Ontwikkeling door
onderzoek
T. Kallenberg, B. Koster, J. Onstenk en W. Scheepsma
Druk 2
ISBN: 978-90-814613-5-1
,Hoofdstuk 1 De onderzoekende leraar
Binnen het onderwijs is een nieuwsgierige en onderzoekende instelling eigenlijk een
voorwaarde. Het gaat erom dat je als leraar een onderzoekende houding hebt, dat je
beschikt over onderzoekende vaardigheden en dat je deze houding en vaardigheden
ook daadwerkelijk gebruikt en daarmee toont in je gedrag.
Er zijn drie redenen voor het belang van een onderzoekende instelling:
● De leraar moet omgaan met theorie en praktijk
● De leraar is een professional
● Er wordt verwacht dat het oordeel altijd zo goed mogelijk gefundeerd is
1.1 Tussen theorie en praktijk
De theorie is niet altijd toegespitst op de klassensituatie. Er is een kloof tussen theorie
en praktijk.
Gecodificeerde kennis = kennis opgedaan uit boeken, theoretisch, beschreven in
woorden.
Tacit Knowledge = praktijkkennis, situatie gebonden, moeilijk onder woorden
te brengen, opvattingen/persoonlijke theorieën, manier van
doen, ervaringen en intuïtie.
Praktijkonderzoek kan helpen praktijkkennis te expliciteren (toelichten) en te verrijken.
Er moet een goede balans zijn tussen theorie en praktijk. Theoretische kennis is vaak
gebaseerd op praktijkkennis. Theorie kan veel verklaren of duidelijk maken. Theorie en
praktijk vullen elkaar aan en onderhouden een continue wisselwerking met elkaar.
Voor doordacht en overwogen onderwijs moeten theorie en praktijk in balans zijn.
1.2 De leraar als professional
Professional in klantgerichte beroepen
● Deskundig
● Betrouwbaar
● Autonoom
● Beroepsorganisatie
● Houdt ontwikkelingen bij
Leraren beschikken niet over een wetenschappelijk onderbouwt kennisbestand waarop
het handelen gebaseerd kan worden. Het kan niet worden gebaseerd op onderzoek,
omdat het te complex is. Daarnaast zijn leerkrachten het onderling vaak oneens.
, Leerkrachten dragen een grote verantwoordelijkheid voor anderen. Opvoeding en
onderwijs zijn essentieel voor de samenleving. Ze leren zo de regels, gewoonten,
kennis en tradities.
Zie bladzijde 19 voor een overzicht ‘Is een leraar een professional?’
Bij professioneel gedrag hoort een onderzoekende houding. Voor een leraar is het
belangrijk om keuze te verantwoorden.
Door de ICT komen er steeds meer nieuwe kennisbronnen bij. Met de juiste kennis
moet je adequaat om kunnen gaan. Kennis moet je door middel van onderzoeken
kunnen verwerven.
1.3 Kritisch oordelen
Je moet altijd kritisch kijken naar opinies en opvattingen en zo nodig onderzoek doen.
Er moet altijd nagegaan worden of het de waarheid is. We zijn geneigd informatie te
selecteren en vast te houden.
James Flynn (‘90) bracht resultaten van intelligentietesten systematisch in kaart. Het
gemiddelde IQ nam toe. Dit noemen we het Flynn-effect.
Je oordeel moet gebaseerd zijn op valide (geldige) argumenten.
De verwachtingen van leraren hebben werkelijk invloed op de schoolprestaties. Dit zijn
vaak onbewuste opvattingen. Dit werd vastgesteld bij het Pygmalion-experiment.
Een leraar moet een kritische houding hebben, ook over de eigen opvattingen. Relevant
en actueel onderzoek kan ook bijdragen aan de ontwikkeling van onderwijs.
onderzoek
T. Kallenberg, B. Koster, J. Onstenk en W. Scheepsma
Druk 2
ISBN: 978-90-814613-5-1
,Hoofdstuk 1 De onderzoekende leraar
Binnen het onderwijs is een nieuwsgierige en onderzoekende instelling eigenlijk een
voorwaarde. Het gaat erom dat je als leraar een onderzoekende houding hebt, dat je
beschikt over onderzoekende vaardigheden en dat je deze houding en vaardigheden
ook daadwerkelijk gebruikt en daarmee toont in je gedrag.
Er zijn drie redenen voor het belang van een onderzoekende instelling:
● De leraar moet omgaan met theorie en praktijk
● De leraar is een professional
● Er wordt verwacht dat het oordeel altijd zo goed mogelijk gefundeerd is
1.1 Tussen theorie en praktijk
De theorie is niet altijd toegespitst op de klassensituatie. Er is een kloof tussen theorie
en praktijk.
Gecodificeerde kennis = kennis opgedaan uit boeken, theoretisch, beschreven in
woorden.
Tacit Knowledge = praktijkkennis, situatie gebonden, moeilijk onder woorden
te brengen, opvattingen/persoonlijke theorieën, manier van
doen, ervaringen en intuïtie.
Praktijkonderzoek kan helpen praktijkkennis te expliciteren (toelichten) en te verrijken.
Er moet een goede balans zijn tussen theorie en praktijk. Theoretische kennis is vaak
gebaseerd op praktijkkennis. Theorie kan veel verklaren of duidelijk maken. Theorie en
praktijk vullen elkaar aan en onderhouden een continue wisselwerking met elkaar.
Voor doordacht en overwogen onderwijs moeten theorie en praktijk in balans zijn.
1.2 De leraar als professional
Professional in klantgerichte beroepen
● Deskundig
● Betrouwbaar
● Autonoom
● Beroepsorganisatie
● Houdt ontwikkelingen bij
Leraren beschikken niet over een wetenschappelijk onderbouwt kennisbestand waarop
het handelen gebaseerd kan worden. Het kan niet worden gebaseerd op onderzoek,
omdat het te complex is. Daarnaast zijn leerkrachten het onderling vaak oneens.
, Leerkrachten dragen een grote verantwoordelijkheid voor anderen. Opvoeding en
onderwijs zijn essentieel voor de samenleving. Ze leren zo de regels, gewoonten,
kennis en tradities.
Zie bladzijde 19 voor een overzicht ‘Is een leraar een professional?’
Bij professioneel gedrag hoort een onderzoekende houding. Voor een leraar is het
belangrijk om keuze te verantwoorden.
Door de ICT komen er steeds meer nieuwe kennisbronnen bij. Met de juiste kennis
moet je adequaat om kunnen gaan. Kennis moet je door middel van onderzoeken
kunnen verwerven.
1.3 Kritisch oordelen
Je moet altijd kritisch kijken naar opinies en opvattingen en zo nodig onderzoek doen.
Er moet altijd nagegaan worden of het de waarheid is. We zijn geneigd informatie te
selecteren en vast te houden.
James Flynn (‘90) bracht resultaten van intelligentietesten systematisch in kaart. Het
gemiddelde IQ nam toe. Dit noemen we het Flynn-effect.
Je oordeel moet gebaseerd zijn op valide (geldige) argumenten.
De verwachtingen van leraren hebben werkelijk invloed op de schoolprestaties. Dit zijn
vaak onbewuste opvattingen. Dit werd vastgesteld bij het Pygmalion-experiment.
Een leraar moet een kritische houding hebben, ook over de eigen opvattingen. Relevant
en actueel onderzoek kan ook bijdragen aan de ontwikkeling van onderwijs.
