Samenvatting Verbintenissenrecht (CIVR1-VBR), 7,8 gehaald op tentamen

Verbintenissenrecht – CIVR1-VBR

College I – Begrippen, totstandkoming overeenkomst en vertegenwoordiging
Compendium
H1, H3 nrs 28 tot 41, H4 met uitzondering van 84 en 84a, H8 nrs 298 en 299, H9 nrs. 302, 303, H20 nr. 315, H29
nrs. 452 en 453, H30 nrs.464, 465, 466, 467, 468 en 470.

Arresten
HR Hofland – Hennis
HR Westhoff – Spronssen
HR Hazjiani - van Woerden
HR Bunde – Erckens
HR Kribbebijter

OnderwijsOnline
Theorie Verbintenissenrecht week 1

Beginselen van het verbintenissenrecht
Kernvraag: wie is tot wat verplicht? Beginselen die hierbij een rol spelen:
o Men moet zijn toezeggingen en/of afspraken nakomen;
o Gerechtvaardigd vertrouwen
o Maatschappelijke zorgvuldigheid

Kernbegrippen verbintenissenrecht
 Verbintenis
 Overeenkomst
 Rechtshandeling

Wat is een verbintenis?
Klassieke betekenis
Vermogensrechtelijke rechtsbetrekking: tussen twee of meer bepaalde personen waarbij de een tot
een bepaalde prestatie is gerechtigd waartoe de ander verplicht is

Verplichting  vorderingsrecht = opeisbaar!! Dus belangrijk!!

Uitzondering: de natuurlijke verbintenis (art. 6:3 BW) (verjaring)

Kale verplichting: geen verbintenis
 Tegenover verplichting van de een staat geen (privaatrechtelijk) vorderingsrecht van de ander

Hoe ontstaat een verbintenis?
Uit de wet (art. 6:1 BW)
 Direct uit de wet  (on)rechtmatige daad en wanprestatie
 Indirect uit de wet  overeenkomst
 Stelsel van de wet  Rechtspraak

Totstandkoming overeenkomst (art. 6:217 BW)
 Aanbod
 Wil + verklaring
 Aanvaarding
 Wil + verklaring

Rechtshandeling
Een handeling die is gericht op “rechtsgevolg”
 Ontstaat door een wil + verklaring (art. 3:33 en 3:37 BW)

,Verbintenissenrecht – CIVR1-VBR


Verklaring is vormvrij (art. 3:37 lid 1 BW) en ontvangsttheorie (de verklaring heeft werking op het
moment dat de aanvaarding de wederpartij heeft bereikt, ook wanneer niet-ontvangen te wijten is
aan de ontvanger -> vakantie) (art. 3:37 lid 3 BW)

Maar er kan sprake zijn van discrepantie wil en verklaring:
1. Wil en verklaring stemmen niet met elkaar overeen
2. Wil en verklaring stemmen op het moment van sluiten wel overeen, maar dat komt door een
geestelijke stoornis

Discrepantie wil en verklaring
Wil is niet gelijk aan verklaring: rechtshandeling is nietig
• Inhoud van verklaring berust op verspreking
• Inhoud wordt onjuist overgebracht
• Inhoud van de verklaring wordt door partijen verschillend opgevat (misverstand) HR Bunde
Erckens + criteria  bij een misverstand is er geen overeenkomst, tenzij:
- Een betekenis lag meer voor de hand dan de andere;
- Kijken naar of er een vaststaande technische betekenis is, en zo ja of de partij die hier niet is van
uitgegaan deze betekenis wel kende;
- Als de ene partij deskundige bijstand had, mag je verwachten dat deze partij de andere partij
inlicht;
- Kijken of de betekenis die een van de partijen heeft gegeven aan de uitdrukken er toe leidt dat het
resultaat niet goed overeenkomt met het doel van de overeenkomst.
• Verklaring richt zich op een verkeerd persoon (afdwaling)

Rechtsgevolg  nietige rechtshandeling
Tenzij de wederpartij een beroep kan doen op art. 3:35 BW

Discrepantie wil en verklaring: geestelijke stoornis
Art. 3:34 BW
1. Bestaan van een geestelijke stoornis
2. Verband tussen de stoornis en de verklaring
• Stoornis belette een redelijke waardering van de belangen, of
• De verklaring is onder invloed van de stoornis gedaan  nadeel dat te voorzien was

Gevolg: rechtshandeling is vernietigbaar

Let op: art. 3:35 BW  gerechtvaardigd vertrouwen

Wilsvertrouwensleer gerechtvaardigd vertrouwen (art. 3:35 BW)
Voorwaarden:
1. Schijn gewekt, dus toedoen  de schijn moet geuit zijn
2. Waarop door de ander is vertrouwd (subjectief)  de wederpartij heeft op deze schijn
vertrouwd
3. Vertrouwen is ook gerechtvaardigd (objectief)
• Bij twijfel of groot nadeel voor de ander: onderzoeksplicht  anders niet te goeder
trouw art. 3:11 BW en is een beroep op art. 3:35 BW niet toegestaan

Soms geen beroep op art. 3:35 BW mogelijk
 Niet te goeder trouw (art. 3:11 BW)
• Onderzoeksplicht HR Hajziani - van Woerden

, Verbintenissenrecht – CIVR1-VBR

 Een beroep op art. 3:35 BW is in strijd met de redelijkheid en billijkheid
• Geestelijke stoornis +
• Geen nadeel tegenover ernstige gevolgen HR Westhoff Spronssen

Totstandkoming overeenkomst
Aanbod moet bepaalbaar zijn (art. 6:227 BW)
 Essentiele elementen waarbij ook de rol van de acceptant een rol speelt HR Hofland Hennis,
zo niet:
 Onvolledig aanbod = uitnodiging tot het doen van een aanbod

Aanbod kan worden herroepen (art. 6:219 BW)
Denk aan het verschil met intrekken:
1. Intrekken = art. 3:37 lid 5 BW  verklaring trek je in waardoor er geen rechtshandeling tot
stand komt
2. Is er wel een rechtshandeling  dan kijk je of deze herroepen kan worden (art. 6:219 BW)

Vertegenwoordiging en volmacht
Volmacht
De bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander – de gevolmachtigde- om in zijn
naam rechtshandelingen te verrichten (art. 3:60 lid 1 BW)

 Gevolmachtigde handelt in naam van zijn principaal (volmachtgever)
 Wanneer handelt gevolmachtigde in naam van principaal of voor zichzelf:
HR Kribbenbijterarrest: kijken naar hetgeen partijen jegens elkaar hebben verklaard en over
en weer uit elkaars gedragingen hebben afgeleid en mochten afleiden

Handelen gevolmachtigde
Binnen grenzen van volmacht: principaal is gebonden en gevolmachtigde is geen partij bij
overeenkomst (art. 3:66 lid 1 BW)

Buiten grenzen van volmacht: onbevoegde vertegenwoordiging:
 Er is geen volmacht
 Volmacht is beperkt en gevolmachtigde gaat buiten grens van bevoegdheid

Principaal is niet gebonden… tenzij:
 Principaal zelf schijn heeft gewekt bij wederpartij dat gevolmachtigde bevoegd was namens hem
rechtshandelingen te verrichten art. 3:61 lid 2 BW -> opgewekt vertrouwen en toedoen
 Bekrachtiging van onbevoegde rechtshandeling door principaal (art. 3:69 BW)

Onbevoegde vertegenwoordiging
Aansprakelijkheid in geval van onbevoegdheid (art. 3:70 BW)
 Handelende staat in voor volmacht
 Tenzij wederpartij wist of hoorde te weten dat volmacht ontoereikend was

Schadevergoeding: vergoeding positief belang
Toestand die er bij bevoegdheid geweest zou zijn, dus ook eventueel voordeel