Assignment 2 Semester 1 2026
Unique number:
Due Date: April 2026
Detailed solutions, explanations, workings
and references.
+27 81 278 3372
, MBUDZISO 1: FONETIKI NA FONOḼODZHI
1.1 Phambano ya mibvumo no sedza fhethu hune ya bulwa na nḓila ya
kubulelwe
a) [v]
Mubvumo [v] u bulwa nga fhethu ha labio-dental
o a nṱha. N ila ya kubulelwe ndi fricative ngauri muya u fhira
nga tshikhala tshiṱuku zwi tshi ita mushumo wa u fhisa. U dovha wa vha mubvumo
une wa vha na ma i a ipfi, ngauri maṅwe ma i a mukulo a thothomela musi u tshi
bulwa.
b) [d]
Mubvumo [d] u bulwa nga fhethu ha alveolar, hune lulimi lu kwama fhethu ha nṱ
o a nṱha. N ila ya kubulelwe ndi plosive kana stop, ngauri muya u
thivhelwa lwa tshifhinga tshilapfu zwi tshi tevhelwa nga u vulea ha muya nga
tshifhinga tshithihi. U dovha wa vha mubvumo une wa vha na ma i a ipfi.
c) [ḓ]
Mubvumo [ḓ] u bulwa nga fhethu ha retroflex, hune lulimi lu khwathisa murahu lu
tshi kwama palate ya vhukati kana murahu ha alveolar ridge. N ila ya kubulelwe ndi
plosive. U fana na [d] kha u vha mubvumo une wa vha na ma i a ipfi, fhedzi u
fhambana nga fhethu hune wa bulwa hone.
d) [ɸ]
Mubvumo [ɸ] u bulwa nga fhethu ha bilabial, hune milomo mivhili ya kwama kana ya
sendedzana. N ila ya kubulelwe ndi fricative, muya u tshi fhira nga tshikhala
tshiṱuku. A u na ma i a ipfi, ndi mubvumo u sa thothomeli mukulo.
e) [ß]
Mubvumo [ß] u dovha wa vha mubvumo wa bilabial fricative, fhedzi u vha na ma i a
ipfi. Fhethu ha u bulwa ndi milomo mivhili, nahone n ila ya kubulelwe ndi fricative,
fhedzi ma i a mukulo a a thothomela.
Varsity Cube 2026 +27 81 278 3372