Bacteriologie
1. Introduc,on to clincal microbiology
Role of microbiology and bacteriology in human health
Medische microbiologie
= studie van microscopische organismen: bact, virussen, parasieten, schimmels
ð Elk pathogeen = gevoeligheids- of resisten;eprofiel
o k intris;eke of verworven res;siten;emech ontw tegen an;-microbiële
middelen
ð Bacteriën
o Eencellig
o Veel verschillende soorten
o Schade/ziekte veroorz door weefsel binnen te dringen of prod v toxines
o +- zelfde grooEe als mitoch
§ Mitoch = oorsp bact die in onze cellen z opgenomen
ð Virussen
o Veel kleiner dan bact
o Infecteren gastheercellen om zich te vermenigvuldigen
o Beperkte capaciteit = geen zelfstandige levensvormen en h geen eigen
metabolisme
ð Parasieten
o Eencellige protozoa
§ Vb plasmodia
o Meercellig
§ Vb wormen
o leven op of in gastheer
o K schade vooroorz, aJ van type en interac;e met gastheer
ð Schimmels
o = eukaryote micro-org (vb gisten en schimmels)
§ Gisten = eencellig
§ Schimmels = meercellig
o Vnl infec;e veroorz bij immuungecomprommiteerde personen
Humane (eukaryoot) vs bacteriële (prokaryoot) cel
Eukaryote cellen (menselijke cellen, schimmels, parasieten)
ð Celkern —> hierin DNA
ð Organellen —> mitoch, GA, RER,…
ð Groter en complexer
ð Membraanstruct —> maakt gespec func;es mogelijk
,Prokaryote cellen (bact)
ð Geen celkern —> DNA = vrij in cytopm
ð Missen bepaalde organellen
o Vb geen mitoch
ð Veel kleiner en eenvoudiger van struct
ð Snel delen en aanpassen aan omgeving
ð Celmembr —> struct vgl aan humane cellen
ð BevaEen ribosomen
o Nodig voor eiwitsynthese
o Kleiner dan die v humane cellen maar zelfde func;e
§ Dit verschil maakt ze een doelwit voor AB
§ AB: richten zich op struct die spec z voor bact —> zo menselijke cellen niet
beschadigd
DoelwiEen AB
ð 1) bact ribosomen
ð 2) bact celwand
ð 3) enzymen nodig voor bact stofwisseling
Microbioom/ microbiële gemeenschappen
= verz van micro-org (vb bact, schimmels, virussen)
ð Over ons hele lich
ð Samenstelling microbioom —> verschillend aJ van loca;e
o Dysbiose = verstoring evenwicht mircobioom
§ Leiden tot ziekten en ontstekingen
§ Vb acne, caries, obesitas,..
Alg kenmerken microbioom
ð 1) niet al@jd schadelijk
o Bact ondersteunen ook gezondheid
ð 2) aanwezig over hele lich
o Huid, mond, darmen, urogenitale tractus
ð 3) diverse samenstelling
o Varia;e per lich deel
ð 4) sommige lichdelen = steriel
o Vb lumbaal vocht
Microbioom per lich deel
ð 1) Mondmicrobioom
o Voorkomt overgroei van schadelijke bact
o Dysbiose —> caries, parodon;;s
§ Vb Cariës —> bact die goed gedijen bij hoge suiker inname prod zuur =
tandbederf veroorz
, ð 2) Huidmicrobioom
o Werkt als barrière
o Traint immuunsysteem
o Dysbiose —> acne, eczeem, huidinfec;es
§ Vb acne: ;eners —> verandering samenstelling lipiden huid = bact
evenwicht beinvloeden
• Overmaat van talg à hierdoor k bact zich snel
vermenigvuldigen
ð 3) Darmenmicrobioom
o Belangrijk in spijsvertering en immuunsysteem
o Normaal om veel bact in de darm te hebben
o Dysbiose —> darmziekten (vb Crohn), obesitas
§ Vb obesitas —> verandering vetzuurstofwisseling
ð 4) Urogenitale tractus
o Vagina —> evenwicht tss bactsoorten belangrijk
o Lactobacillen —> infec;e voorkomen dmv zuur milieu
o Dysbiose —> vaginale infec;es, gevoeliger aan STD’s
§ Vb vaginale infec;es —> krijgt verandering in samenstelling bact = vb
verliezen bep bact —> ander bact nemen toe —> leiden tot infec;e =
vaginosis
Interac;es met omgeving
ð Blootstelling aan microben = cst
o Vb ademen
§ Lucht bevat bact en schimmels
§ Immuunsyst verwijdert deze vb dmv macrofagen en ciliae
Pathogeniciteit van bacteriën
Bact —> ingedeeld obv vermogen om ziekte te veroorzaken:
ð 1) Obligate pathogenen
o Veroorz ALTIJD ziekte als lich binnendringen
o Gespec in infecteren gastheer en k immuunsysteem omzeilen
o Vb Mycobacterium tuberculosis —> veroorz TBC
§ Verstoppen in longmacrofagen —> zo immuunrespons omzeilen
ð 2) Opportunis@sche pathogenen
o Veroorz geen ziekte bij gezonde mensen
o Wel wanneer:
§ Gastheer verzwakt immuunsysteem heef
§ Bact op ongewone plek in lich terecht komt
o Vb Pseudomonas aeruginosa
§ Normaal aanw in water en bodem
§ Ers;ge infec;es veroorz bij mensen met verlaagde weerstand of open
wonden
o Vb mensen met HIV —> vatbaarder voor opportunis;sche infec;es
, ð 3) Niet-pathogene bacteriën
o Veroorz normaal geen ziekte en k zelfs guns;ge rol vervullen
o Vaak onderdeel van normale flora (vb darmmicrobioom)
o MAAR k wel probleem worden als dras;sche verstoring ecosysteem
Rol immuunsysteem
ð Ontw verdedigingsmech om pathogenen te bestrijden
ð Macrofagen = belangrijke rol bij opruimen ziekteverwekkers
ð Sommige bact —> immuunreac;es omzeilen
o Langer aanw in lich
Bacteriële structuur and immuniteit
Bact —> h versch struct elementen die immuunrespons ac;veren
ð Deze comp = rol bij herkenning bact
Celwand en membraan
ð Pep@doglyaan —> structurele stevigheid
o Herkend door humane receptoren
o Ac;veert immuunrespons
ð Gram neg bact —> bevaEen lipopolysach (LPS)
in buitenmembraan
o = werkt als endotoxine —> sterke
inflammatoire reac;e
ð Gram pos bact —> bevaEen technoïnezuren en
lipotechnoïnezuren in celwand
Structuren voor beweging en hech;ng
ð Flagellen —> mobiliteit bact
o Herkend, lokt immuunreac;e uit
ð Pili/ fimbriae —> hech;ng aan gastheercellen
o Herkend als AG
Beschermende mechanismen
ð Kapsel —> verbergt bact structuren voor immuunsysteem
o Bestaat uit polysachariden —> inert
o Helpt bact te ontsnappen aan fagocytose
o Moelijker maken om bact te elimeren
Toxinen
ð Endotoxines = bestandelen v buitenmembraan gram neg bact
o Sterke inflammatoire reac;e veroorz
§ Vb LPS
§ Komt vrij als bact beschadigd/ afsterf
o In extreme gevallen —> veroorz sepsis
1. Introduc,on to clincal microbiology
Role of microbiology and bacteriology in human health
Medische microbiologie
= studie van microscopische organismen: bact, virussen, parasieten, schimmels
ð Elk pathogeen = gevoeligheids- of resisten;eprofiel
o k intris;eke of verworven res;siten;emech ontw tegen an;-microbiële
middelen
ð Bacteriën
o Eencellig
o Veel verschillende soorten
o Schade/ziekte veroorz door weefsel binnen te dringen of prod v toxines
o +- zelfde grooEe als mitoch
§ Mitoch = oorsp bact die in onze cellen z opgenomen
ð Virussen
o Veel kleiner dan bact
o Infecteren gastheercellen om zich te vermenigvuldigen
o Beperkte capaciteit = geen zelfstandige levensvormen en h geen eigen
metabolisme
ð Parasieten
o Eencellige protozoa
§ Vb plasmodia
o Meercellig
§ Vb wormen
o leven op of in gastheer
o K schade vooroorz, aJ van type en interac;e met gastheer
ð Schimmels
o = eukaryote micro-org (vb gisten en schimmels)
§ Gisten = eencellig
§ Schimmels = meercellig
o Vnl infec;e veroorz bij immuungecomprommiteerde personen
Humane (eukaryoot) vs bacteriële (prokaryoot) cel
Eukaryote cellen (menselijke cellen, schimmels, parasieten)
ð Celkern —> hierin DNA
ð Organellen —> mitoch, GA, RER,…
ð Groter en complexer
ð Membraanstruct —> maakt gespec func;es mogelijk
,Prokaryote cellen (bact)
ð Geen celkern —> DNA = vrij in cytopm
ð Missen bepaalde organellen
o Vb geen mitoch
ð Veel kleiner en eenvoudiger van struct
ð Snel delen en aanpassen aan omgeving
ð Celmembr —> struct vgl aan humane cellen
ð BevaEen ribosomen
o Nodig voor eiwitsynthese
o Kleiner dan die v humane cellen maar zelfde func;e
§ Dit verschil maakt ze een doelwit voor AB
§ AB: richten zich op struct die spec z voor bact —> zo menselijke cellen niet
beschadigd
DoelwiEen AB
ð 1) bact ribosomen
ð 2) bact celwand
ð 3) enzymen nodig voor bact stofwisseling
Microbioom/ microbiële gemeenschappen
= verz van micro-org (vb bact, schimmels, virussen)
ð Over ons hele lich
ð Samenstelling microbioom —> verschillend aJ van loca;e
o Dysbiose = verstoring evenwicht mircobioom
§ Leiden tot ziekten en ontstekingen
§ Vb acne, caries, obesitas,..
Alg kenmerken microbioom
ð 1) niet al@jd schadelijk
o Bact ondersteunen ook gezondheid
ð 2) aanwezig over hele lich
o Huid, mond, darmen, urogenitale tractus
ð 3) diverse samenstelling
o Varia;e per lich deel
ð 4) sommige lichdelen = steriel
o Vb lumbaal vocht
Microbioom per lich deel
ð 1) Mondmicrobioom
o Voorkomt overgroei van schadelijke bact
o Dysbiose —> caries, parodon;;s
§ Vb Cariës —> bact die goed gedijen bij hoge suiker inname prod zuur =
tandbederf veroorz
, ð 2) Huidmicrobioom
o Werkt als barrière
o Traint immuunsysteem
o Dysbiose —> acne, eczeem, huidinfec;es
§ Vb acne: ;eners —> verandering samenstelling lipiden huid = bact
evenwicht beinvloeden
• Overmaat van talg à hierdoor k bact zich snel
vermenigvuldigen
ð 3) Darmenmicrobioom
o Belangrijk in spijsvertering en immuunsysteem
o Normaal om veel bact in de darm te hebben
o Dysbiose —> darmziekten (vb Crohn), obesitas
§ Vb obesitas —> verandering vetzuurstofwisseling
ð 4) Urogenitale tractus
o Vagina —> evenwicht tss bactsoorten belangrijk
o Lactobacillen —> infec;e voorkomen dmv zuur milieu
o Dysbiose —> vaginale infec;es, gevoeliger aan STD’s
§ Vb vaginale infec;es —> krijgt verandering in samenstelling bact = vb
verliezen bep bact —> ander bact nemen toe —> leiden tot infec;e =
vaginosis
Interac;es met omgeving
ð Blootstelling aan microben = cst
o Vb ademen
§ Lucht bevat bact en schimmels
§ Immuunsyst verwijdert deze vb dmv macrofagen en ciliae
Pathogeniciteit van bacteriën
Bact —> ingedeeld obv vermogen om ziekte te veroorzaken:
ð 1) Obligate pathogenen
o Veroorz ALTIJD ziekte als lich binnendringen
o Gespec in infecteren gastheer en k immuunsysteem omzeilen
o Vb Mycobacterium tuberculosis —> veroorz TBC
§ Verstoppen in longmacrofagen —> zo immuunrespons omzeilen
ð 2) Opportunis@sche pathogenen
o Veroorz geen ziekte bij gezonde mensen
o Wel wanneer:
§ Gastheer verzwakt immuunsysteem heef
§ Bact op ongewone plek in lich terecht komt
o Vb Pseudomonas aeruginosa
§ Normaal aanw in water en bodem
§ Ers;ge infec;es veroorz bij mensen met verlaagde weerstand of open
wonden
o Vb mensen met HIV —> vatbaarder voor opportunis;sche infec;es
, ð 3) Niet-pathogene bacteriën
o Veroorz normaal geen ziekte en k zelfs guns;ge rol vervullen
o Vaak onderdeel van normale flora (vb darmmicrobioom)
o MAAR k wel probleem worden als dras;sche verstoring ecosysteem
Rol immuunsysteem
ð Ontw verdedigingsmech om pathogenen te bestrijden
ð Macrofagen = belangrijke rol bij opruimen ziekteverwekkers
ð Sommige bact —> immuunreac;es omzeilen
o Langer aanw in lich
Bacteriële structuur and immuniteit
Bact —> h versch struct elementen die immuunrespons ac;veren
ð Deze comp = rol bij herkenning bact
Celwand en membraan
ð Pep@doglyaan —> structurele stevigheid
o Herkend door humane receptoren
o Ac;veert immuunrespons
ð Gram neg bact —> bevaEen lipopolysach (LPS)
in buitenmembraan
o = werkt als endotoxine —> sterke
inflammatoire reac;e
ð Gram pos bact —> bevaEen technoïnezuren en
lipotechnoïnezuren in celwand
Structuren voor beweging en hech;ng
ð Flagellen —> mobiliteit bact
o Herkend, lokt immuunreac;e uit
ð Pili/ fimbriae —> hech;ng aan gastheercellen
o Herkend als AG
Beschermende mechanismen
ð Kapsel —> verbergt bact structuren voor immuunsysteem
o Bestaat uit polysachariden —> inert
o Helpt bact te ontsnappen aan fagocytose
o Moelijker maken om bact te elimeren
Toxinen
ð Endotoxines = bestandelen v buitenmembraan gram neg bact
o Sterke inflammatoire reac;e veroorz
§ Vb LPS
§ Komt vrij als bact beschadigd/ afsterf
o In extreme gevallen —> veroorz sepsis
