Inhoudsopgave
1. De Belgische revolutie............................................................................................................... 5
A. Achtergronden, oorzaken en aanleiding.................................................................................... 5
a. De afbraak van het Ancien Régime........................................................................................ 5
b. Het beleid van Willem I ........................................................................................................ 6
c. Het revolutiejaar 1830 .......................................................................................................... 7
B. Het verloop van de revolutie .................................................................................................... 7
a. Van opstand tot afscheiding ................................................................................................. 7
b. De internationale constellatie .............................................................................................. 8
c. Wisseling van de macht ..................................................................................................... 10
d. De Belgische natiestaat ..................................................................................................... 11
2. Het politieke systeem in de negentiende eeuw .......................................................................... 12
A. Rechten en vrijheden..............................................................................................................12
B. Parlementaire monarchie .......................................................................................................13
C. Cijnskiesrecht en meerderheidsstelsel ...................................................................................15
D. Een unitaire staat ...................................................................................................................16
E. Politieke partijen ....................................................................................................................17
F. De Grondwet in de praktijk ......................................................................................................19
3. Van unionisme naar partijregering ............................................................................................ 19
A. Unionisme, Koning en Kerk...........................................................................................................20
a. Het Unionisme......................................................................................................................... 20
b. Leopold I ................................................................................................................................. 20
c. De rooms-katholieke Kerk ........................................................................................................ 21
d. Vrijmetselarij, liberale oppositie en partijregering ...................................................................... 23
e. De liberale regering-Rogier en het revolutiejaar 1848 ........................................................... 24
4. Het liberale België .................................................................................................................... 25
A. Sociaaleconomische verschuivingen ......................................................................................25
B. Overwicht van de liberale partij en groeiende levensbeschouwelijke tegenstelling .....................26
C. Het regeringsbeleid ................................................................................................................26
a. Uitbreiding van het openbaar onderwijs .................................................................................... 26
b. Laisser faire op economische en sociaal vlak ............................................................................ 27
D. De radicaal-liberale stroming en de regering Frère-Orban ........................................................28
a. Democratische tendensen ....................................................................................................... 28
b. De vrijdenkersbeweging ........................................................................................................... 29
c. De liberale regering-Frère-Orban II (1874-1884) ......................................................................... 30
E. De katholieke reactie en de schoolstrijd ..................................................................................30
1
,5. Krachten van verandering ......................................................................................................... 32
A. Naar een verstedelijkte en industriële samenleving .......................................................................32
B. Nieuwe politieke stromingen ........................................................................................................33
a. Het socialesme en de arbeidersbeweging ................................................................................. 33
b. De Vlaamse Beweging .............................................................................................................. 35
6. Dertig jaar katholiek bewind ..................................................................................................... 37
A. Beheerste democratisering.....................................................................................................37
B. Sociaal beleid, taal- en onderwijspolitiek.................................................................................39
a. Begin van de sociale wetgeving ................................................................................................. 39
b. Bescheiden vernederlandsing .................................................................................................. 40
c. Staatssubsidies voor het katholiek onderwijs ............................................................................ 41
C. Reacties ................................................................................................................................43
7. Het neutrale België .................................................................................................................. 43
8. Nationale unie en activisme tijdens de Eerste Wereldoorlog ...................................................... 44
A. België in oorlog ......................................................................................................................44
B. Nationale Unie .......................................................................................................................44
C. Activisme en frontbeweging ....................................................................................................45
a. Activisme ................................................................................................................................ 45
b. De Vlaamse frontbeweging....................................................................................................... 46
9. Het democratisch getij na de Eerste Wereldoorlog .................................................................... 47
A. De schok van de oorlog: Loppem ............................................................................................47
B. Grenzen aan de democratie: muntsanering en conservatieve reactie ........................................50
10. Crisis van de democratie in de jaren 1930 ................................................................................ 51
A. De grote depressie en de nieuwe rol van de overheid in de economie........................................51
B. Staatshervorming en ‘nieuwe orde’ .........................................................................................53
C. Politieke destabilisering en hervorming ...................................................................................55
11. Conflictbeheersing in de binnenlandse politiek in het interbellum ........................................... 56
A. Tijdelijke pacificatie in het onderwijs .......................................................................................57
B. Sociale politiek en ‘corporatisme’ ...........................................................................................59
C. Taalpolitiek en regionalisme ...................................................................................................61
12: zoektocht naar een nieuw veiligheidsstatuut in het interbellum ............................................... 63
A. “Een kleine mogendheid” .......................................................................................................63
B. Locarno en de collectieve veiligheid ........................................................................................65
C. De ‘onafhankelijkheidspolitiek’ ...............................................................................................66
2
,13. De Tweede Wereldoorlog en zijn lange nasleep ....................................................................... 67
A. Oorlog en bezetting ................................................................................................................67
a. Laken en Londen: breuk tussen koning en regering .............................................................. 67
b. Duitse bezetting en ‘nieuwe orde’ ....................................................................................... 69
c. collaboratie en verzet ........................................................................................................ 70
d. Herrijking van het Belgische buitenlandse beleid ................................................................. 71
B. Normalisering en democratisering na de bevrijding ..................................................................72
a. Normalisering en aanpassing ............................................................................................. 72
b. Democratisering ................................................................................................................ 74
C. Repressie en koningskwestie ..................................................................................................74
a. Repressie .......................................................................................................................... 74
b. Koningskwestie ................................................................................................................. 75
14. Van sociaal pact naar schoolpact ........................................................................................... 77
A. Pacificatie en polarisatie ........................................................................................................78
B. De institutionalisering van sociale zekerheid en sociaal-economisch overleg ............................79
a. De realisatie van de sociale zekerheid ................................................................................ 79
b. De verankering van het sociaal-economisch overleg ........................................................... 80
c. Sociale partners ................................................................................................................ 81
d. Ideologische verschillen .................................................................................................... 82
C. Van schoolstrijd tot schoolpact ..............................................................................................83
D. Hoogtepunt van verzuiling ......................................................................................................85
16. België op een keerpunt ........................................................................................................... 85
A. Het einde van een kolonie.......................................................................................................85
B. De Vlaams-Waalse tegenstelling.............................................................................................90
a. De staking tegen de eenheidswet en de economische teloorgang van Wallonië .................... 91
b. Vlaams verzet tegen de talentelling .................................................................................... 92
17. Federalisering van de Belgische staat ..................................................................................... 93
A. Het einde van de unitaire staat ................................................................................................93
a. Communitaire hertekening van het partijlandschap ............................................................ 93
b. De grondwetsherziening van 1970 ...................................................................................... 95
c. Het egmontpact of het voorbeeld van een mislukte pacificatie ............................................ 96
B. De kronkelige weg naar het federalisme ..................................................................................98
a. De staatshervorming van 1980 ........................................................................................... 98
b. De staatshervormingen van 1988 in drie fasen .................................................................... 99
c. Het Sint-Michielsakkoord (1992)....................................................................................... 100
C. De geldstromen van de staatshervormingen .......................................................................... 101
18. Van Golden Sixties naar herstelbeleid ................................................................................... 102
A. Sociale programmatie en economische expansie .................................................................. 102
3
,B. De economische crisis van de jaren 1970 .............................................................................. 104
a. Reacties op de oliecrisis .................................................................................................. 104
b. Het jaar 1981 als keerpunt ............................................................................................... 105
C. Twee decennia besparen (1981-1999) ................................................................................... 106
a. Herstel van de concurrentiekracht ................................................................................... 106
b. Sanering van de overheidsfinanciën ................................................................................. 107
c. De toedreding tot de EMU ................................................................................................ 108
D. Kenmerken van dertig jaar economisch beleid ....................................................................... 109
4
, De ongrijpbare macht: een politieke
geschiedenis van België
1. De Belgische revolutie
DE REVOLUTIE VAN 1830
- = ontstaan van België als onafhankelijke staat
- Bestond al als politieke eenheid vanaf einde van de 16de eeuw (onder Spaanse en later
Oostenrijkse Habsburgers)
- 1795-1814: de Zuidelijke Nederlanden worden bij Frankrijk ingelijfd
- Congres van Wenen (1815) => hereniging van Zuidelijke en Noordelijke Nederlanden tot het
Koninkrijk der Nederlanden
A. Achtergronden, oorzaken en aanleiding
a. De afbraak van het Ancien Régime
WAT IS HET ANCIEN REGIME?
- = gemakkelijke naam voor de premoderne samenleving
- Overgewicht aan landbouw en platteland + beperkte stedelijkheden
- Grootgrondbezit van adel en Kerk
- Nijverheid = ambachtelijk en vooral binnen de steden (huisindustrie in 18de eeuw ook buiten
steden)
- Standen met privileges + vorstelijk absolutisme
- Gewestelijke particularisme
- Corporatisme van de gilden in de steden
- Verstrengeling van godsdienst en openbaar leven
EIND 18DE EEUW: GEMECHANISEERDE GROOTINDUSTRIE EN EXPANSIE VAN KAPITALISME
- => nieuwe sociale verhoudingen en verstedelijking van de samenleving
- => adel, geestelijkheid en vorst verliezen hun bevoorrechte positie in het voordeel van de
ondernemende burgerij
• Standen en gilden afgebroken voor individuele gelijkheid
- => moderne eenheidsstaat wordt door liberale burgerij tot voltooiing gebracht
- Groot-Brittanië loopt economisch en politiek voorop
DE FRANSE REVOLUTIE VAN 1789
- = mijlpaal voor het omverwerpen van feodale en klerikale structuren in Europa
• Macht van monarchie, adel en kerk aan banden gelegd
• Individuele rechten en vrijheden geproclameerd
- Administratie en justitie meer rationeel
- Moderne industrie wordt aangemoedigd door de afschaffing van het corporatisme en de instelling
van het samenspannings- of coalitieverbod (verbiedt collectieve actie)
5
, BELGISCHE REVOLUTIE VAN 1830 = VERDERE STAP IN DE AFBRAAK VAN HET ANCIEN REGIME
- (zonder het proces te voltooien)
- 1815 – 1848 (over heel Europa): periode van de zogenaamde restauratie
• Spanning tussen hervorming en traditie
- Globaal gezien veel vernieuwing, maar ook terugkeer (bv. herstel van de kerkelijke invloed in het
openbare leven)
b. Het beleid van Willem I
DE SCHEPPING VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN
- Val van Napoleon (1814) => Noorderlijke en Zuidelijke Nederlanden en voormalig prinsdom Luik
samengevoegd
- Creatie van grote mogendheden om te dienen als barrière tegen Frankrijk
• ‘Geheim artikel’ van 1 maart 1814: mogendheden leggen de post-napoleontische
periode vast met een ‘vergroting van Holland’
• Acht Artikelen van 21 juli 1814: dwingende instructies voor de interne organisatie van de
nieuwe Staat waarin Noord en Zuid op gelijke voet worden behandeld
- Napoleon wordt definitief verslagen in Waterloo (juni 1915)
- => definitief vastgelegd op Congres van Wenen
GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG
- Geopolitieke strategie gericht tegen Frankrijk
- Staat strikt buiten het Koninkrijk der Nederlanden, maar wordt ten persoonlijken titel toegekend
aan Willem en maakte deel uit van de Duitse Bond
• => in stad Luxemburg kon een Pruisisch garnizoen gelegerd om Frankrijk in te dammen
- Zal in feite bestuurd worden als een provincie
VERSCHILLEN TUSSEN DE NOORDELIJKE EN ZUIDELIJKE PROVINCIEËN
- Scheiding van de 17 provinciën in de 16de eeuw
• => Noord en Zuid groeien uit elkaar en de verschillen bemoeilijken de ‘volmaakte
samenstelling’ van beide gebieden in de nieuwe Staat
- Zuiden is katholiek en Noorden in meerderheid calvinistisch
- In het Zuiden heerst er taaldiversiteit (met aanwezigheid van het Frans), in het Noorden is er
taalhomogeniteit
- In het Zuiden een beginnende industriële revolutie, terwijl het Noorden is afgestemd op koloniale
handel
WILLEM I EN HET ‘VERLICHT ABSOLUTISME’
- Naar het voorbeeld van de Pruisische koning (familiebanden)
- Streven naar rationele grondslag voor het maatschappelijk bestel en het staatsbestuur
- Gericht op onderwijs, Kerk en godsdienst onder overheidscontrole te krijgen
- Verlichte economische politiek: bevorderen van handel en nijverheid + oprichting van een
investeringsbank voor de ontluikende industriële revolutie in de Zuidelijke Nederlanden (Société
Générale, Brussel (1822))
- MAAR ook een absolute vorst
• Wel een grondwet, maar toch blijft vorstelijke soevereiniteit de hoeksteen van het bestel
6
1. De Belgische revolutie............................................................................................................... 5
A. Achtergronden, oorzaken en aanleiding.................................................................................... 5
a. De afbraak van het Ancien Régime........................................................................................ 5
b. Het beleid van Willem I ........................................................................................................ 6
c. Het revolutiejaar 1830 .......................................................................................................... 7
B. Het verloop van de revolutie .................................................................................................... 7
a. Van opstand tot afscheiding ................................................................................................. 7
b. De internationale constellatie .............................................................................................. 8
c. Wisseling van de macht ..................................................................................................... 10
d. De Belgische natiestaat ..................................................................................................... 11
2. Het politieke systeem in de negentiende eeuw .......................................................................... 12
A. Rechten en vrijheden..............................................................................................................12
B. Parlementaire monarchie .......................................................................................................13
C. Cijnskiesrecht en meerderheidsstelsel ...................................................................................15
D. Een unitaire staat ...................................................................................................................16
E. Politieke partijen ....................................................................................................................17
F. De Grondwet in de praktijk ......................................................................................................19
3. Van unionisme naar partijregering ............................................................................................ 19
A. Unionisme, Koning en Kerk...........................................................................................................20
a. Het Unionisme......................................................................................................................... 20
b. Leopold I ................................................................................................................................. 20
c. De rooms-katholieke Kerk ........................................................................................................ 21
d. Vrijmetselarij, liberale oppositie en partijregering ...................................................................... 23
e. De liberale regering-Rogier en het revolutiejaar 1848 ........................................................... 24
4. Het liberale België .................................................................................................................... 25
A. Sociaaleconomische verschuivingen ......................................................................................25
B. Overwicht van de liberale partij en groeiende levensbeschouwelijke tegenstelling .....................26
C. Het regeringsbeleid ................................................................................................................26
a. Uitbreiding van het openbaar onderwijs .................................................................................... 26
b. Laisser faire op economische en sociaal vlak ............................................................................ 27
D. De radicaal-liberale stroming en de regering Frère-Orban ........................................................28
a. Democratische tendensen ....................................................................................................... 28
b. De vrijdenkersbeweging ........................................................................................................... 29
c. De liberale regering-Frère-Orban II (1874-1884) ......................................................................... 30
E. De katholieke reactie en de schoolstrijd ..................................................................................30
1
,5. Krachten van verandering ......................................................................................................... 32
A. Naar een verstedelijkte en industriële samenleving .......................................................................32
B. Nieuwe politieke stromingen ........................................................................................................33
a. Het socialesme en de arbeidersbeweging ................................................................................. 33
b. De Vlaamse Beweging .............................................................................................................. 35
6. Dertig jaar katholiek bewind ..................................................................................................... 37
A. Beheerste democratisering.....................................................................................................37
B. Sociaal beleid, taal- en onderwijspolitiek.................................................................................39
a. Begin van de sociale wetgeving ................................................................................................. 39
b. Bescheiden vernederlandsing .................................................................................................. 40
c. Staatssubsidies voor het katholiek onderwijs ............................................................................ 41
C. Reacties ................................................................................................................................43
7. Het neutrale België .................................................................................................................. 43
8. Nationale unie en activisme tijdens de Eerste Wereldoorlog ...................................................... 44
A. België in oorlog ......................................................................................................................44
B. Nationale Unie .......................................................................................................................44
C. Activisme en frontbeweging ....................................................................................................45
a. Activisme ................................................................................................................................ 45
b. De Vlaamse frontbeweging....................................................................................................... 46
9. Het democratisch getij na de Eerste Wereldoorlog .................................................................... 47
A. De schok van de oorlog: Loppem ............................................................................................47
B. Grenzen aan de democratie: muntsanering en conservatieve reactie ........................................50
10. Crisis van de democratie in de jaren 1930 ................................................................................ 51
A. De grote depressie en de nieuwe rol van de overheid in de economie........................................51
B. Staatshervorming en ‘nieuwe orde’ .........................................................................................53
C. Politieke destabilisering en hervorming ...................................................................................55
11. Conflictbeheersing in de binnenlandse politiek in het interbellum ........................................... 56
A. Tijdelijke pacificatie in het onderwijs .......................................................................................57
B. Sociale politiek en ‘corporatisme’ ...........................................................................................59
C. Taalpolitiek en regionalisme ...................................................................................................61
12: zoektocht naar een nieuw veiligheidsstatuut in het interbellum ............................................... 63
A. “Een kleine mogendheid” .......................................................................................................63
B. Locarno en de collectieve veiligheid ........................................................................................65
C. De ‘onafhankelijkheidspolitiek’ ...............................................................................................66
2
,13. De Tweede Wereldoorlog en zijn lange nasleep ....................................................................... 67
A. Oorlog en bezetting ................................................................................................................67
a. Laken en Londen: breuk tussen koning en regering .............................................................. 67
b. Duitse bezetting en ‘nieuwe orde’ ....................................................................................... 69
c. collaboratie en verzet ........................................................................................................ 70
d. Herrijking van het Belgische buitenlandse beleid ................................................................. 71
B. Normalisering en democratisering na de bevrijding ..................................................................72
a. Normalisering en aanpassing ............................................................................................. 72
b. Democratisering ................................................................................................................ 74
C. Repressie en koningskwestie ..................................................................................................74
a. Repressie .......................................................................................................................... 74
b. Koningskwestie ................................................................................................................. 75
14. Van sociaal pact naar schoolpact ........................................................................................... 77
A. Pacificatie en polarisatie ........................................................................................................78
B. De institutionalisering van sociale zekerheid en sociaal-economisch overleg ............................79
a. De realisatie van de sociale zekerheid ................................................................................ 79
b. De verankering van het sociaal-economisch overleg ........................................................... 80
c. Sociale partners ................................................................................................................ 81
d. Ideologische verschillen .................................................................................................... 82
C. Van schoolstrijd tot schoolpact ..............................................................................................83
D. Hoogtepunt van verzuiling ......................................................................................................85
16. België op een keerpunt ........................................................................................................... 85
A. Het einde van een kolonie.......................................................................................................85
B. De Vlaams-Waalse tegenstelling.............................................................................................90
a. De staking tegen de eenheidswet en de economische teloorgang van Wallonië .................... 91
b. Vlaams verzet tegen de talentelling .................................................................................... 92
17. Federalisering van de Belgische staat ..................................................................................... 93
A. Het einde van de unitaire staat ................................................................................................93
a. Communitaire hertekening van het partijlandschap ............................................................ 93
b. De grondwetsherziening van 1970 ...................................................................................... 95
c. Het egmontpact of het voorbeeld van een mislukte pacificatie ............................................ 96
B. De kronkelige weg naar het federalisme ..................................................................................98
a. De staatshervorming van 1980 ........................................................................................... 98
b. De staatshervormingen van 1988 in drie fasen .................................................................... 99
c. Het Sint-Michielsakkoord (1992)....................................................................................... 100
C. De geldstromen van de staatshervormingen .......................................................................... 101
18. Van Golden Sixties naar herstelbeleid ................................................................................... 102
A. Sociale programmatie en economische expansie .................................................................. 102
3
,B. De economische crisis van de jaren 1970 .............................................................................. 104
a. Reacties op de oliecrisis .................................................................................................. 104
b. Het jaar 1981 als keerpunt ............................................................................................... 105
C. Twee decennia besparen (1981-1999) ................................................................................... 106
a. Herstel van de concurrentiekracht ................................................................................... 106
b. Sanering van de overheidsfinanciën ................................................................................. 107
c. De toedreding tot de EMU ................................................................................................ 108
D. Kenmerken van dertig jaar economisch beleid ....................................................................... 109
4
, De ongrijpbare macht: een politieke
geschiedenis van België
1. De Belgische revolutie
DE REVOLUTIE VAN 1830
- = ontstaan van België als onafhankelijke staat
- Bestond al als politieke eenheid vanaf einde van de 16de eeuw (onder Spaanse en later
Oostenrijkse Habsburgers)
- 1795-1814: de Zuidelijke Nederlanden worden bij Frankrijk ingelijfd
- Congres van Wenen (1815) => hereniging van Zuidelijke en Noordelijke Nederlanden tot het
Koninkrijk der Nederlanden
A. Achtergronden, oorzaken en aanleiding
a. De afbraak van het Ancien Régime
WAT IS HET ANCIEN REGIME?
- = gemakkelijke naam voor de premoderne samenleving
- Overgewicht aan landbouw en platteland + beperkte stedelijkheden
- Grootgrondbezit van adel en Kerk
- Nijverheid = ambachtelijk en vooral binnen de steden (huisindustrie in 18de eeuw ook buiten
steden)
- Standen met privileges + vorstelijk absolutisme
- Gewestelijke particularisme
- Corporatisme van de gilden in de steden
- Verstrengeling van godsdienst en openbaar leven
EIND 18DE EEUW: GEMECHANISEERDE GROOTINDUSTRIE EN EXPANSIE VAN KAPITALISME
- => nieuwe sociale verhoudingen en verstedelijking van de samenleving
- => adel, geestelijkheid en vorst verliezen hun bevoorrechte positie in het voordeel van de
ondernemende burgerij
• Standen en gilden afgebroken voor individuele gelijkheid
- => moderne eenheidsstaat wordt door liberale burgerij tot voltooiing gebracht
- Groot-Brittanië loopt economisch en politiek voorop
DE FRANSE REVOLUTIE VAN 1789
- = mijlpaal voor het omverwerpen van feodale en klerikale structuren in Europa
• Macht van monarchie, adel en kerk aan banden gelegd
• Individuele rechten en vrijheden geproclameerd
- Administratie en justitie meer rationeel
- Moderne industrie wordt aangemoedigd door de afschaffing van het corporatisme en de instelling
van het samenspannings- of coalitieverbod (verbiedt collectieve actie)
5
, BELGISCHE REVOLUTIE VAN 1830 = VERDERE STAP IN DE AFBRAAK VAN HET ANCIEN REGIME
- (zonder het proces te voltooien)
- 1815 – 1848 (over heel Europa): periode van de zogenaamde restauratie
• Spanning tussen hervorming en traditie
- Globaal gezien veel vernieuwing, maar ook terugkeer (bv. herstel van de kerkelijke invloed in het
openbare leven)
b. Het beleid van Willem I
DE SCHEPPING VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN
- Val van Napoleon (1814) => Noorderlijke en Zuidelijke Nederlanden en voormalig prinsdom Luik
samengevoegd
- Creatie van grote mogendheden om te dienen als barrière tegen Frankrijk
• ‘Geheim artikel’ van 1 maart 1814: mogendheden leggen de post-napoleontische
periode vast met een ‘vergroting van Holland’
• Acht Artikelen van 21 juli 1814: dwingende instructies voor de interne organisatie van de
nieuwe Staat waarin Noord en Zuid op gelijke voet worden behandeld
- Napoleon wordt definitief verslagen in Waterloo (juni 1915)
- => definitief vastgelegd op Congres van Wenen
GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG
- Geopolitieke strategie gericht tegen Frankrijk
- Staat strikt buiten het Koninkrijk der Nederlanden, maar wordt ten persoonlijken titel toegekend
aan Willem en maakte deel uit van de Duitse Bond
• => in stad Luxemburg kon een Pruisisch garnizoen gelegerd om Frankrijk in te dammen
- Zal in feite bestuurd worden als een provincie
VERSCHILLEN TUSSEN DE NOORDELIJKE EN ZUIDELIJKE PROVINCIEËN
- Scheiding van de 17 provinciën in de 16de eeuw
• => Noord en Zuid groeien uit elkaar en de verschillen bemoeilijken de ‘volmaakte
samenstelling’ van beide gebieden in de nieuwe Staat
- Zuiden is katholiek en Noorden in meerderheid calvinistisch
- In het Zuiden heerst er taaldiversiteit (met aanwezigheid van het Frans), in het Noorden is er
taalhomogeniteit
- In het Zuiden een beginnende industriële revolutie, terwijl het Noorden is afgestemd op koloniale
handel
WILLEM I EN HET ‘VERLICHT ABSOLUTISME’
- Naar het voorbeeld van de Pruisische koning (familiebanden)
- Streven naar rationele grondslag voor het maatschappelijk bestel en het staatsbestuur
- Gericht op onderwijs, Kerk en godsdienst onder overheidscontrole te krijgen
- Verlichte economische politiek: bevorderen van handel en nijverheid + oprichting van een
investeringsbank voor de ontluikende industriële revolutie in de Zuidelijke Nederlanden (Société
Générale, Brussel (1822))
- MAAR ook een absolute vorst
• Wel een grondwet, maar toch blijft vorstelijke soevereiniteit de hoeksteen van het bestel
6
