Ondernemingsrecht – hoorcolleges
Hoorcollege 1a
Personenvennootschappen
De basis
- Soorten: Maatschap, vennootschap onder firma, commanditaire vennootschap
- Contractuele samenwerkingsvormen
- Samenwerking op voet van gelijkheid, geen gezagsverhouding
- Met een zekere duurzaamheid, voortzetten na uitstappen vennoot
- Gericht op het behalen van gemeenschappelijk voordeel voor alle vennoten
- Door inbreng van alle vennoten
- Bijzondere overeenkomst ex Boek 7(A)
o Inhoud afspraken en wijze waarop daaraan uitvoering wordt gegeven zijn
bepalend
o Dus kan onbewust ontstaan
Arrest Samenwerkende Dierenartsen
o Of kan (onbedoeld) geen personenvennootschap blijken te zijn
Belangrijkste kenmerken
- Samenwerking ‘intuiti personae’, op persoonlijke basis
o Regelend recht: bijv. opvolging onder algemene titel en overdraagbare
posities
- Beheerst door het contractenrecht
o Dus gemakkelijk op te richten
o Unanimiteit bij besluitvorming als uitgangspunt
o Veel flexibiliteit
o Afwijken van overeenkomst met ieders instemming kan
- Fiscaal transparant
o Mits met ‘besloten’ groep beslissen, anders kapitaalvennootschap
- Geen zelfstandig rechtssubject
o Vennoten zijn persoonlijk drager van rechten en verplichtingen
o Vennoten dragen persoonlijk de verliezen
o Het vermogen behoort toe aan de vennoten persoonlijk, in
medegerechtigdheid
- Maar neemt wel als zodanig deel aan het rechtsverkeer
o Kan onder eigen naam procederen
- Heeft een afgescheiden vermogen, verklaard in:
o Vof: HR 26 november 1897 (Boeschoten/Besier)
o Cv + 1: HR 14 maart 2003, 49 (Hovuma/Spreeuwenberg)
o Maatschap: HR 15 maart 2013 (Biek Holdings)
- Afgescheiden vermogen impliceert:
o Voorrang zaakscrediteuren
o Beperking mogelijkheden tot verrekening, persoonlijke- en gemeenschap
schuld
o Dat verhaal mogelijk is als vennoten niet persoonlijk verbonden zijn voor een
schuld
o Dat de vennootschap zelfstandig failliet kan worden verklaard
- En kan worden voortgezet bij toe- en uittreden van vennoten
, - In tal van opzichten functioneert de openbare PV als een rechtspersoon
Complexiteit bij personenvennootschappen
- Verkrijgen van goederen door levering
o Geen rechtspersoon – dus PV is enkel gezamenlijke vennoten
Goed wordt verkregen in gezamenlijk eigendom, mede-eigenaren
o Voor overdracht is vereist: titel, levering en beschikkingsbevoegdheid
o Jegens wie bestaat een geldige titel?
o Wat is vereist voor een geldige levering?
o Levering van aandelen op naam en registergoederen:
Notariële akte en bij registergoederen inschrijving
Kan een personenvennootschap partij zijn bij een notariële akte?
Alleen natuurlijke personen en rechtspersonen kunnen partij
zijn bij een notariële akte
o NB: is het wel de bedoeling dat alle vennoten medegerechtigd worden?
- Toe- en uittreden van vennoten
o In beginsel unanimiteit vereist
o Kan worden weg gecontracteerd
o Ten aanzien van uitstoting zonder rechterlijke tussenkomst (art. 7A:1684
BW): kwalificatie risico (UWV/belastingdienst)
o Goederenrechtelijke afwikkeling: tot stand brengen van
gemeenschappelijkheid bij toetreden c.q. het opheffen daarvan
Levering onverdeeld aandeel in de gemeenschappelijke goederen
Financiële afwikkeling
o Bedingen i.v.m. voortzetting
Voortzettingsbeding
Vermogensbeding
Verblijvensbeding, participatie verkopen bij uittredende
vennoot aan voortzettende vennoten
Toedelingsbeding, gemeenschappelijke goederen
Overnamebeding, niet gemeenschappelijke goederen (genot)
- Verbondenheid van wederpartijen na wisselingen van vennoten
o Vennootschap onder firma sluit een overeenkomst. Na een jaar zijn al
degenen die destijds vennoot waren, geen vennoot meer. Is de wederpartij
dan nog gebonden jegens de vof?
Contract overname bij wisseling van vennoten
Contract vernieuwing
De gezamenlijke vennoten als contractspartij
o Hof Amsterdam 21 juni 2016, ECLI:NL:GHAMS:2016:2384
“De gezamenlijke vennoten treden immers als een zekere eenheid naar
buiten, sluiten onder een gemeenschappelijke naam overeenkomsten en
worden veelal ook door een wederpartij, als eenheid beschouwd. De rechten
en plichten uit de ten name van de VOF gesloten overeenkomst rusten dan
ook op die eenheid, die bestaat uit de vennoten gezamenlijk en die wordt
aangeduid als VOF. Er is dan ook in beginsel sprake van een tweepartijen
overeenkomst, waarbij aan de vennoten als collectief de rechten en plichten
van het partij-zijn toekomen. Dit betekent onder andere dat de uit de
overeenkomst voortvloeiende vorderingsrechten namens de VOF worden
uitgeoefend door degene die, krachtens art. 17 van het Wetboek van
Koophandel (hierna: WvK), bevoegd is haar te vertegenwoordigen.”
Hoorcollege 1a
Personenvennootschappen
De basis
- Soorten: Maatschap, vennootschap onder firma, commanditaire vennootschap
- Contractuele samenwerkingsvormen
- Samenwerking op voet van gelijkheid, geen gezagsverhouding
- Met een zekere duurzaamheid, voortzetten na uitstappen vennoot
- Gericht op het behalen van gemeenschappelijk voordeel voor alle vennoten
- Door inbreng van alle vennoten
- Bijzondere overeenkomst ex Boek 7(A)
o Inhoud afspraken en wijze waarop daaraan uitvoering wordt gegeven zijn
bepalend
o Dus kan onbewust ontstaan
Arrest Samenwerkende Dierenartsen
o Of kan (onbedoeld) geen personenvennootschap blijken te zijn
Belangrijkste kenmerken
- Samenwerking ‘intuiti personae’, op persoonlijke basis
o Regelend recht: bijv. opvolging onder algemene titel en overdraagbare
posities
- Beheerst door het contractenrecht
o Dus gemakkelijk op te richten
o Unanimiteit bij besluitvorming als uitgangspunt
o Veel flexibiliteit
o Afwijken van overeenkomst met ieders instemming kan
- Fiscaal transparant
o Mits met ‘besloten’ groep beslissen, anders kapitaalvennootschap
- Geen zelfstandig rechtssubject
o Vennoten zijn persoonlijk drager van rechten en verplichtingen
o Vennoten dragen persoonlijk de verliezen
o Het vermogen behoort toe aan de vennoten persoonlijk, in
medegerechtigdheid
- Maar neemt wel als zodanig deel aan het rechtsverkeer
o Kan onder eigen naam procederen
- Heeft een afgescheiden vermogen, verklaard in:
o Vof: HR 26 november 1897 (Boeschoten/Besier)
o Cv + 1: HR 14 maart 2003, 49 (Hovuma/Spreeuwenberg)
o Maatschap: HR 15 maart 2013 (Biek Holdings)
- Afgescheiden vermogen impliceert:
o Voorrang zaakscrediteuren
o Beperking mogelijkheden tot verrekening, persoonlijke- en gemeenschap
schuld
o Dat verhaal mogelijk is als vennoten niet persoonlijk verbonden zijn voor een
schuld
o Dat de vennootschap zelfstandig failliet kan worden verklaard
- En kan worden voortgezet bij toe- en uittreden van vennoten
, - In tal van opzichten functioneert de openbare PV als een rechtspersoon
Complexiteit bij personenvennootschappen
- Verkrijgen van goederen door levering
o Geen rechtspersoon – dus PV is enkel gezamenlijke vennoten
Goed wordt verkregen in gezamenlijk eigendom, mede-eigenaren
o Voor overdracht is vereist: titel, levering en beschikkingsbevoegdheid
o Jegens wie bestaat een geldige titel?
o Wat is vereist voor een geldige levering?
o Levering van aandelen op naam en registergoederen:
Notariële akte en bij registergoederen inschrijving
Kan een personenvennootschap partij zijn bij een notariële akte?
Alleen natuurlijke personen en rechtspersonen kunnen partij
zijn bij een notariële akte
o NB: is het wel de bedoeling dat alle vennoten medegerechtigd worden?
- Toe- en uittreden van vennoten
o In beginsel unanimiteit vereist
o Kan worden weg gecontracteerd
o Ten aanzien van uitstoting zonder rechterlijke tussenkomst (art. 7A:1684
BW): kwalificatie risico (UWV/belastingdienst)
o Goederenrechtelijke afwikkeling: tot stand brengen van
gemeenschappelijkheid bij toetreden c.q. het opheffen daarvan
Levering onverdeeld aandeel in de gemeenschappelijke goederen
Financiële afwikkeling
o Bedingen i.v.m. voortzetting
Voortzettingsbeding
Vermogensbeding
Verblijvensbeding, participatie verkopen bij uittredende
vennoot aan voortzettende vennoten
Toedelingsbeding, gemeenschappelijke goederen
Overnamebeding, niet gemeenschappelijke goederen (genot)
- Verbondenheid van wederpartijen na wisselingen van vennoten
o Vennootschap onder firma sluit een overeenkomst. Na een jaar zijn al
degenen die destijds vennoot waren, geen vennoot meer. Is de wederpartij
dan nog gebonden jegens de vof?
Contract overname bij wisseling van vennoten
Contract vernieuwing
De gezamenlijke vennoten als contractspartij
o Hof Amsterdam 21 juni 2016, ECLI:NL:GHAMS:2016:2384
“De gezamenlijke vennoten treden immers als een zekere eenheid naar
buiten, sluiten onder een gemeenschappelijke naam overeenkomsten en
worden veelal ook door een wederpartij, als eenheid beschouwd. De rechten
en plichten uit de ten name van de VOF gesloten overeenkomst rusten dan
ook op die eenheid, die bestaat uit de vennoten gezamenlijk en die wordt
aangeduid als VOF. Er is dan ook in beginsel sprake van een tweepartijen
overeenkomst, waarbij aan de vennoten als collectief de rechten en plichten
van het partij-zijn toekomen. Dit betekent onder andere dat de uit de
overeenkomst voortvloeiende vorderingsrechten namens de VOF worden
uitgeoefend door degene die, krachtens art. 17 van het Wetboek van
Koophandel (hierna: WvK), bevoegd is haar te vertegenwoordigen.”
