Hoofdstuk 3: Het Romeinse Rijk – par.1-2-3-4-5
Paragraaf 1: Oriëntatie
Wanneer werd Rome gesticht? En in welke eeuw? En door wie?
- 753 v. C. en in de 8e eeuw v. C. door Romulus en Remus
Wat is de periode van het Romeinse Rijk?
- 3000 v. C tot 500 n.C.
In de tijd van de Grieken en de Romeinen hebben we het vaak over voor en na Christus. Waarom is dit onderscheid juist
in dit tijdvak zo belangrijk?
- De geboorte van Jezus vond plaats in de tijd van Grieken en Romeinen
- Belangrijke gebeurtenissen kun je in dit tijdvak door deze tijdsindeling beter dateren.
Paragraaf 2: De verovering van een groot rijk
Begrippen:
Senaat: de vergadering van de rijkste en belangrijkste Romeinse families die de Romeinse republiek bestuurde.
Consul: Belangrijkste bestuurder en legeraanvoerder in de Romeinse Republiek
Republiek: een land dat bestuurd wordt door een of meer gekozen leiders.(res publica oftewel gemeenschappelijke zaak)
Romeins Rijk: Een groot gebied dat tussen 300 v.C. en ongeveer 500 n.C. werd bestuurd vanuit Rome. In de 2e eeuw n.C.
hoorden bijna heel West-Europa en delen van Noord-Afrika en het Midden-Oosten bij het rijk.
Bondgenootschap: samenwerking met een ander land of volk
Waar bestonden de trainingen van een Romeinse soldaat uit en hoe hielden zij hun conditie op peil?
- Zwemmen, paardrijden, gooien met speren, opvolgen van bevelen en ze liepen lange afstandsmarsen met zware
bepakking op hun rug.
Romeinse soldaten werden ook wel ‘muilezels van Marius’ genoemd. Leg deze bijnaam uit.
- Muilezels worden gebruikt om spullen te vervoeren. Dat moesten de soldaten ook ze moesten zelf hun eigen
wapenuitrusting meedragen, maar ook hun eigen potten en pannen, vandaar de bijnaam: 'Marius' muilezels'
Wat waren de taken van een Romeinse soldaat?
- Vechten, eten maken en legerkampen aanleggen.
De Romeinse soldaat was een goede vechtmachine. Zijn doel was om in korte tijd zoveel mogelijk vijanden uit te
schakelen. Wat gebruikte hij als wapens?
- werpsperen (het op afstand aanvallen van de vijand)
- dolken (soort zakmes voor bv eten snijden)
- zwaarden (man tegen man gevechten)
Wie bestuurde eerst de stad en het omringende land?
- Rome was eerst een Monarchie en werd bestuurd door een koning Tarquinius Superbus (750-500 v.C.)
Wanneer kwam daar verandering in en waardoor?
- in 509 v.C. werd de koning Tarquinius Superbus de stad uitgejaagd en werd Rome een Aristocratie.
Wie had daarna de macht in Rome?
- het bestuur van Rome kwam nu in handen van een kleine groep rijke families en bestond uit een senaat
(vergadering) en twee consuls (bestuurders). (500-42 v.C.)
Wat was het doel van de Senaat?
- stemmen over wetsvoorstellen. De leden van de senaat kozen 1 keer per jaar twee consuls.
Wat deden de consuls?
- ze mochten de vergaderingen van de senaat leiden en wetsvoorstellen doen. Ook hadden ze het zogenaamde
vetorecht, daarmee konden ze een regel of een wet tegenhouden. Ze hadden ook als taak om oorlog te voeren
tegen de vijanden van Rome.
1
, Bestuur in de Romeinse republiek:
Senaat → kiest → consuls
Senaat → stemt over → wetten
Consuls → stellen voor → wetten
Consuls → hebben → vetorecht
Waaraan kon je zien dat het bestuur in de Romeinse republiek niet democratisch was?
- In de senaat zaten alleen rijke mensen. Ook de consuls waren rijk. Armen mensen mochten niet meebeslissen.
Vanaf wanneer begonnen de Romeinen gebieden te veroveren en waarom deden ze dat?
- vanaf de 4e eeuw, dat deden ze om hun macht en rijkdom te vergroten.
Welke gebieden kwamen bij het Romeinse Rijk?
- Italië (272 v.C. ), Griekenland (272 v.C.), Carthago (146 v. C), Spanje, Gallië, Turkije, Midden-Europa, Egypte, Noord-
Afrika, Midden-Oosten, Roemenië en Engeland
Waarom was het sluiten van bondgenootschappen erg belangrijk voor de vergroting van het Romeinse rijk en voor de
rust binnen het rijk?
- Door bondgenootschappen kreeg het Romeinse leger meer soldaten. Zo konden ze meer gebieden veroveren.
Bovendien werd de rust in het rijk bewaard en bleven de veroveringen in stand.
Waarom was het Romeinse leger 1 van de meest succesvolle legers uit de geschiedenis? Noem 4 redenen?
- ze waren goed bewapend en goed getraind
- het was goed georganiseerd, want ze wisten precies wat hun taak was en wie ze moesten gehoorzamen
- de motivatie van de soldaten was erg groot want ze vonden het een eer om te vechten voor hun stad
- Het Romeinse leger was sterk, doordat overwonnen volken erin meevochten.
Om welke 2 redenen kwamen de overwonnen volken niet in opstand tegen de romeinen?
- ze kregen nu bescherming van de Romeinen
- ze mochten vaak hun godsdienst en cultuur houden
De verovering van Griekenland zorgde voor het ontstaan van de zogenaamde Grieks-Romeinse cultuur, hoe kwam dat
dan?
- Door de verovering van Griekenland maakten de Romeinen kennis met de Griekse cultuur. Hier namen ze dingen
over en ze combineerden die met hun eigen cultuur. Hierdoor ontstond de Grieks-Romeinse cultuur.
Paragraaf 3: Het leven in het Romeinse Rijk
Begrippen:
Grootgrondbezitters: Iemand die veel grond bezit en daardoor erg rijk en machtig is.
Villa: een huis van een grootgrondbezitter op het platteland
Proletariers: Een Romeinse burger die arm was en afhankelijk was van de steun van de rijken en de machtigen.
Nobiles: de rijkste en belangrijkste mannen in Rome.
De meeste mensen in het Romeinse Rijk woonden op het platteland. Veel boeren hadden een eigen stuk land. Wat
verbouwden ze op dat land en wat maakte ze daarvan?
- fruit en graan, ze maakten daarvan wijn en olijfolie
Deze vrije boeren vormden een belangrijke sociale laag in de Romeinse samenleving. Waardoor werd deze groep steeds
kleiner?
- door de veroveringstochten van de Romeinen moesten de vrije boeren meevechten in het leger en waren soms
jaren van huis.
Hun achtergebleven familie konden na verloop van tijd het werk op het land niet meer aan. Wat gingen ze toen doen?
- ze kwamen in geldnood en werden zo gedwongen hun land te verkopen en velen vertrokken toen naar de steden
omdat hun grond verwoest was.
2
Paragraaf 1: Oriëntatie
Wanneer werd Rome gesticht? En in welke eeuw? En door wie?
- 753 v. C. en in de 8e eeuw v. C. door Romulus en Remus
Wat is de periode van het Romeinse Rijk?
- 3000 v. C tot 500 n.C.
In de tijd van de Grieken en de Romeinen hebben we het vaak over voor en na Christus. Waarom is dit onderscheid juist
in dit tijdvak zo belangrijk?
- De geboorte van Jezus vond plaats in de tijd van Grieken en Romeinen
- Belangrijke gebeurtenissen kun je in dit tijdvak door deze tijdsindeling beter dateren.
Paragraaf 2: De verovering van een groot rijk
Begrippen:
Senaat: de vergadering van de rijkste en belangrijkste Romeinse families die de Romeinse republiek bestuurde.
Consul: Belangrijkste bestuurder en legeraanvoerder in de Romeinse Republiek
Republiek: een land dat bestuurd wordt door een of meer gekozen leiders.(res publica oftewel gemeenschappelijke zaak)
Romeins Rijk: Een groot gebied dat tussen 300 v.C. en ongeveer 500 n.C. werd bestuurd vanuit Rome. In de 2e eeuw n.C.
hoorden bijna heel West-Europa en delen van Noord-Afrika en het Midden-Oosten bij het rijk.
Bondgenootschap: samenwerking met een ander land of volk
Waar bestonden de trainingen van een Romeinse soldaat uit en hoe hielden zij hun conditie op peil?
- Zwemmen, paardrijden, gooien met speren, opvolgen van bevelen en ze liepen lange afstandsmarsen met zware
bepakking op hun rug.
Romeinse soldaten werden ook wel ‘muilezels van Marius’ genoemd. Leg deze bijnaam uit.
- Muilezels worden gebruikt om spullen te vervoeren. Dat moesten de soldaten ook ze moesten zelf hun eigen
wapenuitrusting meedragen, maar ook hun eigen potten en pannen, vandaar de bijnaam: 'Marius' muilezels'
Wat waren de taken van een Romeinse soldaat?
- Vechten, eten maken en legerkampen aanleggen.
De Romeinse soldaat was een goede vechtmachine. Zijn doel was om in korte tijd zoveel mogelijk vijanden uit te
schakelen. Wat gebruikte hij als wapens?
- werpsperen (het op afstand aanvallen van de vijand)
- dolken (soort zakmes voor bv eten snijden)
- zwaarden (man tegen man gevechten)
Wie bestuurde eerst de stad en het omringende land?
- Rome was eerst een Monarchie en werd bestuurd door een koning Tarquinius Superbus (750-500 v.C.)
Wanneer kwam daar verandering in en waardoor?
- in 509 v.C. werd de koning Tarquinius Superbus de stad uitgejaagd en werd Rome een Aristocratie.
Wie had daarna de macht in Rome?
- het bestuur van Rome kwam nu in handen van een kleine groep rijke families en bestond uit een senaat
(vergadering) en twee consuls (bestuurders). (500-42 v.C.)
Wat was het doel van de Senaat?
- stemmen over wetsvoorstellen. De leden van de senaat kozen 1 keer per jaar twee consuls.
Wat deden de consuls?
- ze mochten de vergaderingen van de senaat leiden en wetsvoorstellen doen. Ook hadden ze het zogenaamde
vetorecht, daarmee konden ze een regel of een wet tegenhouden. Ze hadden ook als taak om oorlog te voeren
tegen de vijanden van Rome.
1
, Bestuur in de Romeinse republiek:
Senaat → kiest → consuls
Senaat → stemt over → wetten
Consuls → stellen voor → wetten
Consuls → hebben → vetorecht
Waaraan kon je zien dat het bestuur in de Romeinse republiek niet democratisch was?
- In de senaat zaten alleen rijke mensen. Ook de consuls waren rijk. Armen mensen mochten niet meebeslissen.
Vanaf wanneer begonnen de Romeinen gebieden te veroveren en waarom deden ze dat?
- vanaf de 4e eeuw, dat deden ze om hun macht en rijkdom te vergroten.
Welke gebieden kwamen bij het Romeinse Rijk?
- Italië (272 v.C. ), Griekenland (272 v.C.), Carthago (146 v. C), Spanje, Gallië, Turkije, Midden-Europa, Egypte, Noord-
Afrika, Midden-Oosten, Roemenië en Engeland
Waarom was het sluiten van bondgenootschappen erg belangrijk voor de vergroting van het Romeinse rijk en voor de
rust binnen het rijk?
- Door bondgenootschappen kreeg het Romeinse leger meer soldaten. Zo konden ze meer gebieden veroveren.
Bovendien werd de rust in het rijk bewaard en bleven de veroveringen in stand.
Waarom was het Romeinse leger 1 van de meest succesvolle legers uit de geschiedenis? Noem 4 redenen?
- ze waren goed bewapend en goed getraind
- het was goed georganiseerd, want ze wisten precies wat hun taak was en wie ze moesten gehoorzamen
- de motivatie van de soldaten was erg groot want ze vonden het een eer om te vechten voor hun stad
- Het Romeinse leger was sterk, doordat overwonnen volken erin meevochten.
Om welke 2 redenen kwamen de overwonnen volken niet in opstand tegen de romeinen?
- ze kregen nu bescherming van de Romeinen
- ze mochten vaak hun godsdienst en cultuur houden
De verovering van Griekenland zorgde voor het ontstaan van de zogenaamde Grieks-Romeinse cultuur, hoe kwam dat
dan?
- Door de verovering van Griekenland maakten de Romeinen kennis met de Griekse cultuur. Hier namen ze dingen
over en ze combineerden die met hun eigen cultuur. Hierdoor ontstond de Grieks-Romeinse cultuur.
Paragraaf 3: Het leven in het Romeinse Rijk
Begrippen:
Grootgrondbezitters: Iemand die veel grond bezit en daardoor erg rijk en machtig is.
Villa: een huis van een grootgrondbezitter op het platteland
Proletariers: Een Romeinse burger die arm was en afhankelijk was van de steun van de rijken en de machtigen.
Nobiles: de rijkste en belangrijkste mannen in Rome.
De meeste mensen in het Romeinse Rijk woonden op het platteland. Veel boeren hadden een eigen stuk land. Wat
verbouwden ze op dat land en wat maakte ze daarvan?
- fruit en graan, ze maakten daarvan wijn en olijfolie
Deze vrije boeren vormden een belangrijke sociale laag in de Romeinse samenleving. Waardoor werd deze groep steeds
kleiner?
- door de veroveringstochten van de Romeinen moesten de vrije boeren meevechten in het leger en waren soms
jaren van huis.
Hun achtergebleven familie konden na verloop van tijd het werk op het land niet meer aan. Wat gingen ze toen doen?
- ze kwamen in geldnood en werden zo gedwongen hun land te verkopen en velen vertrokken toen naar de steden
omdat hun grond verwoest was.
2
