Aardrijkskunde hoofdstuk 2 Bevolking en cultuur
paragraaf 2.1 Druk! En het wordt nog drukker!
Begrippen:
Bevolkingsspreiding: De manier waarop de bevolking over een gebied verdeeld is.
Bevolkingsdichtheid: het aantal inwoners gedeeld door de oppervlakte van een land.
Geboortecijfer: Aantal kinderen dat geboren wordt per jaar per duizend mensen. (promille= per duizend)
Levensverwachting: het gemiddeld aantal jaren dat iemand leeft
sterftecijfer: het aantal sterfgevallen per jaar per duizend mensen.
Hoe bereken je de bevolkingsdichtheid?
- Door het aantal inwoners van een gebied te delen door het aantal vierkante meters.
Oefening:
Bereken hoeveel mensen er in Japan per vierkante kilometer (km2) wonen. Aantal inwoners in Japan is 128 miljoen.
De oppervlakte van Japan is 380.000 .
- 128 miljoen delen door 380.000 = 337 mensen op 1 km2
Nog een oefening:
Inwoners: 170.491 en oppervlakte: 129 km²
- Bewerking: 170.491 delen door 129 = 1.321
- Bevolkingsdichtheid: 1.321 inwoners per km² (= bevolkingsdichtheid)
De wereldbevolking neemt snel toe. Dat heeft 2 oorzaken welke?
- Een hoog geboortecijfer (worden veel baby’s geboren vooral in arme landen)
- Een stijgende levensverwachting ( Mensen worden steeds ouder en sterven dus later)
Wat zijn de belangrijkste 4 redenen van grote gezinnen in arme landen?
- kinderen kunnen voor de ouders werken, ook als deze oud zijn
- mensen gebruiken geen voorbehoedsmiddelen omdat zij deze niet kennen, niet kunnen betalen of doordat ze
door hun geloof verboden zijn.
- veel kinderen overlijden op jonge leeftijd, ouders willen daarom veel kinden. Dan is de kans groter dat
kinderen volwassen worden.
- je krijgt meer aanzien als je veel kinderen hebt, vooral zonen
Waardoor worden de mensen nu steeds ouder? Waardoor neemt de levensverwachting toe?
- Ze weten nu dat hygiëne belangrijk is om ziekten te voorkomen. Er is riolering en waterleiding. Voor allerlei
ziekten zijn artsen en medicijnen beschikbaar.
- we eten en leven gezonder
In Afrika bijvoorbeeld is de levensverwachting nog steeds maar 50 jaar, hoe komt dat?
- Veel kinderen sterven voor ze 5 jaar worden, dat trekt het gemiddelde omlaag. Ze overlijden vooral aan
diarree en longontsteking.
Stel je moet het geboortecijfer en sterftecijfer berekenen:
Voorbeeld:
geboortecijfer = aantal geboortes per 1000 inwoners.
Sterftecijfer = Aantal sterftegevallen per 1000 inwoners
Aantal inwoners 2.000.000
Aantal geboortes 8.000
Aantal sterfgevallen 4.000
• Geboortecijfer is: (aantal geboortes gedeeld door de totale bevolking) x 1000
Geboortecijfer is 4
• Sterftecijfer is: (aantal sterfgevallen gedeeld door de totale bevolking) x 1000
Sterftecijfer is 2
1
, paragraaf 2.2 De bevolking groeit en vertrekt
Begrippen:
Leeftijdsopbouw: de indeling van de inwoners van een land naar leeftijdsgroepen
Bevolkingsgrafiek: grafiek met lagen voor de leeftijdsgroepen en het aandeel mannen en vrouwen per leeftijdsgroep
Natuurlijke bevolkingsgroei: de bevolkingsgroei door geboorte en sterfte
Sociale bevolkingsgroei: de bevolkingsgroei door migratie
arbeidsmigranten: iemand die verhuist om in een land te gaan werken
Vluchteling: een persoon die vlucht voor oorlog of een andere dreiging
Gezinshereniging: gezinsleden die door migratie van elkaar worden gescheiden, gaan bij elkaar wonen.
Gezinsvorming: een vrijgezelle migrant zoekt in zijn land van herkomst een partner en brengt die naar het nieuwe land
vertrekgebieden: gebied waar migranten uit vertrekken
vestigingsgebieden: gebied waar migranten naar toe gaan.
Welke 3 vormen van bevolkingsgrafieken zijn er?
- een piramidevorm
- een uivorm
- klokvorm
Sommige mensen vertrekken naar een ander land om zich
daar te vestigen, hoe noemen we dat?
- Buitenlandse migratie
Hoe noem je iemand die zijn land verlaat en gaat wonen in
een ander land?
- emigrant
Hoe noem je iemand die een land binnenkomt en daar gaat wonen?
- immigrant
Hoe noem je het verschil tussen immigratie en emigratie in een land?
- migratie saldo, dat kan positief zijn als er meer mensen immigreren dan er emigreren of negatief zijn als er
meer mensen emigreren dan er immigreren.
Noem 4 redenen om te emigreren?
- Economische redenen, als iemand in zijn woonplaats geen of slecht betaald werk heeft, moet hij ergens
anders naar werk zoeken. Je noemt zo’n iemand een arbeidsmigrant.
- Sociale redenen, soms gaat de migrant alleen, maar als hij een goede plek gevonden heeft, dan zal hij zijn
gezin laten komen. Dat heet gezinshereniging.
- Ecologische redenen, vanwege natuurrampen bijv: een langdurige droogte. Je noemt hen ecologische
vluchtelingen.
- Politieke redenen, je bent niet veilig in je eigen land of er is ergens oorlog. Dan gaat diegene vluchten en is hij
een vluchteling.
Waarom spelen push- en pullfactoren een belangrijke rol bij migratie
- Pushfactoren zijn de redenen om een plaats of land te verlaten. Push betekent duwen, dus daarom word je als
het ware weg geduwd. Dit noem je ook wel afstotingsfactoren.
- Pullfactoren zijn de redenen om je ergens te vestigen in een bepaalde stad of land. Pull betekent trekken, wat
trekt jou zo aan in een bepaald gebied? Dit noem je ook wel aantrekkingsfactoren.
Deze twee factoren worden vaak weer onderverdeeld in vier categorieën, namelijk politieke, sociale, ecologische en
economische redenen. Hieronder enkele voorbeelden.
Pushfactoren Pullfactoren
Politieke redenen Geen vrijheid van meningsuiting, oorlog Homohuwelijk is toegestaan,
godsdienstvrijheid
Sociale redenen Geen familie meer Liefde van je leven woont daar
Ecologische redenen Langdurige droogte, vluchten voor overstromingen Vruchtbare grond, veel natuur
2
paragraaf 2.1 Druk! En het wordt nog drukker!
Begrippen:
Bevolkingsspreiding: De manier waarop de bevolking over een gebied verdeeld is.
Bevolkingsdichtheid: het aantal inwoners gedeeld door de oppervlakte van een land.
Geboortecijfer: Aantal kinderen dat geboren wordt per jaar per duizend mensen. (promille= per duizend)
Levensverwachting: het gemiddeld aantal jaren dat iemand leeft
sterftecijfer: het aantal sterfgevallen per jaar per duizend mensen.
Hoe bereken je de bevolkingsdichtheid?
- Door het aantal inwoners van een gebied te delen door het aantal vierkante meters.
Oefening:
Bereken hoeveel mensen er in Japan per vierkante kilometer (km2) wonen. Aantal inwoners in Japan is 128 miljoen.
De oppervlakte van Japan is 380.000 .
- 128 miljoen delen door 380.000 = 337 mensen op 1 km2
Nog een oefening:
Inwoners: 170.491 en oppervlakte: 129 km²
- Bewerking: 170.491 delen door 129 = 1.321
- Bevolkingsdichtheid: 1.321 inwoners per km² (= bevolkingsdichtheid)
De wereldbevolking neemt snel toe. Dat heeft 2 oorzaken welke?
- Een hoog geboortecijfer (worden veel baby’s geboren vooral in arme landen)
- Een stijgende levensverwachting ( Mensen worden steeds ouder en sterven dus later)
Wat zijn de belangrijkste 4 redenen van grote gezinnen in arme landen?
- kinderen kunnen voor de ouders werken, ook als deze oud zijn
- mensen gebruiken geen voorbehoedsmiddelen omdat zij deze niet kennen, niet kunnen betalen of doordat ze
door hun geloof verboden zijn.
- veel kinderen overlijden op jonge leeftijd, ouders willen daarom veel kinden. Dan is de kans groter dat
kinderen volwassen worden.
- je krijgt meer aanzien als je veel kinderen hebt, vooral zonen
Waardoor worden de mensen nu steeds ouder? Waardoor neemt de levensverwachting toe?
- Ze weten nu dat hygiëne belangrijk is om ziekten te voorkomen. Er is riolering en waterleiding. Voor allerlei
ziekten zijn artsen en medicijnen beschikbaar.
- we eten en leven gezonder
In Afrika bijvoorbeeld is de levensverwachting nog steeds maar 50 jaar, hoe komt dat?
- Veel kinderen sterven voor ze 5 jaar worden, dat trekt het gemiddelde omlaag. Ze overlijden vooral aan
diarree en longontsteking.
Stel je moet het geboortecijfer en sterftecijfer berekenen:
Voorbeeld:
geboortecijfer = aantal geboortes per 1000 inwoners.
Sterftecijfer = Aantal sterftegevallen per 1000 inwoners
Aantal inwoners 2.000.000
Aantal geboortes 8.000
Aantal sterfgevallen 4.000
• Geboortecijfer is: (aantal geboortes gedeeld door de totale bevolking) x 1000
Geboortecijfer is 4
• Sterftecijfer is: (aantal sterfgevallen gedeeld door de totale bevolking) x 1000
Sterftecijfer is 2
1
, paragraaf 2.2 De bevolking groeit en vertrekt
Begrippen:
Leeftijdsopbouw: de indeling van de inwoners van een land naar leeftijdsgroepen
Bevolkingsgrafiek: grafiek met lagen voor de leeftijdsgroepen en het aandeel mannen en vrouwen per leeftijdsgroep
Natuurlijke bevolkingsgroei: de bevolkingsgroei door geboorte en sterfte
Sociale bevolkingsgroei: de bevolkingsgroei door migratie
arbeidsmigranten: iemand die verhuist om in een land te gaan werken
Vluchteling: een persoon die vlucht voor oorlog of een andere dreiging
Gezinshereniging: gezinsleden die door migratie van elkaar worden gescheiden, gaan bij elkaar wonen.
Gezinsvorming: een vrijgezelle migrant zoekt in zijn land van herkomst een partner en brengt die naar het nieuwe land
vertrekgebieden: gebied waar migranten uit vertrekken
vestigingsgebieden: gebied waar migranten naar toe gaan.
Welke 3 vormen van bevolkingsgrafieken zijn er?
- een piramidevorm
- een uivorm
- klokvorm
Sommige mensen vertrekken naar een ander land om zich
daar te vestigen, hoe noemen we dat?
- Buitenlandse migratie
Hoe noem je iemand die zijn land verlaat en gaat wonen in
een ander land?
- emigrant
Hoe noem je iemand die een land binnenkomt en daar gaat wonen?
- immigrant
Hoe noem je het verschil tussen immigratie en emigratie in een land?
- migratie saldo, dat kan positief zijn als er meer mensen immigreren dan er emigreren of negatief zijn als er
meer mensen emigreren dan er immigreren.
Noem 4 redenen om te emigreren?
- Economische redenen, als iemand in zijn woonplaats geen of slecht betaald werk heeft, moet hij ergens
anders naar werk zoeken. Je noemt zo’n iemand een arbeidsmigrant.
- Sociale redenen, soms gaat de migrant alleen, maar als hij een goede plek gevonden heeft, dan zal hij zijn
gezin laten komen. Dat heet gezinshereniging.
- Ecologische redenen, vanwege natuurrampen bijv: een langdurige droogte. Je noemt hen ecologische
vluchtelingen.
- Politieke redenen, je bent niet veilig in je eigen land of er is ergens oorlog. Dan gaat diegene vluchten en is hij
een vluchteling.
Waarom spelen push- en pullfactoren een belangrijke rol bij migratie
- Pushfactoren zijn de redenen om een plaats of land te verlaten. Push betekent duwen, dus daarom word je als
het ware weg geduwd. Dit noem je ook wel afstotingsfactoren.
- Pullfactoren zijn de redenen om je ergens te vestigen in een bepaalde stad of land. Pull betekent trekken, wat
trekt jou zo aan in een bepaald gebied? Dit noem je ook wel aantrekkingsfactoren.
Deze twee factoren worden vaak weer onderverdeeld in vier categorieën, namelijk politieke, sociale, ecologische en
economische redenen. Hieronder enkele voorbeelden.
Pushfactoren Pullfactoren
Politieke redenen Geen vrijheid van meningsuiting, oorlog Homohuwelijk is toegestaan,
godsdienstvrijheid
Sociale redenen Geen familie meer Liefde van je leven woont daar
Ecologische redenen Langdurige droogte, vluchten voor overstromingen Vruchtbare grond, veel natuur
2
