- Anulus tendineus communis
- Fissura orbitalis superior
- Conus van spieren (binnen; III / VI / nasociliaris)
- A. V. opthalmica
- A. v. facialis / n. III / IV / VI
- N. opthalmicus tak van trigeminus
-> frontalis / lacrimalis / nasociliaris
- Traanklier = glandula lacrimalis
- Punctum lacrimale = opening = canal
- iculus lacrimalis
- Meatus nasi inferior via de ductus nasolacrimalis
- Saccus lacrimalis tussen ductus en canaliculus
- Tunica fibrose = sclera en cornea
- Tunica vasculosa = UVEA = choroidea en corpus ciliare en iris
- Tunica nervosa = netvlies (retina)
- Kamervocht in oogkamers
- Camera vitrea heft glasvocht (corpus vitreum)
- Lens aan corpus ciliare met zonulavezels
- Vloeistof afvoer naar de iridocorneale hoek via het kanaal van schlemm (sinus
venosus sclerea) (overgang hoornvlies en cornea) met lig. pectinatum
,- Nasus externus
- Neusholte (cavitas nasi)
- Vestibulum nasi
- Septum nasi (benig / niet benig)
- Zadelneus
- Concha nasalis in laterale wand , met ruime = meatus
- A. opthalmica / a. maxillaris / a. facialis -> plexus van Kiesselbach
- N. opthalmicus (neusrug) / n. maxillaris = sensibel
- N. olfactorius -> reuk -> fila olfactoria (zenuwvezeltjes) -> bulbus olfactorius
- Sinus sphenoidalis -> recessus spheno-ethmoidalis
- Cellulae ethmoidalis post -> meatus nasi superior
- Sinus maxillaris / frontalis / ethmoidalis ant en media -> meatus nasi medius
- Ductus nasolacrimalis -> meatus nasi inferior
- Operatie Caldwell-Luc
- Blow out fractur, inhoud orbita naar buiten
- Schedelbasis : fossa cranii anterior / media / posterior
- Oogbol: sclerea / choroidea / retina
- Cornea: Epitheel / Bowman / stroma / Descemet / endotheel
- Traanfilm; lipiden / water / mucine
- Keratitis sicca
- Kunsttranen = lubricantia
- Choroidea ; lamina vasculosa / lamina choriocapillaris (fovea) / bruch membraan
- M. ciliaris in corpus ciliare voor acommodatie
- Kamerwater productie in corpus ciliare
- M. sphincter pupillae (parasympatisch) / m. dilatator pupillae (sympatisch)
- Miosis = te nauwe pupil
- Mydriasis = te wijde pupil
- Anisocorie = verschil in pupil links en rechts
- Retina
o Fovea met fotoreceptoren met kegeltjes en staafjes
o Kegeltjes / staafjes -> bipolair -> ganglion -> n. opticus
o Pigment (rodopsine) in netvlies
o Pigmentlaag = membraan van Bruch (licht absorberen / vit a metabolisme /
bloed retina barriere / fagocytose fotoreceptoren / uitwisseling warmte en
zuurstof)
- Ablatio retinae = loslating netvlies (vocht tussen neuroepitheel en pigmentblad)
o Lichtflitsen / mouches volantes / donkere vlek / visus daling
o Glasvochttroebelingen en evt glasvochtmembraanloslating
o Risicofactoren : hoge myopie / trauma / intraoculaire operatie / familiair /
bindvlies afwijkingen
, o Behandeling binnen 72 uur / vitrectomie ; Glasvocht verwijderd en scheur
gedicht / Cerclage en plombe ; bandje knijpt oog samen
- Glaucoom = te hoge druk (normannnal 10-21)
o Open kamerhoek
o Gesloten kamerhoek
o Risico ; verhoogde oogdruk / oudere leeftijd / familiair / negroide / hoge
myopie / hart en vaatziekten of dm
- Glasvocht = water / hyaluronzuur / collagen
- Lens uit ectoderm / lichtbreking / kapsel met zonulavezels
- Cataract = troebele lens
- Oog veneuze afvloed via sinus cavernosus
- Zenuwen schakelen in geniculatum laterale
- Stenopeische visus = functie macula met opening
- Emmetropie = normale refractie
- Normale visus = 1.0 referentieletters op 6 meter afstand
- Myopie (bijziend, brandpunt voor netvlies, min glas) / hypermetropie (verziend,
brandpunt achter netvlies, plus glas)
- Astigmatisme = hoornvlies ovaler -> cilinder
- Presbyopie = lens veroudert -> afname accomodatievermogen
- Functieonderzoeken :
o Oogdrukmeting (non-contact / applanatie tonometer)
o Perimetrie ; lichtjes met steeds lagere intensiteit (humphrey field analyser)
o Fluorescentie angiografie ; Vaat afwijkingen / fluoresceïne / invasief
Vroeg (choroidea/arterie/neo) Midden (veneus/pigment) Laat (uitstroom)
o OCT ; Doorsnede netvlies / macula
- Dioptrie = eenheid van visus -> V = d (afstand) / D (afstand norm)
- Refractie -> lichtbrekende eigenschap oog door de cornea (meest) en de lens
- D = 1 / f (brandpuntafstand)
- Auto rijden ; minimaal 120 horizontaal 40 verticaal
- 1 oog visus 0,6 / samen visus 0,5
- Cataract
o Wazig zien / visus vermindering / lichtverstrooiing / monoculair dubbelzien
o Risico = hoge leeftijd / traume / zonlicht / congenitaal / stofwisselingsziekte
o Staaroperatie bij subjectieve en objectieve visus daling -> risico’s!
- Herpetische keratitis
o Herpes / rood / pijn / wazig / fluoresceine voor littekens -> dendriet vorm
o Acyclovir oogzalf
- Cornea ulcus
o Rood / pijn / dalende visus / risico = contactlenzen / slechte prognose
o Bacterieel / viraal / schimmel
o Schade kleurt centraal aan!
o Oogdruppels
- Conjunctivitis
o Bindvlies ontsteking
o Bacterieel -> stafylokokken / gonokokken / chlamydia
, o Viraal -> adenovirus
- Maculadegeneratie
o Asymmetrisch / progressieve visusdaling / centrale visusmetamorfopsie
o Droog (zonder neovascularisatie = betere prognose) / nat
o Anti – VEGF (roken en dieet van invloed)
- Diabetische retinopathie
o Netvlies beschadiging
o Mild -> micro aneurysmata / harde exsudaten
o Exsudatieve -> bloedingen / harde exsudaten / visus daling
o Proliferatief -> bloedingen / neovascularisaties / oedeem
o Suikerregulatie / anti VEGF / laser
- Tumoren
o Naevus / melanoom (lichtflitsen / visusdaling) / metastasen
(mamma/long/oesophagus/prostaat)
- Amblyopie
o 1 slechtziend oog
o Oorzaak; refractieafwijking / strabismus / deprivatie
o Deprivatie -> 1 oog nooit leren kijken (lui oog)
o Strabismus -> hersenen kiezen voor beeld dominante oog
Exotropie / esotropie / hypertropie
- Graves
o Proptosis / ooglidretractie / dubbelzien / tranen
o Verdikking orbitale vet / externe oogspieren
o CT / MRI / MOSPECS / CAS
o Risico ; schildklierafwijking / roken
- Retinoblastoom
o Kwaadardige tumor netvliescellen
o Enucleatie / (thermo) chemo / cryo / bestraling / plaque therapie
