Samenvatting Zelfleiderschap deel Marijke

THEMA 1: GROEIEN IDENTITEIT ALS PRAKTIJKGERICHT
ORTHOPEDAGOOG
INLEIDING
Het is niet eenvoudig om in moeilijke situaties naar je zelf te kijken, we steken het vaak
op een ander.

DEEL 1: CIRCULAIR DENKEN
Wat is circulair denken volgens ons? Verder kijken dan oorzaak en gevolg, ook nog
andere dingen bekijken

‘Een mens is een mens door zijn medemens’

Je kan pas mens worden in de relatie met anderen en je beïnvloed elkaar constant. Je
staat in verbinding met de context en die context beïnvloed jou. Ook jou context
beinvloed jezelf dus bv je geschiedenis enzovoort bepalen jou interacties.

Dus circulair denken is relationeel.

Dus als er iets niets niet goed loopt of wel goed loopt is dat niet de veantwoordelijkheid
van iets of iemand.

Binnen circulair denken staan we telkens stil bij de context.

Oefening Minne: ze zegt voortdurend ‘neen’ als je haar iets vraagt. Hoe zou dit
kunnen komen?

- Ontwikkelingsspyschologie
- Hier is verschillend van haar thuiscotext
- Hoort veel thuis nee
- Testen van de relatie
- Misschien niet veel communicatie binnen het gezin
- Reflecteren over jouw eigen vraag
- Ze heeft de begeleider niet graag

Als zij vraagt op examen ga je dus rond al die factoren denken en niet 1 tje maar.

1.1.LINEAIR VERSUS CIRCULAIR DENKEN

Wat is lineair denken?

= is een manier van denken die gericht is op oorzaak-gevolg (lineair causaal)

 Deze manier van denken is mogelijks gericht op de pathologie van een individu.
 In de westerse cultuur zijn we van nature geneigd te denken in oorzaak-gevolg.
We kijken hierbij vooral wie, wie wat aandeed.
 Voorbeeld : Ella schopt Roza. Ella is de schuldige.
 ( We houden dus geen rekening met de context van Ella en met de context waarin
dit gebeurt)

Circulair of liniair? Er is geen fout antwoord , het hangt af van de situatie.

,  Er zijn verschillende perspectieven/visies om naar de werkelijkheid te kijken of de
werkelijkheid te benaderen. In deze opleiding kiezen we voor het circulair denken.
Dus niet eenzijdig voor het lineair denken.
 Lineair denken en circulair denken zijn maw. 2 verschillende visies om naar jullie
toekomstige praktijk te kijken.
 Beslis zelf voor welke visie je kiest! (Er bestaat geen ‘goede’ of ‘foute’ visie – er
zijn nog andere visies)

Oefening : Vandaag is het onderwijsgroep. Je hebt je voorbereiding niet mee.

2 verschillende benaderingen
 ‘Je hebt weer je voorbereidingen niet mee’
 Falen, frustratie, bang, teleurstelling, onbegrip, schaamte
 ‘Ik merk dat je je voorbereidingen niet mee hebt, hoe komt dit meid?’
 Bezorgdheid, begrip, helpend, empathie, geruststelling

o Je merkt dat de manier van vragen dus echt wel een invloed kan hebben.
o Effect = je geeft de andere de mogelijkheid om aan te geven wat er
speelt, je werkt aan de relatie.
o Stilstaan bij de soorten vragen die je stelt bij welke persoon
o De ander uitdagen om in dialoog te gaan
o Je bent altijd mee verantwoordelijk
o Stel mevrouw ziet dat er niet zoveel geslaagd zijn , dan draagt ze mee de
verantwoordelijkheid

Wat leren we uit deze gevoelens?

 Vanuit het kijken of bekijken van het effect van ons handelen (Watzlawick –
axioma 1)
 Vanuit het reflecteren, dit leermoment, …
 We leren hieruit dat we als praktijkgericht orthopedagoog circulair
proberen te denken.
 We zorgen goed voor onze medemens door niet te stigmatiseren. ( je zegt
niet het zijn domme studenten, maar wel zeggen dat een aantal dingen
niet juist zijn. Dus kijken wat is mijn aandeel, maar binnen mijn aandeel als
lrk kan ik stellen dit gedrag van een lln is niet oke, dit gedrag van een
collega is niet ok.
 Er is een permanente gelijktijdige beïnvloeding ( we beinvloeden elkaar
veel, je beinvloed alles wat je tegenkomt)
 Bij het circulair denken wordt niet gezocht naar een mogelijke oorzaak in
de levensgeschiedenis van iemand, maar wordt er een beeld gevormd van
alle beïnvloedbare factoren die het probleem in stand houden. ( stel ik ben
een docent en heb met jou een gesprek, maar in dat gesprek ben ik
gefrustreerd zonder dat ik het door heb, dan mogen wij zien dat ze geen
goeie gesprekspartner is. In het ziekenhuis veel conflicten is niet goed
eigenlijk , want de werknemers zouden beter werken zonder conflicten. Als
iemand aan mvrw vraag die student dit en dat , dan vraagt mevrouw krijg
ik ook eens de tijd om er iets uit te krijgen)
 Er zijn meerdere waarheden (interpuncties) . DE waarheid bestaat niet. Het
ordenen van de werkelijkheid kan op verschillende manieren. ( als je de
situatie bespreekt, probeer je te begrijpen van waaruit iedereen zijn
gedacht zegt. Want de waarheid bestaat niet. Hoe meer dat er rust is , hoe
meer je merkt dat iedereen betrokken en gehoord voelt. Want als je je

, gehoord voelt moet je niet roepen. Als een kind in de leefgroep roept, ga ik
kijken waarom roept die van waaruit bestaat dit)

(Omgaan met weerstand komt vanuit het circulair denken. Het kan aan jou liggen, dus je
gaat moeten iets anders verwoorden of eerst tot rust komen en het zeggen)



1.2.EFFECTEN OP DE HULPVERLENINGSRELATIE


DE EFFECTEN VOOR DE HULPVERLENING BIJ LINEAIR DENKEN
Examenvraag!

Psychiaters hebben eens samen gezeten om alle gedragingen te bekijken en dsm is zo
ontstaan. De psychiaters die er in het begin bijzaten hadden de bedoeling om te spreken
met elkaar, maar er wordt gewoon gezegd tegenwoordig die persoon heeft adhd en voila
daar stopt het. Maar ze overleggen niet meer.

 Eenzijdig
 Het is vooral de pathologie die bekeken wordt en niet de client in zijn
totaliteit.
 1 zijde wordt bekeken en dat is de zijde van de pathologie
 Oordelend
Als je jou als docent zo opstelt dan vel je oordeel over een bepaald gedrag, zonder
dat je weet die persoon is.
 Hiërarchisch
 Als je als hulpverlener zo handeld dan stel je je daar vanuit je positie zo
boven , afhaneklijk van je oordeel. Stel je denkt stom kint
 Maar eigenlijk moeten we niet enkel vanuit de bovenkant kijken, je moet
hulp verlenen
 Afstand
 Eigenlijk moet een hulpverlener met de hulpverlenerscontext zij aan zij het
pad te bewandelen, niet te veel afstand
 Dat kan zijn dat er eens afstand is , maar dan bij stilstaan en reflecteren
 Als er afstand is, kan je geen goeie gesprek hebben
 Werkelijkheid wordt statisch
 Je hoort soms an alle dagen zijn hetzelfde , dan weet je dat er niet goed
geobserveerd wordt, dat er geen rekening wordt gehouden met de kleine
dingen
 Luc die apart zit en stuk muur eeft opgegeten: Voor je de deur opendoet
kijk je in de ruimte , hoe loopt Luc rond. Zit hij , kijkt hij rustig rond, kijkt hij
jou aan, of je vraagt aan je collegas hoe gaat het al met Luc, de manier
waarop je als begeleider de deur opendoet merkt hij al. Hij was zeer
gevoelig aan fijne communicatie.
o ‘De DSM classificaties zijn namelijk een eigen leven gaan leiden. In
het zoeken naar oorzaken van menselijke problemen wordt niet
meer gezocht naar diepere oorzaken, naar persoonlijke en sociale
levensverhalen of gebrek aan zorg en opvoeding maar wordt
gezocht naar een DSM classificatie die bij de symptomen past.
Vervolgens wordt die classificatie als de oorzaak aangewezen. Een
mens voelt zich onveilig, is onrustig of somber omdat hij
‘borderline’, ‘ADHD’ of een ‘depressie’ heeft. Maar produceert een