Inhoudsopgave media-economie
1. Wat is media-economie............................................................................................................................. 1
Algemene introductie: actuele uitdagingen.........................................................................................................1
Media-economie H1.............................................................................................................................................1
Theorieën over de onderneming:.........................................................................................................................2
No business like media business H1.....................................................................................................................4
2. Marktstructuren Hoofdstuk 2.................................................................................................................... 6
Mediamarkt: geheel van aanbieders (verkopers) en afnemers (kopers) al dan niet tegen betaling goederen,
diensten en informatie uitwisselen............................................................................................................... 6
Abstracte plaats aanbieders/afnemers mediaproducten tegen afgesproken prijs verhandelen......................6
Marktstructuur en regelgeving opgelegd door overheid = evenwicht vraag en aanbod..................................6
Marktgrootte beïnvloedt algemene financiële gezondheid vd mediasector....................................................6
Mediacontent............................................................................................................................................... 6
Soorten mediacontent met eigen economische logica...................................................................................6
Unieke kosten- en inkomstenstructuur.......................................................................................................... 6
Markten sterken verweven à digitalisering = convergentie............................................................................6
Geografie...................................................................................................................................................... 6
Mediamarkten onderscheiden à locatie (Vlaamse & Waalse mediamarkten = onafh.)....................................6
Andere regelgeving....................................................................................................................................... 6
Internationalisering = grenzen vervagen (De wereld wordt een dorp)............................................................6
Ook het onderscheid tussen lokale en globale markten is aan het afnemen (bv. Telenet krijgt concurrentie
van Netflix)................................................................................................................................................... 6
Marktvormen.......................................................................................................................................................8
Marktstructuren........................................................................................................................................... 9
Overzicht marktstructuren.......................................................................................................................... 11
Structuur-gedrag-prestatie SGP-model.............................................................................................................11
H3 De sterkste schakel................................................................................................................................ 13
3. Media in België (niet cursus).................................................................................................................... 16
,Belgische mediamarkten à bestaan niet!..................................................................................................... 16
Vlaamse mediamarkt.................................................................................................................................. 17
Waalse mediamarkt:................................................................................................................................... 17
Duitstalige mediamarkt............................................................................................................................... 17
Radio: oudste audiovisuele medium............................................................................................................ 17
Televisie: publieke monopolie bevestigd..................................................................................................... 18
Dagbladpapers............................................................................................................................................ 18
Media in België: overzicht..............................................................................................................................19
h4 digitale cocktail...................................................................................................................................... 22
mediaconvergentie............................................................................................................................................22
Convergentie: technologie.................................................................................................................................22
Convergentie: format.........................................................................................................................................22
Convergentie: industrie......................................................................................................................................22
Convergentie: regelgeving.................................................................................................................................23
Convergentiestrategieën....................................................................................................................................24
H5 hoe groter hoe beter.............................................................................................................................. 26
Cross-mediale mediaconcentratie anno 2025...................................................................................................26
mediaconcentratie.............................................................................................................................................27
Mediaconcentratie is van alle tijden..................................................................................................................28
Expansiestrategieën...........................................................................................................................................29
Mediaconcentratiebeleid...................................................................................................................................32
algemeen mededingingsrecht............................................................................................................................32
Mededingingrecht België...................................................................................................................................33
Sectorspecifieke wetgeving................................................................................................................................33
Mediaconcentratiebeleid Europa.......................................................................................................................34
H6 iedereen platform!................................................................................................................................. 35
kenmerken van platformen................................................................................................................................35
toenemende macht en afhankelijkheid..............................................................................................................38
H7 Follow the money.................................................................................................................................. 40
businessmodellen in volle verandering..............................................................................................................40
abonnementsmodellen......................................................................................................................................40
1
, advertentiemodellen..........................................................................................................................................42
het belang van data...........................................................................................................................................45
H8 een versnipperd publiek......................................................................................................................... 47
meer of minder van hetzelfde............................................................................................................................48
de Geëngageerde mediagebruiker....................................................................................................................49
in de flow............................................................................................................................................................49
h9 Het huis van vertrouwen........................................................................................................................ 52
Publieke media: unieke plaats in europese medialandschap............................................................................52
Publieke opdracht: waarden..............................................................................................................................52
tussen marktversterking en marktverstoring....................................................................................................57
H10 Creativiteit verzekerd........................................................................................................................... 58
intellectuele eigendom als bedrijfsstrategie......................................................................................................58
zin en onzin van het auteursrecht......................................................................................................................58
exclusiviteit staat centraal.................................................................................................................................60
H11 het risico waard................................................................................................................................... 63
media is een risky business (de kostenziekte)....................................................................................................63
hit-of-misindustrie..............................................................................................................................................63
formats...............................................................................................................................................................65
H12 Drama van eigen kweek....................................................................................................................... 67
de fragiliteit van de vlaamse fictie.....................................................................................................................67
financiering en inkomsten..................................................................................................................................69
H13 geen bal op tv...................................................................................................................................... 74
win-winrelatie....................................................................................................................................................74
de markt van sportuitzendingen........................................................................................................................75
De verkoop van sportuitzendingen....................................................................................................................76
de distributie vn sportuitzendingen...................................................................................................................78
examen (zie ptt).......................................................................................................................................... 81
2
, 1. WAT IS MEDIA-ECONOMIE
ALGEMENE INTRODUCTIE: ACTUELE UITDAGINGEN
Outlook 2025
- Grote impact mediabedrijven
- Domineren digitale reclamemarkt
- Sneuvelen lokale mediabedrijven
- Reclame-inkomsten dalen klassieke industrie
Netflix, Disney+…
- Nieuwe spelers brengen nieuwe logica à uitbrengen eigen series
- Algoritmes, personalisatie, geen reclame
- Impact lokale spelers
- Grote spelers à nadeel Vlaamse platformen (maatregelen Vlaamse spelers)
- Kabelknippers
Trump
- Rol van Elon musk bij verkiezingsboodschappen (fake news)
- Vertrouwen klassieke media daalt + Trump voedt dat debat
- Media moeten onafhankelijk zijn, maar je kunt afhankelijk zijn vd overheid
o Media in ‘polycrisis’ = verschillende negatieve ontwikkelingen versterken elkaar
o Amerikaanse futuroloog Alvin Toffler ‘Future shock’: te veel verandering op korte tijd leidt tot
angst en frustratie
o Mediavisionair Roger Fidler “mediamorphosis”: proces waarbij oude en nieuwe
mediatechnologie eerst naast elkaar bestaan en langzamerhand verwerven raken met elkaar.
MEDIA-ECONOMIE H1
Mediastudies en economie
Toepassen economische concepten en theorieën, concepten en principes om werking media-
industrie/bedrijven/producten te verklaren
Begrijpen welke invloed financieel-economische krachten/structuren op
media-industrie/bedrijven/producten uitoefenen
Sterk gelinkt aan de politieke economie van de communicatie
o Media als ruilwaarde: NIET geld à aandacht
Impact yt reclame overslaan?, vaak dezelfde programma’s bekende BV’s,…
Economie = wetenschap van de schaarste
o Gebruik van productiefactoren
Arbeid: creatief en zakelijk talent (people business)
Grondstoffen: materieel (krantenpapier of opnamestudio’s) of immaterieel
(programmarechten of data)
Kapitaal: via eigenaars, investeerders of beursgang
o Contradictie: schaarste in tijden van overvloed
1
1. Wat is media-economie............................................................................................................................. 1
Algemene introductie: actuele uitdagingen.........................................................................................................1
Media-economie H1.............................................................................................................................................1
Theorieën over de onderneming:.........................................................................................................................2
No business like media business H1.....................................................................................................................4
2. Marktstructuren Hoofdstuk 2.................................................................................................................... 6
Mediamarkt: geheel van aanbieders (verkopers) en afnemers (kopers) al dan niet tegen betaling goederen,
diensten en informatie uitwisselen............................................................................................................... 6
Abstracte plaats aanbieders/afnemers mediaproducten tegen afgesproken prijs verhandelen......................6
Marktstructuur en regelgeving opgelegd door overheid = evenwicht vraag en aanbod..................................6
Marktgrootte beïnvloedt algemene financiële gezondheid vd mediasector....................................................6
Mediacontent............................................................................................................................................... 6
Soorten mediacontent met eigen economische logica...................................................................................6
Unieke kosten- en inkomstenstructuur.......................................................................................................... 6
Markten sterken verweven à digitalisering = convergentie............................................................................6
Geografie...................................................................................................................................................... 6
Mediamarkten onderscheiden à locatie (Vlaamse & Waalse mediamarkten = onafh.)....................................6
Andere regelgeving....................................................................................................................................... 6
Internationalisering = grenzen vervagen (De wereld wordt een dorp)............................................................6
Ook het onderscheid tussen lokale en globale markten is aan het afnemen (bv. Telenet krijgt concurrentie
van Netflix)................................................................................................................................................... 6
Marktvormen.......................................................................................................................................................8
Marktstructuren........................................................................................................................................... 9
Overzicht marktstructuren.......................................................................................................................... 11
Structuur-gedrag-prestatie SGP-model.............................................................................................................11
H3 De sterkste schakel................................................................................................................................ 13
3. Media in België (niet cursus).................................................................................................................... 16
,Belgische mediamarkten à bestaan niet!..................................................................................................... 16
Vlaamse mediamarkt.................................................................................................................................. 17
Waalse mediamarkt:................................................................................................................................... 17
Duitstalige mediamarkt............................................................................................................................... 17
Radio: oudste audiovisuele medium............................................................................................................ 17
Televisie: publieke monopolie bevestigd..................................................................................................... 18
Dagbladpapers............................................................................................................................................ 18
Media in België: overzicht..............................................................................................................................19
h4 digitale cocktail...................................................................................................................................... 22
mediaconvergentie............................................................................................................................................22
Convergentie: technologie.................................................................................................................................22
Convergentie: format.........................................................................................................................................22
Convergentie: industrie......................................................................................................................................22
Convergentie: regelgeving.................................................................................................................................23
Convergentiestrategieën....................................................................................................................................24
H5 hoe groter hoe beter.............................................................................................................................. 26
Cross-mediale mediaconcentratie anno 2025...................................................................................................26
mediaconcentratie.............................................................................................................................................27
Mediaconcentratie is van alle tijden..................................................................................................................28
Expansiestrategieën...........................................................................................................................................29
Mediaconcentratiebeleid...................................................................................................................................32
algemeen mededingingsrecht............................................................................................................................32
Mededingingrecht België...................................................................................................................................33
Sectorspecifieke wetgeving................................................................................................................................33
Mediaconcentratiebeleid Europa.......................................................................................................................34
H6 iedereen platform!................................................................................................................................. 35
kenmerken van platformen................................................................................................................................35
toenemende macht en afhankelijkheid..............................................................................................................38
H7 Follow the money.................................................................................................................................. 40
businessmodellen in volle verandering..............................................................................................................40
abonnementsmodellen......................................................................................................................................40
1
, advertentiemodellen..........................................................................................................................................42
het belang van data...........................................................................................................................................45
H8 een versnipperd publiek......................................................................................................................... 47
meer of minder van hetzelfde............................................................................................................................48
de Geëngageerde mediagebruiker....................................................................................................................49
in de flow............................................................................................................................................................49
h9 Het huis van vertrouwen........................................................................................................................ 52
Publieke media: unieke plaats in europese medialandschap............................................................................52
Publieke opdracht: waarden..............................................................................................................................52
tussen marktversterking en marktverstoring....................................................................................................57
H10 Creativiteit verzekerd........................................................................................................................... 58
intellectuele eigendom als bedrijfsstrategie......................................................................................................58
zin en onzin van het auteursrecht......................................................................................................................58
exclusiviteit staat centraal.................................................................................................................................60
H11 het risico waard................................................................................................................................... 63
media is een risky business (de kostenziekte)....................................................................................................63
hit-of-misindustrie..............................................................................................................................................63
formats...............................................................................................................................................................65
H12 Drama van eigen kweek....................................................................................................................... 67
de fragiliteit van de vlaamse fictie.....................................................................................................................67
financiering en inkomsten..................................................................................................................................69
H13 geen bal op tv...................................................................................................................................... 74
win-winrelatie....................................................................................................................................................74
de markt van sportuitzendingen........................................................................................................................75
De verkoop van sportuitzendingen....................................................................................................................76
de distributie vn sportuitzendingen...................................................................................................................78
examen (zie ptt).......................................................................................................................................... 81
2
, 1. WAT IS MEDIA-ECONOMIE
ALGEMENE INTRODUCTIE: ACTUELE UITDAGINGEN
Outlook 2025
- Grote impact mediabedrijven
- Domineren digitale reclamemarkt
- Sneuvelen lokale mediabedrijven
- Reclame-inkomsten dalen klassieke industrie
Netflix, Disney+…
- Nieuwe spelers brengen nieuwe logica à uitbrengen eigen series
- Algoritmes, personalisatie, geen reclame
- Impact lokale spelers
- Grote spelers à nadeel Vlaamse platformen (maatregelen Vlaamse spelers)
- Kabelknippers
Trump
- Rol van Elon musk bij verkiezingsboodschappen (fake news)
- Vertrouwen klassieke media daalt + Trump voedt dat debat
- Media moeten onafhankelijk zijn, maar je kunt afhankelijk zijn vd overheid
o Media in ‘polycrisis’ = verschillende negatieve ontwikkelingen versterken elkaar
o Amerikaanse futuroloog Alvin Toffler ‘Future shock’: te veel verandering op korte tijd leidt tot
angst en frustratie
o Mediavisionair Roger Fidler “mediamorphosis”: proces waarbij oude en nieuwe
mediatechnologie eerst naast elkaar bestaan en langzamerhand verwerven raken met elkaar.
MEDIA-ECONOMIE H1
Mediastudies en economie
Toepassen economische concepten en theorieën, concepten en principes om werking media-
industrie/bedrijven/producten te verklaren
Begrijpen welke invloed financieel-economische krachten/structuren op
media-industrie/bedrijven/producten uitoefenen
Sterk gelinkt aan de politieke economie van de communicatie
o Media als ruilwaarde: NIET geld à aandacht
Impact yt reclame overslaan?, vaak dezelfde programma’s bekende BV’s,…
Economie = wetenschap van de schaarste
o Gebruik van productiefactoren
Arbeid: creatief en zakelijk talent (people business)
Grondstoffen: materieel (krantenpapier of opnamestudio’s) of immaterieel
(programmarechten of data)
Kapitaal: via eigenaars, investeerders of beursgang
o Contradictie: schaarste in tijden van overvloed
1
