gedrag
Leerdoelen
Legt uit welke rol het zenuwstelsel speelt bij het in stand houden
van de homeostase.
Beschrijft de anatomie en fysiologie van het zenuwstelsel. Hierin
worden de volgende begrippen meegenomen: centraal- en perifere
zenuwstelsel, prikkelgeleiding, somatisch- en autonoom
zenuwstelsel, sympathisch- en parasympatische zenuwstelsel.
Beschrijft de pathofysiologie bij de neurologische ziektebeelden
CVA, epilepsie, subarachnoïdale bloeding, encefalitis, meningitis,
licht traumatisch schedel-/hersenletsel.
Legt uit hoe een normale pupilreactie tot stand komt.
Legt uit op welke manier hersenschade op kan treden. Hierin
worden begrippen primaire en secundaire hersenschade
meegenomen.
Benoemt welke bewakingsmogelijkheden er zijn op het gebied van
hersenfunctie en bewustzijnsniveau.
Benoemt klinische uitingen van een neurologisch bedreigde patiënt.
Beschrijft kenmerken en behandeling van nociceptieve en
neuropathische pijn.
Benoemt (contra)indicaties en (bij)werkingen van paracetamol,
NSAID's, en opioïden.
Legt uit op welke wijze de mate van analgesie bij een patiënt
geëvalueerd kan worden. Hierin worden pijnmeetinstrumenten VAS,
NRS en VRS meegenomen.
Beschrijft de effecten van analgesie en sedatie op de
gezondheidstoestand van de patiënt. Hierin wordt het volgende
meegenomen:
Effecten op de vitale functies.
Bijwerkingen aan de hand van het werkingsmechanisme van een
medicament.
Beschrijft wat de kenmerken, risicofactoren en verschillende
behandelingen zijn van een delier.
,Homeostase
Alle orgaansystemen zijn verbonden met het neurologisch systeem en
worden op deze manier continu bewaakt en gestuurd. Zo gaan
sensorische prikkels via afferente banen naar het centrale zenuwstelsel
om verwerkt te worden. hieruit zal een motorisch impuls volgen wat via
de efferente banen naar de spieren en organen zal gaan. centrale en
perifere sensoren bewaken de pCO2, PH en pO2 in de grote arteriën. In de
hersenstam zit het ademcentrum wat deze informatie verwerkt en de
ademspieren aanstuurt. Daarnaast wordt de hoogte van de bloeddruk
gemeten door baroreceptoren in de aorta en carotiden. Het
bloeddrukregulatiecentrum in de hersenstam stuurt op basis hiervan de
hartfunctie en vaattonus aan. Tevens wordt de osmolariteit bewaakt in de
hypothalamus, deze geeft ADH af en een dorstprikkel. Hiermee wordt het
elektrolytgehalte en het vochtvolume gemonitord. Tot produceren de
hypothalamus en hypofyse hormonen die de schildklier, bijnieren, testikels
en ovaria stimuleren tot hormoonproductie.
Anatomie en fysiologie
Centraal zenuwstelsel Onder het centrale zenuwstelsel vallen de
hersenen en het ruggenmerg. Het centrale zenuwstelsel verwerkt
sensorische informatie, initieert motorische impulsen en regelt cognitieve
functies als denken, geheugen, emoties en taal.
Perifere zenuwstelsel Hieronder valt het somatische en autonome
zenuwstelsel.
Prikkelgeleiding Een perifere zenuw bestaat uit gebundelde uitlopers
van neuronen. Langs de wand van deze zenuwcel lopen de impulsen door
verandering in membraanpermeabiliteit (o.b.v. Natrium en kalium ionen).
In een synaps worden impulsen van de ene naar de andere zenuwcel
doorgegeven. Dit wordt gedaan met neurotransmitters, dit zijn chemische
signalen.
Somatisch zenuwstelsel Dit stuurt de skeletspieren aan (bewust) en
ontvangt sensorische impulsen vanuit de huid, spieren en gewrichten.
Autonoom zenuwstelsel Dit regelt de onbewuste functies en wordt
weer onderverdeeld in het sympathische en parasympatische
zenuwstelsel.
Sympathisch zenuwstelsel Het sympathische deel van het
zenuwstelsel zorgt ervoor dat het lichaam arbeid kan verrichten (fight or
flight). Het zorgt voor directe energie, dus brandstof. Het stimuleert de
, spiertonus, bloeddruk, ademhaling, alertheid/angst, pupilverwijding,
bloedglucose en transpiratie. Tegelijkertijd remt het de spijsvertering,
mictie, doorbloeding van abdominale organen & huid en weeën.
Parasympatische zenuwstelsel Het parasympatische deel van het
zenuwstelsel zorgt dat het lichaam in een ruststand komt en kan
herstellen. Het bevordert de opbouw van organische/chemische
verbindingen (rest and
digest). Het stimuleert de
spijsvertering, mictie en
eiwitsynthese.
Tegelijkertijd remt het
stressreacties af door de
hartfrequentie en
ademhaling te remmen en
pupillen te verwijden.
Neurologische aandoeningen/ziektebeelden
Ischemisch CVA (Cerebro Vasculair Accident)
Hierbij ontstaat er een zuurstoftekort in het hersenweefsel, 85% van de
gevallen is een ischemisch CVA.
Oorzaken:
- Vaatwandveranderingen door hypertensie
- Embolieën vanuit het hart o.b.v. klepproblemen/atherosclerose of
plaques in de jugularis
- Een te hoog hematocriet
Gevolgen:
- Bewustzijnsdaling
- Hemianopsie (halfzijdige blindheid)
- Afasie (woordvindstoornis)
- Agnosie (herkenningsstoornis)
- Apraxie (onvermogen doelbewust handelen)
- Hemiparese (halfzijdige krachtsvermindering)