Samenvatting Sociale zekerheid (2de jaar) ( )

SOCIALE ZEKERHEID
Inhoudsopgave
Geschiedenis en ontstaan.............................................................................................................................. 2

Organisatie en structuur................................................................................................................................ 3

Sociale zekerheid in België.....................................................................................................................................3
Sociale zekerheid voor werknemers.................................................................................................................4
Sociale zekerheid voor zelfstandigen................................................................................................................5
Sociale bijstand..................................................................................................................................................5
Verschil tussen sociale bijstand en sociale zekerheid.......................................................................................6

Financiering van sociale zekerheid voor werknemers...........................................................................................6
Heffing op de lonen...........................................................................................................................................6
Alternatieve financiering...................................................................................................................................7

Zelfstandigen en ambtenaren...............................................................................................................................7

Toegang sociale zekerheid............................................................................................................................. 7

RIZIV en ziekenfonds..............................................................................................................................................7
RIZIV...................................................................................................................................................................7
Ziekenfonds.......................................................................................................................................................8

Vlaamse sociale bescherming...............................................................................................................................8

FOD sociale zaken handicap..................................................................................................................................9

VAPH......................................................................................................................................................................9
OCMW.................................................................................................................................................................10

Rechten voor de sociaal verzekerde............................................................................................................. 11

Bij ziekte..............................................................................................................................................................11
Terugbetaling bij ziektekosten........................................................................................................................11
Vervangingsinkomen bij ziekte.......................................................................................................................12
Moederschapsuitkeringen..............................................................................................................................12
Vaderschapsverlof...........................................................................................................................................13

Groeipakket.........................................................................................................................................................13

Pensioen..............................................................................................................................................................14
Rustpensioen...................................................................................................................................................14
Overlevingspensioen.......................................................................................................................................14

Werkloosheid.......................................................................................................................................................15
Toelaatbaarheids- en toekenningsvoorwaarden............................................................................................15
uitkeringen......................................................................................................................................................15

Leefloon...............................................................................................................................................................15


1

, Zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden.........................................................................................................16

Zorgbudget voor ouderen met zorgnood............................................................................................................17

Zorgbudget voor mensen met een handicap......................................................................................................17

Inkomensvervangende tegemoetkoming............................................................................................................17

Integratietegemoetkoming.................................................................................................................................18

Rechtstreeks toegankelijke hulp..........................................................................................................................19

Persoonvolgend budget.......................................................................................................................................19

Persoonlijk assistentie budget.............................................................................................................................20

Arbeidsongevallenverzekering............................................................................................................................20

Medische hulp voor OCMW.................................................................................................................................21

Addendum................................................................................................................................................... 22

ziekenhuisfactuur................................................................................................................................................22




GESCHIEDENIS EN ONTSTAAN

 Zekerheid
o Menselijke basisbehoefte
o Tegen risico’s te verzekeren  allerlei oplossingen
 Eerste sociale verzekeringen
o 19de eeuw
 uitgebreid netwerk van sociale verzekeringen
 Beperkt tot een beroepsgroep of dekten een bepaald risico
 Deelname was vrijwillig
 Overheid probeerde de aansluitdrempel te verlagen
ste
o 20 eeuw
 Verplicht
 Bismarck= arbeidsongevallenverzekering
 Structurele hervormingen  bescherming ten goede komt aan wie ertoe bijdraagt
 Naar nieuw stelsel
o Behoefte aan vereenvoudiging en harmonisering van de verworven rechten
o Einde WOII
 Overeenkomst tot sociale solidariteit
 Principes van sociale zekerheid gericht op de solidariteit tussen personen onderling
 Na bevrijding 1944  besluitwet betreffende de maatschappelijke zekerheid der
arbeiders = algemene kader van de sociale zekerheid
o Besluitswet
 Alleen bestemd voor werknemers
 Betrekking op 5 gebieden
 Rust- en overlevingspensioen
 Ziekte- en invaliditeitsverzekering
 Werkloosheid
 Kinderbijslagen
 Jaarlijkse vakantie

2

,  De wet voorzag in
 Verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering
 Verplicht stelsel van werklozensteun
 Verbetering van de al verplichte regelingen voor ouderdoms- en
overlevingspensioen en kinderbijslagen
 Rijksdienst voor sociale zekerheid
o Werkloosheidskassen, ziekenfondsen, kinderbijslagfondsen en vakantiekassen  uitkering
van sociale voordelen aan de rechthebbenden
o Taak toevertrouwd aan nieuwe instelling  rijksdienst voor sociale zekerheid
 Uitbreiding
o Na de oorlog  sterke uitbreiding
o Verzekering tegen sociale risico’s  waarborg voor bestaanszekerheid voor iedereen
o 1974 bestaansminimum= leefloon
o Economische crisis  bezuinigen, uitkeringen omlaag
 Digitalisering
o 1990: kruispuntbank
 Begin van digitalisering
 Netwerk van onderlinge uitwisseling van elektronische gegevens
o 1999: elektronische tewerkstellingsaangifte
o Loop der jaren meer elektronische aangiftesytemen en melding van buitenlandse
werknemers
o student@work  burgers toegang tot zijn gegevens
 ideologie
o twee belangrijke grondleggers: Bismarck en beveridge
o Bismarck
 sociale zekerheidssysteem waarbij financiering wordt gedragen door werknemers en
werkgevers met staatsbijdrage voor de pensioenen
 uitkeringen gekoppeld aan loon  alle arbeiders behoud van levensstandaard 
solidariteit onder de werkenden
o beveridge
 totale bevolking recht op bestaanszekerheid
 via belastingen eenzelfde forfaitaire uitkering voor elke burger
o Belgisch systeem
 kenmerken van beide stromingen
 pensioenen op basis van betaalde bijdragen (Bismarck)
 iedereen recht op terugbetaling van ziektekosten (beveridge)

ORGANISATIE EN STRUCTUUR

SOCIALE ZEKERHEID IN BELGIË

 centrale begrip= solidariteit
 werkende mensen bijdragen moeten betalen in verhouding tot hun loon en financiering grotendeels
gebeurt door gemeenschap
 alle burgers maken de sociale zekerheid
 3 statuten
o Werknemers
 Arbeiders
 Bedienden

3