Samenvatting Wetenschappelijk Ethiek en Integriteit in de praktijk van Criminologisch Onderzoek

WETENSCHAPPELIJKE
ETHIEK EN INTEGRITEIT
IN DE PRAKTIJK VAN
CRIMINOLOGISCH
ONDERZOEK
SAMENVATTING

,INTRODUCTIE INTEGRITEIT EN ETHIEK

Wat is wetenschap?
 2 aspecten zijn cruciaal
o Objectiteit; De eis van de neutraliteit, objectiviteit
 Wat wetenschappers beweren mag niet door henzelf
opgelegd, afgedwongen, uitgelokt of gemanipuleerd zijn
 = laten leiden door object
o Collectiviteit
 Individuele wetenschappers dragen bij aan het collectief van
de kennisproductie
 Niet negatief maar kritisch ten opzichte van zichzelf
 ‘Peers’ op-de-proefstelling
 bouwen voort op, reproduceren, controleren, stellen in
vraag, bekritiseren, verfijnen
 ‘Peers’ intern controle mechanisme van de wetenschappen
(vb. peer review)
 Daarom moet de wetenschapper ‘open’ en ‘transparant’ zijn,
het werk ‘controleerbaar’
 Merites individuele wetenschappers - “but they never start
from scratch”




 Georganiseerde scepsis (door peers)
 Pluraliteit binnen de wetenschappen?
o Verschillende vormen en studieobjecten
 Dieren, mensen, het heelal, ‘deeltjes en materie’, kunst,
bossen, historische documenten
o Diverse methodieken
 Experimentele settings
 Een knikker rolt op een vlak in een gecontroleerde
omgeving
 Vaak echter complexe wereld
 Waarin je geen controle hebt over het studieobject
(mens, dier, fenomeen)



1

,  Wetenschap
o Harde wetenschap
 Harde bewijzen?
o Zachte wetenschap
 Consistentie
 Ondanks het wetenschappelijk pluralisme zijn er generische elementen die
verschillende praktijken met elkaar verbinden

Basisregels voor het ‘doen’ van wetenschap = basis
constraints




Wat is integere wetenschap?
 = wetenschap die zich houdt aan deze constraints/kenmerken
o Doet de wetenschapper dat niet
 Inbreuk op integriteit
 Voorbeeld 1: wetenschapper manipuleert data
o Niet houden aan object
 Voorbeeld 2 wetenschapper refereert niet naar de
bestaande kennis
o Bouwt verder op bestaande kennis
 Voorbeeld 3: wetenschapper is niet transparant
waardoor peers niet kunnen verifiëren
 Voorbeeld 4: ongeoorloofd gebruik GenAI




2

,  Vertrouwen
o Onderzoekers zijn op de hoogte van normen en kaders
o Hun werk is betrouwbaar
 Kritische attitude
o Kritisch kijken naar contexten waarin kennisproductie tot stand komt
o = weten wat je wil doen en nadenken over generische constraints
 Collectieve praktijk
o Wetenschappelijke kennis ontleden, ‘dissecteren’, bekritiseren,
verder bouwen,…
 “Een reflexieve houding is essentieel. Je hoort na te denken over elke stap
die je zet als onderzoeker tijdens je proces – nadenken, brainstormen,
lezen, alles om jouw onderzoeksvraagstuk te begrijpen. Niet alleen weten
wat je wil doen, maar ook kritisch nadenken over de constraints”



Oeps… fout voorbeeld
 Cf. wetenschapsfraude
 Inbreuk op de Basis constraints – generische kenmerken van de
wetenschap
 Wetenschappelijk wangedrag ‘scientific misconduct / deviance in science /
wetenschapsfraude’
o Containerbegrip
 Geen eenvormige definitie/consensus
 Pluralisme in de wetenschappen
o Complex
 Verschillende normen
 Consensusmodel?
o Bianchi, 1980
 Wie definieert het fenomeen?
o ‘Funders’
o ‘Academic elites’?
o De wetenschap(pers) zelf?
 Evoluties
o Bv. privatisering – ‘fast science’) zetten wetenschap onder druk
 Dual use-probleem (= invloed van de private wereld.)
 Falsification (= voorstelling van bestaande data op een verkeerde manier.)
 Fabrication (= dingen uitvinden die er niet zijn.)
 Plagiarism




3