Literatuur personen met beperkingen: diagnostiek
College 1: het jonge kind met beperkingen (S. Houwen)
Literatuur:
Batshaw, M.L. (2019). Children with Disabilities. Baltimore: Brooks Publishing Co
Hoofdstuk 11 (Child Development) en 12 (Diagnosing Developmental Disabilities)
Chapter 11 Child Development
● Ontwikkeling van het kind is een geordend proces dat gekoppeld is aan de rijping van
het centrale zenuwstelsel
● Bij een verstandelijke beperking wordt de ontwikkeling belemmerd doordat de
intellectuele en aanpassingsvaardigheden aangetast zijn
● Bij een lichte verstandelijke beperking is de onderliggende oorzaak vaak onduidelijk
en kan deze te maken hebben met omgevingsfactoren
● Bij ernstige verstandelijke beperkingen is er meestal een definieerbare biologische,
vaak genetische oorzaak
● De meeste mensen met een verstandelijke beperking hebben een milde mate van
beperking
● Een vroege identificatie van een vertraging in de ontwikkeling is belangrijk om de
juiste behandeling voor het kind toe te passen en te zorgen dat het kind al zijn/haar
capaciteiten kan ontwikkelen en gebruiken
● Behandeling moet multimodaal zijn; ondersteuning van onderwijs, geestelijke en
lichamelijke gezondheid, aanpassingsgedrag en communicatieve vaardigheden van
mensen met een verstandelijke beperking. Door support kan de persoon vaak
economische en sociale onafhankelijkheid bereiken
Chapter 12 Diagnosing Developmental Disabilities
● Ontwikkelingsstoornissen van de hersenen, genetisch of als gevolg van andere
pathologie, varieert in ernst en manifesteert zich als een spectrum van stoornissen,
variërend van aandoeningen met hoge prevalentie en lage ernst zoals ADHD,
leerstoornissen en DCD (Developmental Coordination Disorder) tot aandoeningen
met lage prevalentie en hoge ernst zoals ID (Identity Disorder) en CP (Cerebrale
Parese)
● De meeste ontwikkelingsstoornissen kunnen veel verschillende oorzaken hebben en
de meeste etiologische diagnoses kunnen resulteren in een verscheidenheid aan
verschillende klinische stoornissen
● Het proces van ontwikkelingsdiagnostiek omvat niet alleen het toewijzen van
categorische diagnoses, maar ook het afbakenen van geassocieerde tekorten, die
typisch de primaire doelen van interventie zijn, het kwantificeren van ernst en het
zoeken naar een onderliggende etiologie
● Het ontwikkelingsprofiel dat tijdens de diagnostische evaluatie wordt opgesteld is van
vitaal belang voor het bepalen van de prognose en het begeleiden van de planning
van de behandeling
Boerma, T., Ter Haar, S., Ganga, R., Wijnen, F., Blom, E., & Wierenga, C. J. (2023).
What risk factors for Developmental Language Disorder can tell us about the
neurobiological mechanisms of language development. Neuroscience &
Biobehavioral Reviews, 105398
,Dit artikel onderzoekt hoe risicofactoren voor Developmental Language Disorder (DLD)
inzicht kunnen geven in de neurobiologische mechanismen die taalontwikkeling
beïnvloeden. DLD is een complexe neurobiologische aandoening die ongeveer 5-7% van de
bevolking treft en kan leiden tot blijvende communicatieproblemen.
De auteurs bespreken verschillende genetische en omgevingsfactoren die de ontwikkeling
van taal beïnvloeden en proberen deze te koppelen aan neurobiologische processen. Ze
onderscheiden twee typen risicofactoren:
1. Algemene factoren die hersenontwikkeling beïnvloeden
○ Geslacht (jongens lopen meer risico op DLD dan meisjes)
○ Familieomstandigheden (bijv. geboortevolgorde, socio-economische status)
○ Voeding (zoals borstvoeding en essentiële voedingsstoffen)
○ Blootstelling aan schadelijke stoffen (alcohol, chemicaliën zoals ftalaten)
○ Moederlijke gezondheid (zoals stress, depressie en gebruik van
antidepressiva)
2. Specifieke factoren die taalontwikkeling direct beïnvloeden
○ Roken tijdens de zwangerschap
○ Vroeggeboorte
○ Slechte slaapkwaliteit
Het artikel benadrukt dat DLD niet door één enkele factor wordt veroorzaakt, maar het
resultaat is van een complexe interactie tussen genetische aanleg en omgevingsfactoren.
Door deze verbanden beter te begrijpen, hopen de auteurs aanknopingspunten te vinden
voor toekomstige interventies om kinderen met DLD beter te ondersteunen.
Iverson, J. M. (2021). Developmental variability and developmental cascades: Lessons
from motor and language development in infancy. Current Directions in Psychological
Science, 30 (3), 228 - 235.
Dit artikel onderzoekt hoe vroege motorische ontwikkelingen (zoals zitten en lopen) een
cascade-effect kunnen hebben op de taalontwikkeling van baby's. De auteur stelt dat
motorische en taalontwikkeling niet los van elkaar staan, maar elkaar beïnvloeden via een
interactief ontwikkelingsproces.
Belangrijke bevindingen:
● Motorische mijlpalen en taalontwikkeling
○ De eerste motorische vaardigheden, zoals zelfstandig zitten, verbeteren de
visuele en tactiele interactie van een baby met zijn omgeving. Dit bevordert
objectherkenning en stimuleert taalinput van verzorgers.
○ Baby’s die later zelfstandig leren zitten, hebben mogelijk minder
mogelijkheden om objecten te manipuleren en te verkennen, wat de
taalontwikkeling kan vertragen.
● Het belang van lopen voor communicatie
○ De overgang van kruipen naar lopen verandert hoe baby's hun omgeving
waarnemen en ermee omgaan. Lopen vergroot hun bereik en interactie met
objecten en mensen, wat hun communicatieve vaardigheden stimuleert.
, ○ Lopen zorgt voor een toename in sociale interactie en taalinput van ouders,
omdat ouders actiever reageren op bewegende communicatieve signalen van
hun kind.
● Cascaderende effecten bij ontwikkelingsstoornissen
○ Baby’s met een verhoogd risico op autisme spectrum stoornis (ASS) of
taalachterstanden tonen vaak vertraagde motorische ontwikkeling.
○ Dit kan leiden tot een verminderde exploratie van objecten en interactie met
verzorgers, wat op zijn beurt de ontwikkeling van taal vertraagt.
Conclusie:
Het artikel benadrukt dat vroege motorische mijlpalen een cruciale rol spelen in
taalontwikkeling en dat vertragingen hierin langetermijneffecten kunnen hebben. De
inzichten kunnen waardevol zijn voor vroege interventies bij kinderen met een verhoogd
risico op taal- of ontwikkelingsstoornissen.
Micai, M., Fulceri, F., Caruso, A., Guzzetta, A., Gila, L., & Scattoni, M. L. (2020). Early
behavioral markers for neurodevelopmental disorders in the first 3 years of life: An
overview of systematic reviews. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 116, 183 -
201.
Het artikel biedt een overzicht van systematische reviews over vroege gedragsindicatoren
van neurodevelopmental disorders (NDD) bij kinderen jonger dan 3 jaar. NDD omvat
aandoeningen zoals autisme (ASS), ADHD, taalontwikkelingsstoornissen en motorische
stoornissen. Vroegtijdige identificatie van deze stoornissen is cruciaal voor tijdige
interventies die de ernst van symptomen kunnen verminderen.
Belangrijke bevindingen:
● Vroege tekenen van NDD:
○ Motorische en taalontwikkeling vertragingen
○ Repetitief en stereotiep gedrag
○ Atypisch spel en object gebruik
○ Problemen met aandacht, visuele verwerking en sensorische integratie
○ Moeilijkheden met voeding en slapen
● Diagnostische uitdagingen:
○ Veel van deze gedragingen komen ook voor bij kinderen zonder NDD, wat de
diagnose bemoeilijkt.
○ De bestaande systematische reviews bieden onvoldoende basis voor een
klinisch screeningsinstrument.
○ Meer studies zijn nodig om robuuste gedragsmarkers voor elke specifieke
NDD vast te stellen.
Conclusie:
Het artikel benadrukt het belang van het systematisch onderzoeken van vroege
gedragsindicatoren om effectievere en eerder toegepaste interventies te kunnen
ontwikkelen. Hoewel er aanwijzingen zijn voor vroege symptomen van NDD, is er nog
onvoldoende bewijs om een gestandaardiseerde screening op te stellen.
, College 2: het jonge kind met beperkingen/ Motorische ontwikkeling en het terrein van
de kinderrevalidatie (S. Houwen)
Literatuur:
Batshaw, M.L. (2019). Children with disabilities. Baltimore: Brooks Publishing Co.
Hoofdstuk 9 (Muscles, Bones, and Nerves) en 21 (Cerebral Palsy).
Chapter 9 Musles, Bones and Nerves
● Het neuromusculaire en musculoskeletale systeem ondersteunt de fysieke structuur
van het lichaam en helpt essentiële bewegingen uit te voeren.
● Ziekten die deze systemen aantasten, hebben een grote invloed op de functionele
capaciteit en onafhankelijkheid van een kind.
● Klassieke tekenen en symptomen van deze ziekten kunnen in sommige gevallen
duidelijk zijn, maar in andere gevallen kunnen ze subtiel zijn of betrekking hebben op
andere orgaansystemen en dus moeilijk te herkennen zijn.
● De genetische vooruitgang van de afgelopen decennia heeft gedetailleerde
beschrijvingen van genetische subtypes van talloze aandoeningen.
● Het zorgteam van het kind moet bestaan uit gezinsleden, basisartsen en medische
specialisten zoals kinderneurologen, orthopedisch chirurgen, therapeuten en
revalidatieartsen.
● Het doel van therapie is om de functie te verbeteren of energie te behouden, de
levensverwachting zo lang mogelijk te verlengen en de kwaliteit van leven te
verbeteren.
● Therapie kan bestaan uit een combinatie van medische en niet-medische
benaderingen, waaronder medicatie; braces; fysiotherapie; ergotherapie zitsystemen;
adaptieve apparatuur; en, indien nodig, chirurgie.
● In het verleden was genezing moeilijk te bereiken, maar dit begint te veranderen nu
zeer geavanceerde ziektemodificeerde therapieën goedkeuring beginnen te krijgen
van de FDA (federale wetgeving) voor sommige van deze aandoeningen. Deze
aandoeningen worden actief onderzocht, met het doel om nieuwe
behandelingsmethoden te ontwikkelen, waaronder het repareren van genetisch
materiaal, effectievere medicijnen en verbeterde operatietechnieken.
Chapter 21 Cerebral Palsy
● Cerebrale parese is een groep chronische motorische aandoeningen die het gevolg
zijn van een misvorming of letsel van het ontwikkelende brein
● De beperkingen van CP zijn veranderd en niet progressief, maar permanent. Dit zorgt
voor verscheidenheid in gradaties van de beperking die geassocieerd zijn met
functionele mobiliteit, dagelijkse vaardigheden en communicatie en socialisatie
vaardigheden.
● Effectieve behandeling moet bestaan uit een interdisciplinaire strategie die ervoor
zorgt dat de mogelijkheden en functies gemaximaliseerd worden.
● Inspanningen die gebaseerd zijn op de principes die in de federale wetgeving zijn
vastgelegd, zullen nieuwe mogelijkheden creëren voor een grotere participatie en
een verbeterde levenskwaliteit voor mensen met CP.
● De uitdaging is om deze mogelijkheden te bieden in een veranderende medische
omgeving, waar coördinatie van zorg niet altijd hoog in het vaandel staat.
De ICF (International Classification of Functioning, Disability and Health)
● Gemeenschappelijke en universele taal om de gezondheid en het functioneren van
kinderen en jongeren te beschrijven
College 1: het jonge kind met beperkingen (S. Houwen)
Literatuur:
Batshaw, M.L. (2019). Children with Disabilities. Baltimore: Brooks Publishing Co
Hoofdstuk 11 (Child Development) en 12 (Diagnosing Developmental Disabilities)
Chapter 11 Child Development
● Ontwikkeling van het kind is een geordend proces dat gekoppeld is aan de rijping van
het centrale zenuwstelsel
● Bij een verstandelijke beperking wordt de ontwikkeling belemmerd doordat de
intellectuele en aanpassingsvaardigheden aangetast zijn
● Bij een lichte verstandelijke beperking is de onderliggende oorzaak vaak onduidelijk
en kan deze te maken hebben met omgevingsfactoren
● Bij ernstige verstandelijke beperkingen is er meestal een definieerbare biologische,
vaak genetische oorzaak
● De meeste mensen met een verstandelijke beperking hebben een milde mate van
beperking
● Een vroege identificatie van een vertraging in de ontwikkeling is belangrijk om de
juiste behandeling voor het kind toe te passen en te zorgen dat het kind al zijn/haar
capaciteiten kan ontwikkelen en gebruiken
● Behandeling moet multimodaal zijn; ondersteuning van onderwijs, geestelijke en
lichamelijke gezondheid, aanpassingsgedrag en communicatieve vaardigheden van
mensen met een verstandelijke beperking. Door support kan de persoon vaak
economische en sociale onafhankelijkheid bereiken
Chapter 12 Diagnosing Developmental Disabilities
● Ontwikkelingsstoornissen van de hersenen, genetisch of als gevolg van andere
pathologie, varieert in ernst en manifesteert zich als een spectrum van stoornissen,
variërend van aandoeningen met hoge prevalentie en lage ernst zoals ADHD,
leerstoornissen en DCD (Developmental Coordination Disorder) tot aandoeningen
met lage prevalentie en hoge ernst zoals ID (Identity Disorder) en CP (Cerebrale
Parese)
● De meeste ontwikkelingsstoornissen kunnen veel verschillende oorzaken hebben en
de meeste etiologische diagnoses kunnen resulteren in een verscheidenheid aan
verschillende klinische stoornissen
● Het proces van ontwikkelingsdiagnostiek omvat niet alleen het toewijzen van
categorische diagnoses, maar ook het afbakenen van geassocieerde tekorten, die
typisch de primaire doelen van interventie zijn, het kwantificeren van ernst en het
zoeken naar een onderliggende etiologie
● Het ontwikkelingsprofiel dat tijdens de diagnostische evaluatie wordt opgesteld is van
vitaal belang voor het bepalen van de prognose en het begeleiden van de planning
van de behandeling
Boerma, T., Ter Haar, S., Ganga, R., Wijnen, F., Blom, E., & Wierenga, C. J. (2023).
What risk factors for Developmental Language Disorder can tell us about the
neurobiological mechanisms of language development. Neuroscience &
Biobehavioral Reviews, 105398
,Dit artikel onderzoekt hoe risicofactoren voor Developmental Language Disorder (DLD)
inzicht kunnen geven in de neurobiologische mechanismen die taalontwikkeling
beïnvloeden. DLD is een complexe neurobiologische aandoening die ongeveer 5-7% van de
bevolking treft en kan leiden tot blijvende communicatieproblemen.
De auteurs bespreken verschillende genetische en omgevingsfactoren die de ontwikkeling
van taal beïnvloeden en proberen deze te koppelen aan neurobiologische processen. Ze
onderscheiden twee typen risicofactoren:
1. Algemene factoren die hersenontwikkeling beïnvloeden
○ Geslacht (jongens lopen meer risico op DLD dan meisjes)
○ Familieomstandigheden (bijv. geboortevolgorde, socio-economische status)
○ Voeding (zoals borstvoeding en essentiële voedingsstoffen)
○ Blootstelling aan schadelijke stoffen (alcohol, chemicaliën zoals ftalaten)
○ Moederlijke gezondheid (zoals stress, depressie en gebruik van
antidepressiva)
2. Specifieke factoren die taalontwikkeling direct beïnvloeden
○ Roken tijdens de zwangerschap
○ Vroeggeboorte
○ Slechte slaapkwaliteit
Het artikel benadrukt dat DLD niet door één enkele factor wordt veroorzaakt, maar het
resultaat is van een complexe interactie tussen genetische aanleg en omgevingsfactoren.
Door deze verbanden beter te begrijpen, hopen de auteurs aanknopingspunten te vinden
voor toekomstige interventies om kinderen met DLD beter te ondersteunen.
Iverson, J. M. (2021). Developmental variability and developmental cascades: Lessons
from motor and language development in infancy. Current Directions in Psychological
Science, 30 (3), 228 - 235.
Dit artikel onderzoekt hoe vroege motorische ontwikkelingen (zoals zitten en lopen) een
cascade-effect kunnen hebben op de taalontwikkeling van baby's. De auteur stelt dat
motorische en taalontwikkeling niet los van elkaar staan, maar elkaar beïnvloeden via een
interactief ontwikkelingsproces.
Belangrijke bevindingen:
● Motorische mijlpalen en taalontwikkeling
○ De eerste motorische vaardigheden, zoals zelfstandig zitten, verbeteren de
visuele en tactiele interactie van een baby met zijn omgeving. Dit bevordert
objectherkenning en stimuleert taalinput van verzorgers.
○ Baby’s die later zelfstandig leren zitten, hebben mogelijk minder
mogelijkheden om objecten te manipuleren en te verkennen, wat de
taalontwikkeling kan vertragen.
● Het belang van lopen voor communicatie
○ De overgang van kruipen naar lopen verandert hoe baby's hun omgeving
waarnemen en ermee omgaan. Lopen vergroot hun bereik en interactie met
objecten en mensen, wat hun communicatieve vaardigheden stimuleert.
, ○ Lopen zorgt voor een toename in sociale interactie en taalinput van ouders,
omdat ouders actiever reageren op bewegende communicatieve signalen van
hun kind.
● Cascaderende effecten bij ontwikkelingsstoornissen
○ Baby’s met een verhoogd risico op autisme spectrum stoornis (ASS) of
taalachterstanden tonen vaak vertraagde motorische ontwikkeling.
○ Dit kan leiden tot een verminderde exploratie van objecten en interactie met
verzorgers, wat op zijn beurt de ontwikkeling van taal vertraagt.
Conclusie:
Het artikel benadrukt dat vroege motorische mijlpalen een cruciale rol spelen in
taalontwikkeling en dat vertragingen hierin langetermijneffecten kunnen hebben. De
inzichten kunnen waardevol zijn voor vroege interventies bij kinderen met een verhoogd
risico op taal- of ontwikkelingsstoornissen.
Micai, M., Fulceri, F., Caruso, A., Guzzetta, A., Gila, L., & Scattoni, M. L. (2020). Early
behavioral markers for neurodevelopmental disorders in the first 3 years of life: An
overview of systematic reviews. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 116, 183 -
201.
Het artikel biedt een overzicht van systematische reviews over vroege gedragsindicatoren
van neurodevelopmental disorders (NDD) bij kinderen jonger dan 3 jaar. NDD omvat
aandoeningen zoals autisme (ASS), ADHD, taalontwikkelingsstoornissen en motorische
stoornissen. Vroegtijdige identificatie van deze stoornissen is cruciaal voor tijdige
interventies die de ernst van symptomen kunnen verminderen.
Belangrijke bevindingen:
● Vroege tekenen van NDD:
○ Motorische en taalontwikkeling vertragingen
○ Repetitief en stereotiep gedrag
○ Atypisch spel en object gebruik
○ Problemen met aandacht, visuele verwerking en sensorische integratie
○ Moeilijkheden met voeding en slapen
● Diagnostische uitdagingen:
○ Veel van deze gedragingen komen ook voor bij kinderen zonder NDD, wat de
diagnose bemoeilijkt.
○ De bestaande systematische reviews bieden onvoldoende basis voor een
klinisch screeningsinstrument.
○ Meer studies zijn nodig om robuuste gedragsmarkers voor elke specifieke
NDD vast te stellen.
Conclusie:
Het artikel benadrukt het belang van het systematisch onderzoeken van vroege
gedragsindicatoren om effectievere en eerder toegepaste interventies te kunnen
ontwikkelen. Hoewel er aanwijzingen zijn voor vroege symptomen van NDD, is er nog
onvoldoende bewijs om een gestandaardiseerde screening op te stellen.
, College 2: het jonge kind met beperkingen/ Motorische ontwikkeling en het terrein van
de kinderrevalidatie (S. Houwen)
Literatuur:
Batshaw, M.L. (2019). Children with disabilities. Baltimore: Brooks Publishing Co.
Hoofdstuk 9 (Muscles, Bones, and Nerves) en 21 (Cerebral Palsy).
Chapter 9 Musles, Bones and Nerves
● Het neuromusculaire en musculoskeletale systeem ondersteunt de fysieke structuur
van het lichaam en helpt essentiële bewegingen uit te voeren.
● Ziekten die deze systemen aantasten, hebben een grote invloed op de functionele
capaciteit en onafhankelijkheid van een kind.
● Klassieke tekenen en symptomen van deze ziekten kunnen in sommige gevallen
duidelijk zijn, maar in andere gevallen kunnen ze subtiel zijn of betrekking hebben op
andere orgaansystemen en dus moeilijk te herkennen zijn.
● De genetische vooruitgang van de afgelopen decennia heeft gedetailleerde
beschrijvingen van genetische subtypes van talloze aandoeningen.
● Het zorgteam van het kind moet bestaan uit gezinsleden, basisartsen en medische
specialisten zoals kinderneurologen, orthopedisch chirurgen, therapeuten en
revalidatieartsen.
● Het doel van therapie is om de functie te verbeteren of energie te behouden, de
levensverwachting zo lang mogelijk te verlengen en de kwaliteit van leven te
verbeteren.
● Therapie kan bestaan uit een combinatie van medische en niet-medische
benaderingen, waaronder medicatie; braces; fysiotherapie; ergotherapie zitsystemen;
adaptieve apparatuur; en, indien nodig, chirurgie.
● In het verleden was genezing moeilijk te bereiken, maar dit begint te veranderen nu
zeer geavanceerde ziektemodificeerde therapieën goedkeuring beginnen te krijgen
van de FDA (federale wetgeving) voor sommige van deze aandoeningen. Deze
aandoeningen worden actief onderzocht, met het doel om nieuwe
behandelingsmethoden te ontwikkelen, waaronder het repareren van genetisch
materiaal, effectievere medicijnen en verbeterde operatietechnieken.
Chapter 21 Cerebral Palsy
● Cerebrale parese is een groep chronische motorische aandoeningen die het gevolg
zijn van een misvorming of letsel van het ontwikkelende brein
● De beperkingen van CP zijn veranderd en niet progressief, maar permanent. Dit zorgt
voor verscheidenheid in gradaties van de beperking die geassocieerd zijn met
functionele mobiliteit, dagelijkse vaardigheden en communicatie en socialisatie
vaardigheden.
● Effectieve behandeling moet bestaan uit een interdisciplinaire strategie die ervoor
zorgt dat de mogelijkheden en functies gemaximaliseerd worden.
● Inspanningen die gebaseerd zijn op de principes die in de federale wetgeving zijn
vastgelegd, zullen nieuwe mogelijkheden creëren voor een grotere participatie en
een verbeterde levenskwaliteit voor mensen met CP.
● De uitdaging is om deze mogelijkheden te bieden in een veranderende medische
omgeving, waar coördinatie van zorg niet altijd hoog in het vaandel staat.
De ICF (International Classification of Functioning, Disability and Health)
● Gemeenschappelijke en universele taal om de gezondheid en het functioneren van
kinderen en jongeren te beschrijven
