Blok 2.3 Afstemming binnen opvoeding en onderwijs
Probleem 1: De ecologie van ontwikkeling
Probleem 2: Ouders versus peuters
Probleem 3: 24/7
Probleem 4: Ontwikkeling & leren: de kip of het ei
Probleem 5: Ontwikkeling & leren: wat nu?
Probleem 6: Ouders bij de les?
Probleem 7: Pesten
Probleem 8: Adolescent? Volwassen? Of Emerging Adult?
,Probleem 1: De ecologie van ontwikkeling
Leerdoelen
1. Wat is het ecologisch model van Bronfenbrenner?
2. Welke factoren spelen volgens Bronfenbrenner een rol in de ontwikkeling?
3. Wat is de invloed van mannelijke leerkrachten in het basisonderwijs op de ontwikkeling van
jongens?
4. Verschilt de relatie/band die jongens en meisjes hebben met mannelijke leerkrachten met de
relatie die zij hebben met vrouwelijke leerkrachten?
Leerdoel 1: wat is het ecologisch model van Bronfenbrenner?
Leerdoel 2: welke factoren spelen volgens Bronfenbrenner een rol in de ontwikkeling?
Ecologie van menselijke ontwikkeling = menselijke ontwikkeling is het product van interactie tussen
het individu en zijn omgeving, hierbij is de kwaliteit en kwantiteit van de omgeving belangrijk
Belangrijke punten in de definitie
1. Het individu is geen tabula rasa wat beschreven wordt door de omgeving, maar een groeiend
dynamisch wezen dat ook invloed heeft op de omgeving en het herstructureert
2. De interactie tussen omgeving en persoon komt van 2 richtingen, het is bidirectioneel en er is
wederzijdse afstemming
3. De omgeving is niet één setting, er zijn connecties tussen meerdere settingen en invloed
hierop van buitenaf
De ecologische omgeving bestaat uit verschillende structuren
- Microsysteem = patroon van activiteiten, rollen en interpersoonlijke relaties ervaren door
het ontwikkelende individu in een bepaalde setting met specifieke fysieke en materiële
kenmerken
o Setting is een plaats waar de persoon face-to-face interacties kan hebben (bv. thuis,
school, speeltuin)
o De factoren activiteit, rollen en interpersoonlijke relaties zijn bouwstenen voor het
microsysteem
o Het gaat om ervaren, niet alleen de objectieve eigenschappen maar hoe het persoon
het ervaart
o Rol is bepaald gedrag en verwachtingen geassocieerd met een positie in de
maatschappij (bv. moeder, docent)
- Mesosysteem = de interrelaties tussen meerdere settingen waar de persoon in participeert
(bv. tussen ouders en de school)
o Systeem van microsystemen
o Wordt gevormd als de persoon in een nieuwe setting is
o De kwaliteit en kwantiteit van deze systemen zijn belangrijk voor de ontwikkeling van
het kind
o Het mesosysteem kan uitbreiden en is flexibel, er kunnen nieuwe settingen bijkomen
of verdwijnen
- Exosysteem = één of meerdere settingen waarin het individu geen actieve participant is,
maar waarin gebeurtenissen plaatsvinden die indirect beïnvloeden wat er gebeurd in de
setting van het ontwikkelende individu
, o Bv. als de ouder stress heeft op werk, heeft dit indirect invloed op hoe ze het kind
behandelen
- Macrosysteem = consistenties in de vorm en inhoud van lagere systemen op het niveau van
cultuur, ideologie
o Bv. verschillen per land of gemeenschap
Ecologische transitie vindt plaats als de positie van een persoon in de ecologische omgeving wordt
aangepast door een verandering in de rol of setting
- Bv. als een kind naar school gaat, een broertje krijgt, de ouders gaan scheiden
- Ecologische transitie is het gevolg en aanstichter van ontwikkeling, het zijn functies van
omgevings- en biologische veranderingen
Menselijke ontwikkeling is het proces waardoor het groeiende individu een meer uitgebreid,
gedifferentieerd en valide begrip krijgt van de ecologische omgeving en gemotiveerd is om betrokken
te zijn in activiteiten om de omgeving te herstructureren
Belangrijke punten in deze definitie:
1. Ontwikkeling is een verandering in de kenmerken van de persoon wat niet tijd- en
plaatsgebonden is
2. Ontwikkeling vindt plaats in 2 domeinen: perceptie en actie
3. Elk domein heeft een structuur dat gelijkvormig is met de 4 systemen, de 4 systemen staan in
verband met elkaar
In het bioecologisch model (studie van menselijke ontwikkeling door de tijd) is ontwikkeling het
fenomeen van continuïteit en verandering in de biologische kenmerken van mensen, dit is gedurende
je hele leven
4 hoofdcomponenten van het bioecologische model
1. Proces
2. Persoon
3. Context
4. Tijd
➔ PPCT-model
Proces
- Omvat specifieke vormen van interactie tussen het individu en de omgeving = proximale
processen
- Loopt over de tijd en zijn de primaire mechanismen van menselijke ontwikkeling
- De kracht van proximale processen om ontwikkeling te beïnvloeden hangt af van de persoon,
context en tijd
6 voorwaarden voor proximale processen
1. Voor ontwikkeling moet het individu deelnemen aan een activiteit
2. Om een activiteit effectief te laten zijn, moet het regelmatig plaatsvinden over een langere
periode
3. Om ontwikkelingsdoelen te bereiken moeten activiteiten lang genoeg doorgaan om steeds
complexer te worden
4. Er moet bi-directionele invloed zijn (vanuit 2 richtingen)
, 5. Niet alleen interactie met mensen, het kan ook met objecten/symbolen in de directe
omgeving die aandacht uitlokken
6. De moderende effecten (kenmerken persoon, omgeving, uitkomsten, sociale continuïteit en
tijd) produceren veranderingen in de inhoud, timing en effectiviteit van proximale processen
Persoon
- Biologische eigenschappen van de persoon
- Komen 2x voor in het bioecologische model
o Als 1 van de 4 elementen die vorm, kracht, inhoud en richting van het proximale
proces beïnvloeden
o Als ontwikkelingsresultaat en als resultaat van gezamenlijke, interactieve, elkaar
versterkende effecten van de 4 hoofdcomponenten
- 3 typen persoonskenmerken
o Disposities (actief) = vastliggende/aangeboren kenmerken (bv. aanleg en
karaktereigenschappen) die proximale processen in gang zetten in een bepaald
ontwikkelingsdomein en hun werking continu behouden
o Bronnen/middelen (passief) = vaardigheden, ervaringen, kennis die zorgen voor het
effectief functioneren van proximale processen bij een bepaald
ontwikkelingsstadium. Het is biologisch
o Vereiste kenmerken (actief) = lokken of remmen bepaalde reacties uit de omgeving
dat de werking van de proximale processen positief of negatief kan beïnvloeden
- De combinatie van deze kenmerken leidt tot het patroon van de persoonsstructuur die de
verschillen in richting en kracht van de proximale processen verklaard
Context
- De proximale processen worden niet alleen beïnvloed door interacties met mensen maar ook
door objecten of symbolen
Tijd
- De invloed van proximale processen hangt af van de tijdsperiode waarin dat proces
plaatsvindt
- 3 niveaus
o Microtijd = continuïteit vs. discontinuïteit van proximale processen die al in gang zijn
(bv. hoe vaak de moeder onderbroken wordt als ze haar kind voorleest)
o Mesotijd = de terugkeer van fasen van proximale processen over bredere
tijdsintervallen (bv. hoe vaak per week de moeder haar kind voorleest)
o Macrotijd = de veranderende verwachtingen en gebeurtenissen in de maatschappij,
in en over generaties (bv. oorlog)
Stelling 1 = menselijke ontwikkeling vindt plaats via steeds complexere wederzijdse wisselwerking
tussen het individu en personen of objecten in zijn directe omgeving. Om effectief te zijn moet de
interactie regelmatig plaatsvinden gedurende langere perioden, dit zorgt voor de vaardigheid,
kennis, motivatie om je te betrekken in zulke activiteiten met anderen
Stelling 2 = de vorm, kracht, inhoud en richting van proximale processen die de ontwikkeling
beïnvloeden variëren als een functie van de kenmerken van de persoon, de omgeving, de aard van de
uitkomsten, sociale continuïteit en veranderingen over de tijd
Probleem 1: De ecologie van ontwikkeling
Probleem 2: Ouders versus peuters
Probleem 3: 24/7
Probleem 4: Ontwikkeling & leren: de kip of het ei
Probleem 5: Ontwikkeling & leren: wat nu?
Probleem 6: Ouders bij de les?
Probleem 7: Pesten
Probleem 8: Adolescent? Volwassen? Of Emerging Adult?
,Probleem 1: De ecologie van ontwikkeling
Leerdoelen
1. Wat is het ecologisch model van Bronfenbrenner?
2. Welke factoren spelen volgens Bronfenbrenner een rol in de ontwikkeling?
3. Wat is de invloed van mannelijke leerkrachten in het basisonderwijs op de ontwikkeling van
jongens?
4. Verschilt de relatie/band die jongens en meisjes hebben met mannelijke leerkrachten met de
relatie die zij hebben met vrouwelijke leerkrachten?
Leerdoel 1: wat is het ecologisch model van Bronfenbrenner?
Leerdoel 2: welke factoren spelen volgens Bronfenbrenner een rol in de ontwikkeling?
Ecologie van menselijke ontwikkeling = menselijke ontwikkeling is het product van interactie tussen
het individu en zijn omgeving, hierbij is de kwaliteit en kwantiteit van de omgeving belangrijk
Belangrijke punten in de definitie
1. Het individu is geen tabula rasa wat beschreven wordt door de omgeving, maar een groeiend
dynamisch wezen dat ook invloed heeft op de omgeving en het herstructureert
2. De interactie tussen omgeving en persoon komt van 2 richtingen, het is bidirectioneel en er is
wederzijdse afstemming
3. De omgeving is niet één setting, er zijn connecties tussen meerdere settingen en invloed
hierop van buitenaf
De ecologische omgeving bestaat uit verschillende structuren
- Microsysteem = patroon van activiteiten, rollen en interpersoonlijke relaties ervaren door
het ontwikkelende individu in een bepaalde setting met specifieke fysieke en materiële
kenmerken
o Setting is een plaats waar de persoon face-to-face interacties kan hebben (bv. thuis,
school, speeltuin)
o De factoren activiteit, rollen en interpersoonlijke relaties zijn bouwstenen voor het
microsysteem
o Het gaat om ervaren, niet alleen de objectieve eigenschappen maar hoe het persoon
het ervaart
o Rol is bepaald gedrag en verwachtingen geassocieerd met een positie in de
maatschappij (bv. moeder, docent)
- Mesosysteem = de interrelaties tussen meerdere settingen waar de persoon in participeert
(bv. tussen ouders en de school)
o Systeem van microsystemen
o Wordt gevormd als de persoon in een nieuwe setting is
o De kwaliteit en kwantiteit van deze systemen zijn belangrijk voor de ontwikkeling van
het kind
o Het mesosysteem kan uitbreiden en is flexibel, er kunnen nieuwe settingen bijkomen
of verdwijnen
- Exosysteem = één of meerdere settingen waarin het individu geen actieve participant is,
maar waarin gebeurtenissen plaatsvinden die indirect beïnvloeden wat er gebeurd in de
setting van het ontwikkelende individu
, o Bv. als de ouder stress heeft op werk, heeft dit indirect invloed op hoe ze het kind
behandelen
- Macrosysteem = consistenties in de vorm en inhoud van lagere systemen op het niveau van
cultuur, ideologie
o Bv. verschillen per land of gemeenschap
Ecologische transitie vindt plaats als de positie van een persoon in de ecologische omgeving wordt
aangepast door een verandering in de rol of setting
- Bv. als een kind naar school gaat, een broertje krijgt, de ouders gaan scheiden
- Ecologische transitie is het gevolg en aanstichter van ontwikkeling, het zijn functies van
omgevings- en biologische veranderingen
Menselijke ontwikkeling is het proces waardoor het groeiende individu een meer uitgebreid,
gedifferentieerd en valide begrip krijgt van de ecologische omgeving en gemotiveerd is om betrokken
te zijn in activiteiten om de omgeving te herstructureren
Belangrijke punten in deze definitie:
1. Ontwikkeling is een verandering in de kenmerken van de persoon wat niet tijd- en
plaatsgebonden is
2. Ontwikkeling vindt plaats in 2 domeinen: perceptie en actie
3. Elk domein heeft een structuur dat gelijkvormig is met de 4 systemen, de 4 systemen staan in
verband met elkaar
In het bioecologisch model (studie van menselijke ontwikkeling door de tijd) is ontwikkeling het
fenomeen van continuïteit en verandering in de biologische kenmerken van mensen, dit is gedurende
je hele leven
4 hoofdcomponenten van het bioecologische model
1. Proces
2. Persoon
3. Context
4. Tijd
➔ PPCT-model
Proces
- Omvat specifieke vormen van interactie tussen het individu en de omgeving = proximale
processen
- Loopt over de tijd en zijn de primaire mechanismen van menselijke ontwikkeling
- De kracht van proximale processen om ontwikkeling te beïnvloeden hangt af van de persoon,
context en tijd
6 voorwaarden voor proximale processen
1. Voor ontwikkeling moet het individu deelnemen aan een activiteit
2. Om een activiteit effectief te laten zijn, moet het regelmatig plaatsvinden over een langere
periode
3. Om ontwikkelingsdoelen te bereiken moeten activiteiten lang genoeg doorgaan om steeds
complexer te worden
4. Er moet bi-directionele invloed zijn (vanuit 2 richtingen)
, 5. Niet alleen interactie met mensen, het kan ook met objecten/symbolen in de directe
omgeving die aandacht uitlokken
6. De moderende effecten (kenmerken persoon, omgeving, uitkomsten, sociale continuïteit en
tijd) produceren veranderingen in de inhoud, timing en effectiviteit van proximale processen
Persoon
- Biologische eigenschappen van de persoon
- Komen 2x voor in het bioecologische model
o Als 1 van de 4 elementen die vorm, kracht, inhoud en richting van het proximale
proces beïnvloeden
o Als ontwikkelingsresultaat en als resultaat van gezamenlijke, interactieve, elkaar
versterkende effecten van de 4 hoofdcomponenten
- 3 typen persoonskenmerken
o Disposities (actief) = vastliggende/aangeboren kenmerken (bv. aanleg en
karaktereigenschappen) die proximale processen in gang zetten in een bepaald
ontwikkelingsdomein en hun werking continu behouden
o Bronnen/middelen (passief) = vaardigheden, ervaringen, kennis die zorgen voor het
effectief functioneren van proximale processen bij een bepaald
ontwikkelingsstadium. Het is biologisch
o Vereiste kenmerken (actief) = lokken of remmen bepaalde reacties uit de omgeving
dat de werking van de proximale processen positief of negatief kan beïnvloeden
- De combinatie van deze kenmerken leidt tot het patroon van de persoonsstructuur die de
verschillen in richting en kracht van de proximale processen verklaard
Context
- De proximale processen worden niet alleen beïnvloed door interacties met mensen maar ook
door objecten of symbolen
Tijd
- De invloed van proximale processen hangt af van de tijdsperiode waarin dat proces
plaatsvindt
- 3 niveaus
o Microtijd = continuïteit vs. discontinuïteit van proximale processen die al in gang zijn
(bv. hoe vaak de moeder onderbroken wordt als ze haar kind voorleest)
o Mesotijd = de terugkeer van fasen van proximale processen over bredere
tijdsintervallen (bv. hoe vaak per week de moeder haar kind voorleest)
o Macrotijd = de veranderende verwachtingen en gebeurtenissen in de maatschappij,
in en over generaties (bv. oorlog)
Stelling 1 = menselijke ontwikkeling vindt plaats via steeds complexere wederzijdse wisselwerking
tussen het individu en personen of objecten in zijn directe omgeving. Om effectief te zijn moet de
interactie regelmatig plaatsvinden gedurende langere perioden, dit zorgt voor de vaardigheid,
kennis, motivatie om je te betrekken in zulke activiteiten met anderen
Stelling 2 = de vorm, kracht, inhoud en richting van proximale processen die de ontwikkeling
beïnvloeden variëren als een functie van de kenmerken van de persoon, de omgeving, de aard van de
uitkomsten, sociale continuïteit en veranderingen over de tijd
