Dog,
+ Praktische toelichting + 50 flashcards van de theorie.
Korte inleiding, waarom dit boek als lesstof?
Bruce D. Perry vertelt indringende casussen van kinderen die ernstige
trauma’s of verwaarlozing hebben doorgemaakt. Het boek is zowel
menselijke verhalen als een klinisch pleidooi: vroeg trauma verandert het
ontwikkelende brein; effectieve hulp volgt een vaste logica: Regulate →
Relate → Reason. Die volgorde, en het bewust doseren van aanpak (dose
& spacing), is de kern voor elke praktijk die met getraumatiseerde
kinderen werkt. Dit document combineert verhalende samenvattingen met
concrete, direct toepasbare adviezen, checklists en een invulbare
Developmental Map.
Gemaakt door StudieBegrip!
1
,Hoofdstuk 1 Tina’s World
Verhaal en breed kader
Tina lijkt op school een “lastig” kind: impulsief, seksueel direct, slecht in
concentratie. Leerkrachten labelen gedrag snel als ‘ADHD’ of ‘oppositie’,
terwijl Perry laat zien dat Tina’s patroon logisch is gezien haar
geschiedenis van chaos en mogelijk seksueel misbruik. Haar gedrag is
adaptief — het hielp haar overleven in een onveilige omgeving, maar het
staat haaks op verwachtingen in school en maatschappij.
Neuroontwikkelingsblik
Vroeg trauma activeert de lagere, evolutionair oudere hersensystemen
(arousal, stressreacties) waardoor hogere functies (taal, planning) slecht
tot ontwikkeling komen. Het kind opereert vanuit overlevingsmodus, niet
vanuit reflectie.
Kernpunten voor praktijk
Interpretatie: Symptomen = ontwikkelingsreacties, geen
karakterfouten.
Begin met stabiliseren van fysiologie en gedrag (rust, routine,
voorspelbaarheid).
Pas pas cognitieve/taalgerichte interventies toe als regulatie en
relatie aanwezig zijn.
Concreet & direct toepasbaar
Voorspelbare dagstructuur: vaste tijden, visuele schema’s.
Korte sensorische pauzes voorafgaand aan uitdagende taken.
Beperk confrontaties; gebruik keuze en controle (kind kiest
taakvolgorde).
Checklist (intake/observatie)
Is er een trauma- of chaosgeschiedenis?
Variëren symptomen per context (slechter thuis dan op school of
omgekeerd)?
Zijn er basisregels: slaap, eten, medische checks?
2
, Hoofdstuk 2 For Your Own Good
Verhaal en waarschuwing
Perry beschrijft gevallen waarin “goedbedoelde” harde methodes
(isolation, coercion, straffen) traumareacties versterken. Interventioneel
geweld heractiveert alarmsystemen en ondermijnt vertrouwen.
Kernles
Niet alle gedragsinterventies zijn trauma-informeel; sommige doen
meer kwaad dan goed.
Principes: dose & spacing (hoeveel en hoe vaak), controle voor het
kind, bottom-up aanpak.
Concrete regels
Vermijd dwang en straffen die machteloosheid vergroten.
Gebruik staged aanpak: eerst stabiliseren, dan relationele reparatie,
dan gedragsmodificatie.
Monitor fysiologische signalen (slaap/eetpatroon, hyperarousal).
Checklist
Veroorzaakt de interventie mogelijk hertraumatisering?
Kan het kind tempo en intensiteit zelf regelen?
3