Inleidingstaatsrecht
Week 1
Hoofdstuk 1
De kenmerken van de Nederlandse staat zijn
1. Grondgebied kent grenzen
2. Gemeenschap mensen die behoren vanuit hun afstemming of die op eigen
verzoek de nationaliteit willen.
3. Gezag de staat heeft exclusief zeggenschap over het gehele grondgebied.
4. De erkenning van een staat door andere staten
In Nederland wordt niet de klassieke vorm van de trias politica gehandhaafd, In Nederland kan de
uitvoerende macht, zonder enige betrokkenheid van de volksvertegenwoordiging (Staten-Generaal),
ook regels (algemeen verbindende voorschriften) vaststellen.
De rechtsregels die het staatsgezag en de organisatie van de staat vastleggen worden constitutie of
staatsregeling genoemd, de Nederlandse constitutie is in de grondwet, het statuut voor het
koninkrijk, gewoonterecht en in verdragen vastgelegd. Daarnaast hebben we ook organieke wetten.
Organieke wetten dit zijn wetten in formele zin die in opdracht van de
grondwet tot stand komen. Als de grondwet bepaald dat iets nader geregeld moet
worden in een wet formele zin, een wet van de regering en van de Staten-Generaal.
Statuut regelt de organisatie van het koninkrijk en de onderlinge
verhoudingen en samenwerking tussen de overzeese delen van het koninkrijk, zie art 23
van het statuut
De grondwet regelt de inrichting van de Nederlandse staat en de
staatsorganen en de verdeling van de staatsmacht.
Gewoonterecht iets waarvan het normaal is dat het zo gaat en wat al lang zo
gaat. Zoals de vertrouwensregel als de volksvertegenwoordiging het vertrouwen in
een minister verliest moet deze aftreden.
Jurisprudentie alle uitspraken van rechters
Hoofdstuk 3
Statenbond samenwerkingsverband tussen zelfstandige staten gebaseerd op een verdrag.
Bondsstaat staat bestaande uit grotendeels onzelfstandige federale staten met een centraal
federaal gezag.
Eenheidsstaat staat bestaande uit onzelfstandige delen onder een centraal gezag.
Nederland was een nachtwakerstaat, dit betekend dat de overheid alleen zorgt voor rust, veiligheid
en orde. Na de tweede wereld oorlog veranderde dit naar een sociale verzorgingsstaat de overheid
moest ingrijpen zodat er voor iedereen een menswaardig bestaan was gegarandeerd.
De Nederlandse staat is een democratische rechtsstaat, burgers hebben invloed op de overheid en
ook de overheid is aan regels verbonden.
Legaliteitsbeginsel de overheid mag slechts optreden op de grond van
algemene regels die tot stand zijn gekomen.
De macht van de overheid is verdeeld over verschillende organen (trias politica)
Een onafhankelijke rechter biedt burgers bescherming tegen overheidsoptreden.
Burgers hebben fundamentele rechter die de overheid moet eerbieden.
Machtenscheiding het gescheiden uitvoeren van de wetgeving, bestuur en rechtspraak door
verschillende organen,
VS
Decentralisatie het spreiden van de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht over het
centrale en decentrale niveau. Daarbij kunnen meerdere taken door een en hetzelfde orgaan
worden uitgevoerd.
Week 1
Hoofdstuk 1
De kenmerken van de Nederlandse staat zijn
1. Grondgebied kent grenzen
2. Gemeenschap mensen die behoren vanuit hun afstemming of die op eigen
verzoek de nationaliteit willen.
3. Gezag de staat heeft exclusief zeggenschap over het gehele grondgebied.
4. De erkenning van een staat door andere staten
In Nederland wordt niet de klassieke vorm van de trias politica gehandhaafd, In Nederland kan de
uitvoerende macht, zonder enige betrokkenheid van de volksvertegenwoordiging (Staten-Generaal),
ook regels (algemeen verbindende voorschriften) vaststellen.
De rechtsregels die het staatsgezag en de organisatie van de staat vastleggen worden constitutie of
staatsregeling genoemd, de Nederlandse constitutie is in de grondwet, het statuut voor het
koninkrijk, gewoonterecht en in verdragen vastgelegd. Daarnaast hebben we ook organieke wetten.
Organieke wetten dit zijn wetten in formele zin die in opdracht van de
grondwet tot stand komen. Als de grondwet bepaald dat iets nader geregeld moet
worden in een wet formele zin, een wet van de regering en van de Staten-Generaal.
Statuut regelt de organisatie van het koninkrijk en de onderlinge
verhoudingen en samenwerking tussen de overzeese delen van het koninkrijk, zie art 23
van het statuut
De grondwet regelt de inrichting van de Nederlandse staat en de
staatsorganen en de verdeling van de staatsmacht.
Gewoonterecht iets waarvan het normaal is dat het zo gaat en wat al lang zo
gaat. Zoals de vertrouwensregel als de volksvertegenwoordiging het vertrouwen in
een minister verliest moet deze aftreden.
Jurisprudentie alle uitspraken van rechters
Hoofdstuk 3
Statenbond samenwerkingsverband tussen zelfstandige staten gebaseerd op een verdrag.
Bondsstaat staat bestaande uit grotendeels onzelfstandige federale staten met een centraal
federaal gezag.
Eenheidsstaat staat bestaande uit onzelfstandige delen onder een centraal gezag.
Nederland was een nachtwakerstaat, dit betekend dat de overheid alleen zorgt voor rust, veiligheid
en orde. Na de tweede wereld oorlog veranderde dit naar een sociale verzorgingsstaat de overheid
moest ingrijpen zodat er voor iedereen een menswaardig bestaan was gegarandeerd.
De Nederlandse staat is een democratische rechtsstaat, burgers hebben invloed op de overheid en
ook de overheid is aan regels verbonden.
Legaliteitsbeginsel de overheid mag slechts optreden op de grond van
algemene regels die tot stand zijn gekomen.
De macht van de overheid is verdeeld over verschillende organen (trias politica)
Een onafhankelijke rechter biedt burgers bescherming tegen overheidsoptreden.
Burgers hebben fundamentele rechter die de overheid moet eerbieden.
Machtenscheiding het gescheiden uitvoeren van de wetgeving, bestuur en rechtspraak door
verschillende organen,
VS
Decentralisatie het spreiden van de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht over het
centrale en decentrale niveau. Daarbij kunnen meerdere taken door een en hetzelfde orgaan
worden uitgevoerd.
