,THEMA 3: PSYCHOMETRIE
Wat (niet kennen?)
• Wel: leerdoelen: alle begrippen kennen en kunnen toepassen
• Niet: concrete cijfers van de TEA-Ch of casus Jef
3.0 BASISKENNIS PSYCHOMETRIE
Opwarmer: een psychologische test…
Scoring: altijd (2p) – soms (1p) – nooit (0p)
Meet: faalangst/examenvrees
Testkwaliteit: goede test?
Nee! geen normen, geen validiteitsgegevens en geen
betrouwbaarheidsgegevens. Er zitten ook geen
spiegelitems tussen. Voornamelijk hoge indruksvaliditeit.
Conclusies zijn bijna opgesteld als diagnoses.
A. Psychologische test = "Een psychologische test is een beoordelingsprocedure die ontworpen is om
een psychometrisch onderbouwde maat van één of meer psychologische eigenschappen te verschaffen."
(Craeynest & Craeynest, 2024, p. 69)
Een test is een beoordelingsprocedure:
1. inter-individuele verschillen (tussen 2 mensen) Vb. Wie van 2 sollicitanten is de beste kandidaat voor de job?
2. intra-individuele verschillen (binnen 1 individu)
- Vb. Hoe evolueert de mate van angst bij een cliënt over de tijd heen?
- Vb. Hoe verhouden verbale en wiskundige vaardigheden zich binnen 1 individu?
Beoordeling ≠ veroordeling
Eerder een inschatting, niet: ‘goed’ of ‘fout’
Een test registreert psychologische eigenschappen
• zijn kenmerken zoals persoonlijkheid, intelligentie, motivatie
• sommige zijn stabiel, andere veranderlijk
• Operationaliseren via tests: eigenschappen meetbaar maken en vertalen naar een score.
1
, • Doel van psychologische tests: objectief meten van specifieke eigenschappen op een
wetenschappelijke manier (= psychometrie).
Een test is een levert een psychometrisch onderbouwd meetresultaat op
- Een test probeert psychologische eigenschappen zo correct mogelijk te meten.
➔ Controleer de psychometrische voorwaarden van een test, bv:
- Validiteit: Meten we wat we willen meten?
- Betrouwbaarheid: Kan het testresultaat herhaald worden?
B. Soorten tests
Psychologische tests groeperen o.b.v. aantal kenmerken
1. Individueel of in groep afgenomen
2. Welk materiaal: pen en papier, tablet, puzzels, kaarten, …
3. Soort items en responsen
4. Welk soort gedrag wordt gemeten (Zie tabel)
- Prestatieniveautests
- Gedragswijzetests
Bij gedragswijze in de praktijk soms wat moeilijkheden: soms de neiging om jezelf beter voor te stellen dan je
bent. Daarom zitten er in vragenlijsten ook wat controle-items waarbij iedereen moet aangeven ‘ik heb dat wel
al eens gedaan’. Bv. “Ik heb nog nooit iets gestolen.” Sociaal wenselijk antwoorden.
C. Kwaliteitsbewaking: testbeoordeling
2
Wat (niet kennen?)
• Wel: leerdoelen: alle begrippen kennen en kunnen toepassen
• Niet: concrete cijfers van de TEA-Ch of casus Jef
3.0 BASISKENNIS PSYCHOMETRIE
Opwarmer: een psychologische test…
Scoring: altijd (2p) – soms (1p) – nooit (0p)
Meet: faalangst/examenvrees
Testkwaliteit: goede test?
Nee! geen normen, geen validiteitsgegevens en geen
betrouwbaarheidsgegevens. Er zitten ook geen
spiegelitems tussen. Voornamelijk hoge indruksvaliditeit.
Conclusies zijn bijna opgesteld als diagnoses.
A. Psychologische test = "Een psychologische test is een beoordelingsprocedure die ontworpen is om
een psychometrisch onderbouwde maat van één of meer psychologische eigenschappen te verschaffen."
(Craeynest & Craeynest, 2024, p. 69)
Een test is een beoordelingsprocedure:
1. inter-individuele verschillen (tussen 2 mensen) Vb. Wie van 2 sollicitanten is de beste kandidaat voor de job?
2. intra-individuele verschillen (binnen 1 individu)
- Vb. Hoe evolueert de mate van angst bij een cliënt over de tijd heen?
- Vb. Hoe verhouden verbale en wiskundige vaardigheden zich binnen 1 individu?
Beoordeling ≠ veroordeling
Eerder een inschatting, niet: ‘goed’ of ‘fout’
Een test registreert psychologische eigenschappen
• zijn kenmerken zoals persoonlijkheid, intelligentie, motivatie
• sommige zijn stabiel, andere veranderlijk
• Operationaliseren via tests: eigenschappen meetbaar maken en vertalen naar een score.
1
, • Doel van psychologische tests: objectief meten van specifieke eigenschappen op een
wetenschappelijke manier (= psychometrie).
Een test is een levert een psychometrisch onderbouwd meetresultaat op
- Een test probeert psychologische eigenschappen zo correct mogelijk te meten.
➔ Controleer de psychometrische voorwaarden van een test, bv:
- Validiteit: Meten we wat we willen meten?
- Betrouwbaarheid: Kan het testresultaat herhaald worden?
B. Soorten tests
Psychologische tests groeperen o.b.v. aantal kenmerken
1. Individueel of in groep afgenomen
2. Welk materiaal: pen en papier, tablet, puzzels, kaarten, …
3. Soort items en responsen
4. Welk soort gedrag wordt gemeten (Zie tabel)
- Prestatieniveautests
- Gedragswijzetests
Bij gedragswijze in de praktijk soms wat moeilijkheden: soms de neiging om jezelf beter voor te stellen dan je
bent. Daarom zitten er in vragenlijsten ook wat controle-items waarbij iedereen moet aangeven ‘ik heb dat wel
al eens gedaan’. Bv. “Ik heb nog nooit iets gestolen.” Sociaal wenselijk antwoorden.
C. Kwaliteitsbewaking: testbeoordeling
2
