DC I: Ontstaan Opstand 1515 – 1572
Tijden
1515 Karel V werd heer van de Nederlanden
1517 Luther publiceerde 95 kritische stellingen over de katholieke kerk, begin van de Hervorming
1521 Rijksdag in Worms. Luther bleef bij zijn stellingen, de scheuring van de rooms-katholieke kerk
werd definitief
1555 Vrede van Augsburg, in het Duitse Rijk bepaalt de vorst nu de religie van zijn onderdanen
1566 april: Smeekschrift der edelen, de adel vroeg om opheffing van de ketterwetgeving, deze werd
tijdelijk stopgezet. Gevolgen: calvinistische activiteiten en Beeldenstorm
augustus: Beeldenstorm
1567 Filips II gaf de adel de schuld van de Beeldenstorm en stuurde de hertog van Alva naar de
Nederlanden om orde op zaken te stellen. Alva stelde de Raad van Beroerten in. Duizenden
mensen vluchten naar het buitenland, waaronder Willem van Oranje.
1568 Willem van Oranje viel de Nederlanden binnen, begin Tachtigjarige Oorlog. Zijn eerste invasies
mislukten.
1572 Het lukte de Watergeuzen een opstand te ontketenen in Holland, Zeeland en een aantal
steden elders in de Nederlanden. Een deel van de Statenvergadering van Holland maakte
Willem van Oranje stadhouder.
Kenmerkende aspecten
Tijdvak 4
14 De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
17 Het begin van staatsvorming en centralisatie
Tijdvak 5
21 De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
Verplichte voorbeelden
I: Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms 1521
De Duitse keizer Karel V moet niets hebben van de hervorming. Hij wilde één geloof in zijn rijk en zag
protestanten als onruststokers en dus als gevaar voor de eenheid. Daarom moest Luther van hem in
1521 naar de Rijksdag komen. Het gebeurde in Worms: Luther weigerde zijn kritiek in te slikken.
Karel V pikte dat niet en nam Luther zijn rechten af en verbande hem uit het Duitse Rijk.
II: Instelling drie Collaterale Raden 1531
Karel V wil meer macht uit oefenen in de Nederlanden, dit is een voorbeeld van de centralisatie.
DC II: Ontstaan Republiek 1572 – 1588
Tijden
1576 Pacificatie van Gent (N + Z <-> Spanje)
1579 De Opstand viel uiteen (N <-> Z + Spanje). De noordelijke gewesten verenigden zich in de Unie
van Utrecht.
1581 Plakkaat van Verlatinge: Filips II werd afgezworen. Het Noorden ging op zoek naar een andere
vorst.
1584 Willem van Oranje werd vermoord
1585 Van van Antwerpen. Toen Spanje Antwerpen in bezit nam, sloten Holland en Zeeland de
Schelde af. De haven van Antwerpen werd daardoor onbereikbaar. Hierdoor kon Amsterdam
uitgroeien tot een van de belangrijkste handelssteden.
1588 De zoektocht naar een andere vorst leverde niets op. Engelse steun gaf de opstandige
Tijden
1515 Karel V werd heer van de Nederlanden
1517 Luther publiceerde 95 kritische stellingen over de katholieke kerk, begin van de Hervorming
1521 Rijksdag in Worms. Luther bleef bij zijn stellingen, de scheuring van de rooms-katholieke kerk
werd definitief
1555 Vrede van Augsburg, in het Duitse Rijk bepaalt de vorst nu de religie van zijn onderdanen
1566 april: Smeekschrift der edelen, de adel vroeg om opheffing van de ketterwetgeving, deze werd
tijdelijk stopgezet. Gevolgen: calvinistische activiteiten en Beeldenstorm
augustus: Beeldenstorm
1567 Filips II gaf de adel de schuld van de Beeldenstorm en stuurde de hertog van Alva naar de
Nederlanden om orde op zaken te stellen. Alva stelde de Raad van Beroerten in. Duizenden
mensen vluchten naar het buitenland, waaronder Willem van Oranje.
1568 Willem van Oranje viel de Nederlanden binnen, begin Tachtigjarige Oorlog. Zijn eerste invasies
mislukten.
1572 Het lukte de Watergeuzen een opstand te ontketenen in Holland, Zeeland en een aantal
steden elders in de Nederlanden. Een deel van de Statenvergadering van Holland maakte
Willem van Oranje stadhouder.
Kenmerkende aspecten
Tijdvak 4
14 De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
17 Het begin van staatsvorming en centralisatie
Tijdvak 5
21 De protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had
Verplichte voorbeelden
I: Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms 1521
De Duitse keizer Karel V moet niets hebben van de hervorming. Hij wilde één geloof in zijn rijk en zag
protestanten als onruststokers en dus als gevaar voor de eenheid. Daarom moest Luther van hem in
1521 naar de Rijksdag komen. Het gebeurde in Worms: Luther weigerde zijn kritiek in te slikken.
Karel V pikte dat niet en nam Luther zijn rechten af en verbande hem uit het Duitse Rijk.
II: Instelling drie Collaterale Raden 1531
Karel V wil meer macht uit oefenen in de Nederlanden, dit is een voorbeeld van de centralisatie.
DC II: Ontstaan Republiek 1572 – 1588
Tijden
1576 Pacificatie van Gent (N + Z <-> Spanje)
1579 De Opstand viel uiteen (N <-> Z + Spanje). De noordelijke gewesten verenigden zich in de Unie
van Utrecht.
1581 Plakkaat van Verlatinge: Filips II werd afgezworen. Het Noorden ging op zoek naar een andere
vorst.
1584 Willem van Oranje werd vermoord
1585 Van van Antwerpen. Toen Spanje Antwerpen in bezit nam, sloten Holland en Zeeland de
Schelde af. De haven van Antwerpen werd daardoor onbereikbaar. Hierdoor kon Amsterdam
uitgroeien tot een van de belangrijkste handelssteden.
1588 De zoektocht naar een andere vorst leverde niets op. Engelse steun gaf de opstandige
