Herstelvisie in de psychiatrische hulpverlening (college 2 DDW)
Uitgangspunt: MIND IS SOCIAL (G. Bateson)
- ‘Wij zijn in samenhang’ – we zijn (mens) als we (verbonden zijn) met andere zijn.
ONVERVULDE BEHOEFTEN (volgens ptn zelf: bottom-up) tekort voelen in;
- Intermenselijke relaties
- Maatschappelijke participatie
- Actief burgerschap
! Kernprobleem: groot participatietekort
- Huidige houding: nog geen sterk gevoel van urgentie om dit tekort aan te pakken…
MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE (Barrières)
- Hinderlijke symptomen Cf. Angstig zijn en niet durven buiten komen
- Gebrek aan sociale ervaring en vaardigheden Cf. door langdurige opname sociale skills verleerd,
wat kost een brood, hoe betalen voor de bus
- Ontoegankelijke instanties en omgevingen Cf. Zoektocht naar de juiste documenten
- Ingewikkelde regelgeving Cf. aanvragen attesten, regelen statuten
- Financiële beperkingen
• Armoede= een van belangrijkste factoren van psychische problematiek) & houdt het in stand.
- Sociale afwijzing (stigmatisering + anticipatie daarop) Cf. kansen arbeidsmarkt & promotie
- Geen contact met positieve rolmodellen
HET BEGRIP ‘HERSTEL’
- Oorsprong: Cliëntenbeweging (Pat Deegan, Wilma Boevink)
- Belang van ervaringsdeskundige in een team! (minder stigmatiserend praten, meer erkennen van ptn)
- Belangrijk:
• ≠ genezing of louter stabilisatie
• Uniek, persoonlijk proces
- Doel:
• Ontworstelen aan gevolgen van (desastreuze) aandoening
o Soms is de opname op zich, traumatiserender dan de aandoening zelf.
• Positieve invulling geven aan het leven
• Evolutie ander zelfgevoel/identiteit (van patiënt → persoon/burger) cf. broer, leraar, vader, muzikant…
o Diagnostiek zorgt voor versmalling (self fulfilling prophecy)
o Hou mensen in hun krachten
ALS PSYCHOLOOG: Vraag ook naar wat ze goed kunnen, wat ze graag doen! Vermijd typische
stigmatisering. Hoe moeilijk de omstandigheden ook zijn, blijf zoeken naar waardigheid.
- Kenmerken:
• Actieve acceptatie van ziekte en beperkingen
cf. sommige gaan juist hun aandoening zien als een verrijking bv. door depressie te hebben
gehad, heb ik geleerd om meer in het nu te leven en meer te genieten van kleine dingen.
• Herstel van of met de aandoening
- Rol hulpverlening: Herstel is iets wat de ptn zelf doet. Behandeling, rehabilitatie & sociale steun in
ondersteunend. (teveel behandeling, overnamen, behulpzaamheid, staat herstel in de weg)
• Zoveel mogelijk autonomie laten aan de ptn!
HERSTEL: KERNELEMENTEN
Intern (psychologisch) Maatschappelijke participatie
Verandering zelfbeeld Meer geloof in eigen kunnen Externe, zichtbare uiting van herstel
Hoop en moed verzamelen Meer zelfbepaling Op domeinen zoals wonen, werken,
Persoonlijke doelen nastreven leren, sociale relaties
Cf. ‘Ik ben vrijwilliger (werk) in het WZC’ ipv
‘Ik ben schizofreen en heb een uitkering’.
Uitgangspunt: MIND IS SOCIAL (G. Bateson)
- ‘Wij zijn in samenhang’ – we zijn (mens) als we (verbonden zijn) met andere zijn.
ONVERVULDE BEHOEFTEN (volgens ptn zelf: bottom-up) tekort voelen in;
- Intermenselijke relaties
- Maatschappelijke participatie
- Actief burgerschap
! Kernprobleem: groot participatietekort
- Huidige houding: nog geen sterk gevoel van urgentie om dit tekort aan te pakken…
MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE (Barrières)
- Hinderlijke symptomen Cf. Angstig zijn en niet durven buiten komen
- Gebrek aan sociale ervaring en vaardigheden Cf. door langdurige opname sociale skills verleerd,
wat kost een brood, hoe betalen voor de bus
- Ontoegankelijke instanties en omgevingen Cf. Zoektocht naar de juiste documenten
- Ingewikkelde regelgeving Cf. aanvragen attesten, regelen statuten
- Financiële beperkingen
• Armoede= een van belangrijkste factoren van psychische problematiek) & houdt het in stand.
- Sociale afwijzing (stigmatisering + anticipatie daarop) Cf. kansen arbeidsmarkt & promotie
- Geen contact met positieve rolmodellen
HET BEGRIP ‘HERSTEL’
- Oorsprong: Cliëntenbeweging (Pat Deegan, Wilma Boevink)
- Belang van ervaringsdeskundige in een team! (minder stigmatiserend praten, meer erkennen van ptn)
- Belangrijk:
• ≠ genezing of louter stabilisatie
• Uniek, persoonlijk proces
- Doel:
• Ontworstelen aan gevolgen van (desastreuze) aandoening
o Soms is de opname op zich, traumatiserender dan de aandoening zelf.
• Positieve invulling geven aan het leven
• Evolutie ander zelfgevoel/identiteit (van patiënt → persoon/burger) cf. broer, leraar, vader, muzikant…
o Diagnostiek zorgt voor versmalling (self fulfilling prophecy)
o Hou mensen in hun krachten
ALS PSYCHOLOOG: Vraag ook naar wat ze goed kunnen, wat ze graag doen! Vermijd typische
stigmatisering. Hoe moeilijk de omstandigheden ook zijn, blijf zoeken naar waardigheid.
- Kenmerken:
• Actieve acceptatie van ziekte en beperkingen
cf. sommige gaan juist hun aandoening zien als een verrijking bv. door depressie te hebben
gehad, heb ik geleerd om meer in het nu te leven en meer te genieten van kleine dingen.
• Herstel van of met de aandoening
- Rol hulpverlening: Herstel is iets wat de ptn zelf doet. Behandeling, rehabilitatie & sociale steun in
ondersteunend. (teveel behandeling, overnamen, behulpzaamheid, staat herstel in de weg)
• Zoveel mogelijk autonomie laten aan de ptn!
HERSTEL: KERNELEMENTEN
Intern (psychologisch) Maatschappelijke participatie
Verandering zelfbeeld Meer geloof in eigen kunnen Externe, zichtbare uiting van herstel
Hoop en moed verzamelen Meer zelfbepaling Op domeinen zoals wonen, werken,
Persoonlijke doelen nastreven leren, sociale relaties
Cf. ‘Ik ben vrijwilliger (werk) in het WZC’ ipv
‘Ik ben schizofreen en heb een uitkering’.
