BLINDEMOL – STUDIENOTAS
• Vestig die unieke vertelperspektief: ’n dooie man praat.
• Beklemtoon dat die drama gaan oor:
Tonele: Begrafnis en onmiddellike nasleep
o herinnering
o skuld
TONEEL 1: KLAVIERMUSIEK EN OPENING o waarheid ná die dood
• Dolf se blindheid in die lewe word ironies teenoor sy insig ná die dood
Wat gebeur: gestel.
• Iemand speel klavier. Simbole / temas:
• Die spel is onseker en vals note word herhaaldelik gedruk.
• Die musiek stop skielik. • Graf: stilte, maar ook ’n plek van waarheid
• Blindheid: nie net fisies nie, maar emosioneel en moreel
Hoekom dit belangrik is:
TONEEL 3: DIE BEGRAFNIS – KONFLIK BY DIE GRAF
• Die vals klaviernote stel van die begin af ’n ontwrigtende,
ongemaklike sfeer. Wat gebeur:
• Dit dui simbolies op:
o ’n lewe wat nie “reg ingestem” was nie
• Die begrafnisgangers staan om die graf.
o morele en emosionele onvolmaaktheid
• Ralie wil blomme op Dolf se graf sit.
• Die luisteraar word voorberei op ’n wêreld waar dinge nie netjies of
• Souf verhoed haar aggressief.
eenvoudig is nie.
• ’n Konflik ontstaan oor respek, skuld en Dolf se verlede.
Simbole / metafore:
Hoekom dit belangrik is:
• Vals note: foute, skuld, onafgehandelde sake
• Die toneel wys dat Dolf ’n kontroversiële figuur was.
• Musiek: Dolf se innerlike wêreld en herinneringe
• Dit onthul:
o onderdrukte spanning in die gemeenskap
TONEEL 2: DOLF STEL HOMSELF VOOR (VERTELLER) o verskillende persepsies van dieselfde persoon
• Die begrafnis word ’n openbare oordeel oor Dolf se lewe.
Wat gebeur:
Simbole:
• Dolf praat as dooie verteller.
• Hy stel homself bekend as Rudolf Wilhelm Preller. • Blomme: vergifnis, afsluiting, liefde
• Hy verduidelik dat net sy liggaam begrawe is, nie sy “hele wese” nie. • Graf: finale oordeel
• Hek: grens tussen toegelaat en verbode, aanvaarding en verwerping
, TONEEL 4: GEMEENSKAPSTEMME EN SKINDER • Blindheid: beperking wat tot oortreding lei
Wat gebeur: TONEEL 6: FEIATJIE EN DIE KINDERSTEM
• Dorpsmense (Miems, Trens, Souf) praat oor Dolf. Wat gebeur:
• Skinder en insinuasies oor sy gedrag met vroue kom na vore.
• Souf beskuldig Dolf openlik.
• Feiatjie se klokkies word gehoor.
• Sy praat nie, maar beweeg rusteloos.
Hoekom dit belangrik is: • Later hoor ons haar sing, alleen en onseker.
• Wys hoe gemeenskappe mense reduseer tot stories en gerugte. Hoekom dit belangrik is:
• Beklemtoon die tema:
o waarheid vs oordeel
• Feiatjie simboliseer onskuld en kwesbaarheid.
• Dolf word nie meer as mens gesien nie, maar as ’n objek van skinder.
• Haar stilte kontrasteer met die volwassenes se geraas en oordeel.
• Sy word ’n emosionele kernpunt van die drama.
Metafore / temas:
Simbole:
• Skinder: morele blindheid
• Gemeenskap: kollektiewe oordeel sonder volle kennis
• Klokkies: waarskuwing, teenwoordigheid, broosheid
• Kinderstem: waarheid sonder woorde
TONEEL 5: DOLF SE ERKENNING (PSIGOLOGIESE KERN) • Stilte: trauma, onuitgesproke pyn
Wat gebeur: OORHOOFSE TEMAS IN HIERDIE TONELE
• Dolf erken dat hy aan Ralie geraak het. • Blindheid (fisies en moreel)
• Hy verduidelik dat aanraking sy manier was om “te sien”. • Skuld en vergifnis
• Hy praat eerlik, sonder verskoning, maar met insig. • Gemeenskapsoordeel
• Waarheid ná die dood
Hoekom dit belangrik is: • Is aanraking liefde, behoefte of oortreding?
• Dit is ’n keerpunt: TONEEL 7: FEIATJIE SE LIED (“Pieta patatta patrysie”)
o Dolf se menslikheid word kompleks
o Hy is nie net slagoffer of skurk nie Wat gebeur:
• Die drama weier om eenvoudige morele antwoorde te gee.
• Feiatjie sing ’n kinderlike rympie.
Metafore: • Die lied raak geleidelik stiller.
• Dolf beskryf Feiatjie as ’n kind wat “niks weet van die wêreld nie”,
• Hande: sig, behoefte, aanraking, skuld maar tog alles “sien”.