DSM-V criteria psychopathologie k&a
Inleiding
Hechtingsstoornissen
- Emo teruggetrokken/geremde type: Reactieve hechtingsstoornis:
A) Consistent patroon v geremd, emo teruggetrokken gedr jegens volw verzorgers, wat tot
uiting komt in beide vd volgende kenm:
➔ Kind zoekt zelden/nauwlk vertroosting als v streek is
➔ Kind rea zelden/nauwlk op troosten als v streek is
B) Persist soc & emo stoornis (min 2):
➔ Minimum soc & emo respons
➔ Beperkt pos affect
➔ Episoden v onverkl prikkelbhd, verdriet, angst
C) Patroon v extreme vormen v ontoereikende verzorging meegemaakt (min 1)
➔ Soc verwaarlozing/deprivatie
➔ Herhaaldelijk wisselen v primaire verzorgers
➔ Opgroeien in onegbruikelijke omgeving
D) Crit in C z verantw v gedrag in A
E) Stoornis voor 5e levensj duidlk aanwezig en ontwniv min 9 maand
• Specificatie:
➔ Persisterend: stoorn +1j aanwezig
➔ Actuele ernst: als kind alle sympt ve stoorn vertoont, waarbij elk sympt zich op
relatief hoog niv manifesteert
- Aselectieve/ontremde type: Ontremd sociaal contactstoornis
A) Gedragspatroon waarin kind actief onbekende volw benadert (min 2):
➔ Verminder/afwezigh v terughoudendh id benadering & interactie met onbekende volw
➔ Al te familiair verbaal/fysiek gedrag
➔ Checkt weinig/niet bij verzorger als kind zich verwijdert
➔ Gaat graag mee met onbekende volw
B) Gedragspatroon is niet gevolg v impulsiviteit
C) Kind heeft onvoldoende adequate zorg ontvangen (min 1):
➔ Soc verwaarlozing of deprivatie: te weinig comfort, stim en liefde v verzorg volwas
➔ Terugkerende verand in prim verzorgers
➔ Opgroeien in omgev die daarvoor niet geschikt is
D) Tekort aan zorg (crit C) is verantw vr gedrag A
E) Gedrag duidlk aanwezig vr 5j en min ontwniv v 9 maand
Voedingsstoornissen
- Vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis
• Gebrek aan interesse in eten, vermijding & vrees vr nadelige gevolgen
• Moet sprake z v signif gewichtsverlies, voedingsdefic , afhkhd v sondevoeding of orale
voedingssupl en/of duidlke verstor v psychosoc functioneren
• Klinisch beeld:
➔ Problgedr: kokhalzen, uitspugen, weigeren eten door wegdraaien hoofd,
overstrekken, op elkaar klemmen v kaken, weglopen
➔ Interactieprobl: vermind sensitiv bij ouders vr sign vh kind (straffen, tempo niet afst)
, Hoofdstuk 1: Gedragsstoornissen
Externaliserende stoornissen
- Oppositioneel opstandige stoornis (ODD):
A) Patroon bestaand uit boze/prikkelb stemming, brutaal/ongehoorz gedr, of ontevredenhd
(min 6m, min 4 sympt, min 1 pers (geen siblings)):
➔ Boze of prikkelb stemming:
1. Verliest vaak kalmte
2. Vaak lichtgeraakt/ snel geërgerd
3. Vaak boos en ontevreden
➔ Ruziezoekende/openlijk ongehoorzaam gedrag:
4. Maakt vaak ruzie met volw
5. Verzet zich vaak actief tegen of weigert voldoen aan regels of verzoeken v
gezagsfiguren
6. Ergert anderen vaak opzettelijk
7. Geeft anderen vaak schuld v zijn/haar fouten of wangedrag
➔ Wraakzucht:
8. Is id afgelopen 6 maand min 2x hatelijk/wraakzuchtig geweest
B) Stoornis veroorz probl id soc omgang met anderen, op school en latere leeftijd op werk
C) Gedr komt niet uitsl voor tijdens beloop v psychose, middelengebr, depres of bipol
stoorn
D) Er is niet voldaan aan crit ve stemmingsstoorn of antisociale pershdsstoornis
• Ernst: licht (sympt in 1 setting) – matig (min 2 settings) – ernstig (3(+) settings)
- Periodiek explosieve stoornis:
A) Recidiverende uitbarstingen v gedr die uiting z vh niet kunnen beheersen v agressieve
impulsen, zoals blijkt uit:
➔ Verbale/fysieke agressie, gem 2x/w in periode v 3 maand
➔ Fysieke agres leidt NIET tot schade of vernielen v eigendommen of lich verwonding v
dieren of anderen
➔ 3 agressieve uitbarst binnen periode v 1j, met schade/vernieling als gevolg, en/of fys
geweld tegen dieren of anderen met verwondingen als gevolg
B) Mate v agressiviteit in grote mate disproportioneel tov aanleiding of v anderen
precipiterende psychosoc stressoren
C) Agressieve uitbarst z impulsief/gebaseerd op boosheid en vinden niet plaats om bep
doel te bereiken
D) Lijdensdruk/beperkingen in functioneren
E) Leeftijd is min 6j
F) Exclusiviteit
- Normoverschrijdende gedragsstoornis (CD):
A) Zich herhalend & blijvend gedrpatroon waarbij basisrechten v anderen of belangr bij
leeftijd passende maatsch normen of regels w geschonden (min 3 in afgelopen j,
waarvan min 1 id voorbije 6m):
➔ Agressie tegenover mensen & dieren:
1. Pest, bedreigt of intimideert anderen
2. Begint vaak met vechten
3. Heeft wapen gebr
4. Heeft mensen mishandeld
5. Heeft dieren mishandeld
Inleiding
Hechtingsstoornissen
- Emo teruggetrokken/geremde type: Reactieve hechtingsstoornis:
A) Consistent patroon v geremd, emo teruggetrokken gedr jegens volw verzorgers, wat tot
uiting komt in beide vd volgende kenm:
➔ Kind zoekt zelden/nauwlk vertroosting als v streek is
➔ Kind rea zelden/nauwlk op troosten als v streek is
B) Persist soc & emo stoornis (min 2):
➔ Minimum soc & emo respons
➔ Beperkt pos affect
➔ Episoden v onverkl prikkelbhd, verdriet, angst
C) Patroon v extreme vormen v ontoereikende verzorging meegemaakt (min 1)
➔ Soc verwaarlozing/deprivatie
➔ Herhaaldelijk wisselen v primaire verzorgers
➔ Opgroeien in onegbruikelijke omgeving
D) Crit in C z verantw v gedrag in A
E) Stoornis voor 5e levensj duidlk aanwezig en ontwniv min 9 maand
• Specificatie:
➔ Persisterend: stoorn +1j aanwezig
➔ Actuele ernst: als kind alle sympt ve stoorn vertoont, waarbij elk sympt zich op
relatief hoog niv manifesteert
- Aselectieve/ontremde type: Ontremd sociaal contactstoornis
A) Gedragspatroon waarin kind actief onbekende volw benadert (min 2):
➔ Verminder/afwezigh v terughoudendh id benadering & interactie met onbekende volw
➔ Al te familiair verbaal/fysiek gedrag
➔ Checkt weinig/niet bij verzorger als kind zich verwijdert
➔ Gaat graag mee met onbekende volw
B) Gedragspatroon is niet gevolg v impulsiviteit
C) Kind heeft onvoldoende adequate zorg ontvangen (min 1):
➔ Soc verwaarlozing of deprivatie: te weinig comfort, stim en liefde v verzorg volwas
➔ Terugkerende verand in prim verzorgers
➔ Opgroeien in omgev die daarvoor niet geschikt is
D) Tekort aan zorg (crit C) is verantw vr gedrag A
E) Gedrag duidlk aanwezig vr 5j en min ontwniv v 9 maand
Voedingsstoornissen
- Vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis
• Gebrek aan interesse in eten, vermijding & vrees vr nadelige gevolgen
• Moet sprake z v signif gewichtsverlies, voedingsdefic , afhkhd v sondevoeding of orale
voedingssupl en/of duidlke verstor v psychosoc functioneren
• Klinisch beeld:
➔ Problgedr: kokhalzen, uitspugen, weigeren eten door wegdraaien hoofd,
overstrekken, op elkaar klemmen v kaken, weglopen
➔ Interactieprobl: vermind sensitiv bij ouders vr sign vh kind (straffen, tempo niet afst)
, Hoofdstuk 1: Gedragsstoornissen
Externaliserende stoornissen
- Oppositioneel opstandige stoornis (ODD):
A) Patroon bestaand uit boze/prikkelb stemming, brutaal/ongehoorz gedr, of ontevredenhd
(min 6m, min 4 sympt, min 1 pers (geen siblings)):
➔ Boze of prikkelb stemming:
1. Verliest vaak kalmte
2. Vaak lichtgeraakt/ snel geërgerd
3. Vaak boos en ontevreden
➔ Ruziezoekende/openlijk ongehoorzaam gedrag:
4. Maakt vaak ruzie met volw
5. Verzet zich vaak actief tegen of weigert voldoen aan regels of verzoeken v
gezagsfiguren
6. Ergert anderen vaak opzettelijk
7. Geeft anderen vaak schuld v zijn/haar fouten of wangedrag
➔ Wraakzucht:
8. Is id afgelopen 6 maand min 2x hatelijk/wraakzuchtig geweest
B) Stoornis veroorz probl id soc omgang met anderen, op school en latere leeftijd op werk
C) Gedr komt niet uitsl voor tijdens beloop v psychose, middelengebr, depres of bipol
stoorn
D) Er is niet voldaan aan crit ve stemmingsstoorn of antisociale pershdsstoornis
• Ernst: licht (sympt in 1 setting) – matig (min 2 settings) – ernstig (3(+) settings)
- Periodiek explosieve stoornis:
A) Recidiverende uitbarstingen v gedr die uiting z vh niet kunnen beheersen v agressieve
impulsen, zoals blijkt uit:
➔ Verbale/fysieke agressie, gem 2x/w in periode v 3 maand
➔ Fysieke agres leidt NIET tot schade of vernielen v eigendommen of lich verwonding v
dieren of anderen
➔ 3 agressieve uitbarst binnen periode v 1j, met schade/vernieling als gevolg, en/of fys
geweld tegen dieren of anderen met verwondingen als gevolg
B) Mate v agressiviteit in grote mate disproportioneel tov aanleiding of v anderen
precipiterende psychosoc stressoren
C) Agressieve uitbarst z impulsief/gebaseerd op boosheid en vinden niet plaats om bep
doel te bereiken
D) Lijdensdruk/beperkingen in functioneren
E) Leeftijd is min 6j
F) Exclusiviteit
- Normoverschrijdende gedragsstoornis (CD):
A) Zich herhalend & blijvend gedrpatroon waarbij basisrechten v anderen of belangr bij
leeftijd passende maatsch normen of regels w geschonden (min 3 in afgelopen j,
waarvan min 1 id voorbije 6m):
➔ Agressie tegenover mensen & dieren:
1. Pest, bedreigt of intimideert anderen
2. Begint vaak met vechten
3. Heeft wapen gebr
4. Heeft mensen mishandeld
5. Heeft dieren mishandeld
