sociale psychologie H1 samenvatting

Sociale psychologie samenvatting
Hoofdstuk 1: wat is sociale psychologie



0. Inleiding
‘the dancing plague’

- 1518, Straatsburg
- Vrouw danst op straat & kan niet stoppen  wilt wel stoppen maar kan niet
- Anderen dansen mee
- Andere voorvallen

Verklaringen:

- Bezeten door duivel, epilepsie en vergiftiging
- Meest plausibele verklaring  sociale psychologie:
o Regio’s maatschappelijk moeilijke stressfactoren  grotere kans op psychische
aandoeningen
o Combi massahysterie + angst voor de legende van de dansplaag
 hypochondrie (= inbeelden dat je ziek w uit angst  symptomen “voelen”)
Vb: Festival Kiewit  angst voor geprikt w met naald dat drugs/medicatie bevatten
 denken dat ze die symptomen hadden

De sociale psychologie is het studiedomein binnen de psychologie dat een antwoord wil bieden op de
vraag hoe individuen reageren in sociale situaties

 Je kan niet niet beïnvloed w door anderen  alle menselijke gedrag is sociaal  (on)rechtsreeks
beïnvloeden door anderen

Waarom w je beïnvloedt?

- Mensen = kudde dieren  overlevingskansen vergroten
- Mens heeft nood aan iemand om mee te praten, troosten, overleggen,…
 We willen dus beïnvloeden en beïnvloed w

1. Studieobject & defi nitie v/d sociale psychologie
materiële object Formele object
= Gedrag = wetmatigheden
Beïnvloeding & gedrag  zeer ruim Oorzaak & gevolg onderscheiden 
beschouwd: Verklaren = erklären
Beïnvloeding Begrijpen = verstehen
= observeerbare & bewuste beïnvloeding
= subtiele & onbewuste beïnvloeding




1

, Algemene psychologie Sociale psychologie Sociologie
Gedrag van individu in Gedrag van individuen (= Wetenschappelijke
normale omstandigheden psychologie) in sociale discipline  sociaal gedrag
(sociale gedragingen relaties (= sociaal) van
kunnen hier ook onder  Gedrag dat je groepen/samenlevingen in
vallen) niet/anders zou zijn geheel in tracht te
stellen indien er brengen en verklaren
geen/minder invloed
vn anderen was
geweest
Gedragingen binnen & sociale psychologie alleen Wetmatigheden in sociale
buiten een sociale context binnen bepaalde context structuren en gehelen


Definitie sociale psychologie (G. Allport)

“sociale psychologie is een studie die tracht te begrijpen, verklaren & voorspellen hoe gedachten,
gevoelens en gedragingen van individuen beïnvloed worden door de waargenomen, ingebeelde of
impliciete gedachten, gevoelens en gedragingen van anderen.”

- 3 belangrijke doelen v/d psychologie
- Het individu
- Het sociale
- Het subjectieve ( NT noodzakelijk dat je een ander gedrag ziet stellen om erdoor beïnvloed te
w  soms voldoende om te veronderstellen)




2

, 2. Geschiedenis van de sociale psychologie
3.
plato: mens streeft eigenbelanf na in zijn relaties met anderen (GN 3.
aangeboren neiging bezitten tot sociaal gedrag) 3.
aristoteles: mens = vn nature een gemeenschapswezen
oudheid 3.
3.
3.
eerste stappen sociale psychologie samen met ontstaan v/d psychologie
N. Triplett: fietsonderzoek
3.
G. Le Bon: collectieve geest 3.
beïnvloeden vn een individu door groep net zoals gehypnotiseerde beïnvloed w door
eind 19e hypnotiseur 3.
eeuw- begin G. Tartde: imitatie (sleutelwoord samenleving) & contra-imitatie (= afzetten tegenover
20e eeuw modellen, net het omgekeerde doen) 3.
1ste wetenschappelijk tijdschrift 'the journal of abnormal psychology and social psychology' 3.
3.
3.
zoektocht eigen identiteit 3.
boek social psychologie: sociale beïnvloeding --> definitie sociale 3.
voor WO2 psychologie
3.
3.
3.
3.
nieuwe thema's & methoden 3.
thema's: sociale waarnelingen & attitudes
interbellum sociometrie = methode om interpersoonlijke relaties in kaart te
3.
brengen 3.
3.
3.
3.
grote bloei sociale psychologie 3.
thema's vanuit oorlogsvoering & rassenhaat: leiderschap,
na WO2 + gehoorzaamheid, groepsdruk,... 3.
koude oorlog thema's opnieuw actueel in koude oorlog (VS) 3.
3.
3.
3.
brede publiek aanspreken --> eigenheid v/d mens & menselijke
interactie blootlegden 3.
2de helft 20e experimenten 3.
eeuw Festinger: sektes 3.
3.
3.
3.
Het belang van ons sociaal leven
3

, Mens = kuddedier = anderen nodig om te overleven

3.1 sociale behoeften en huidhonger

casus: coronacrisis 2020  behoefte sociaal contact duidelijk

- gevolgen niet te min
o algemeen welbevinden
 lockdown  eenzaamheid en angst stijgt
 verhoogd aantal oproepen bij Tele-onthaal
 meer relationele problemen
o online alternatieven:
 geen verzachting voor sociale gemis
 zoom fatigue: mentale uitputting die optreedt bij het veelvuldig luisteren &
converseren in videoconferenties
o huidhonger: nood aan lichamelijk contact = sociale behoefte
 neurologisch:
 insula: deelgebied hersenen  linkt tast & aanraking aan emotionele
beleving  koppelt (on)aangenaam gvl aan
 oxytocine: verminderde kans depressie & versterking immuunsysteem
 positief effect op mentaal & fysiek welbevinden
o grotsyndroom
 na lange periode vn beperkt sociaal contact  moeilijk opnieuw sociaal contact
maken
 verklaringen:
 mens = gewoontedier (routines)
 angst voor besmetting
 iedereen kan het krijgen (jong & oud)
 vb: Poetin
3.2 sociale verbondenheid in motivatietheorieën

Motivatietheorieën leggen een belangrijke nadruk op nood aan sociale contacten

Behoeftehiërarchie van Marlow

- volgorde bepaald waarin ze w nagestreefd
- behoefte onderaan moet eerst vervuld w voor verdergaan naar volgende behoefte
o 3de & 4de  vooral sociale dimensie




Zelf-determinatietheorie van Deci & Ryan

- 3 belangrijke voorwaarden voor intrinsieke motivatie
4