Ik heb ook wat te
vertellen!
Communiceren met
pubers en adolescenten
MARTINE F. DELFOS
COMPLEET BOEK
,Hoofdstuk 1 – Inleiding: hersens op ‘aan’
Rond het einde van de basisschool gaan kinderen hun ouders in een andere positie
zetten. Ouders merken dat zij niet de enige volwassenen meer zijn en
leeftijdsgenoten gaan een grotere rol spelen. Het is een hele taak voor ouders om
zich staande te houden bij alle veranderingen van hun kind. De rode draad is daarom
ook om het contact te behouden.
Eerlijke communicatie
Als je wilt leren communiceren is het de beste leerschool om met pubers te praten.
Een puber is vaak eerlijk in zijn of haar aanvaarding of afwijzing van communicatie
met volwassenen; ze zullen je laten merken of je goed communiceert of niet. Het
probleem van slechte communicatie ligt vaak bij volwassenen, zij luisteren namelijk
vaak niet naar wat de puber te vertellen heeft en stemmen vaak niet af.
Volwassenen hebben de neiging om in de communicatie de hersenen van de
kinderen en jongeren op ‘uit’ te zetten. Dat doen ze door te vertellen, en niet
uitnodigend te zijn en te luisteren en te vragen. De manier om echt te communiceren,
is de socratische manier. Socrates ging uit van de deskundigheid van de ander. Hij
stelde vragen, en vroeg door in plaats van zelf te vertellen.
Hersens op ‘aan’
Om een communicatie wederzijds uitwisselend te maken en tot een echte dialoog te
komen, moeten de gesprekspartners hun hersens op ‘aan’ hebben. Ze moeten beide
deelnemen aan het gesprek en denkend en sprekend samen een mening vormen.
‘’Goede communicatie met jongeren begint met de attitude die men aanneemt. Die houding
moet er een zijn van respect en bescheidenheid. Men moet ervan overtuigd zijn dat jongeren
iets te vertellen hebben en dat ze het willen vertellen. De vraag is niet of jongeren een
mening hebben of over informatie beschikken, maar hoe we met hen kunnen communiceren
om die mening te horen of informatie te verkrijgen.’’
De slimme puber
Het intellectuele vermogen van jongeren neemt tijdens de adolescentie flink toe. De
belangrijkste verandering is dat er meer verbindingen tussen hersencellen gemaakt
kunnen worden, waardoor meer onderlinge verbanden tussen de informatie in
verschillende cellen mogelijk wordt gemaakt. Zo diep als tijdens de adolescentie
zullen we waarschijnlijk nooit meer denken. Het denken van adolescenten zou
daarom meer gewaardeerd moeten worden.
Omdat de grote intellectuele sprong jongeren vrij plotseling overkomt, zijn ze vaak
onhandig in het omgaan met hun nieuwe mogelijkheden. Het is daarom van belang
dat de verkregen intellectuele vaardigheden worden geoefend.
Ik heb ook wat te vertellen! Communiceren met pubers en adolescenten
Martine F. Delfos
, Hoofdstuk 2 – prepuberteit en puberteit: Groei
en ontwikkeling
De adolescentie is de leeftijdsfase van ongeveer 12 jaar tot midden 20. Het corpus
callosum, een belangrijk onderdeel van de hersenen die alle onderdelen van de
hersenen met elkaar verbindt, neemt met 42% toe in omvang in het eerste jaar na de
geboorte en nog eens met 110% tussen de een en achtentwintig jaar. De
adolescentie kenmerkt zich door groei (lichamelijke veranderingen) en door
ontwikkeling (toename van psychische mogelijkheden).
De term adolescentie wordt meestal alleen in het laatste deel van de periode
gebruikt, van 18 tot 25 jaar. De periode van ongeveer 12 tot 18 jaar wordt meestal de
puberteit genoemd.
Aan de puberteit gaat de prepuberteit vooraf, dit begint zodra er hormonale
veranderingen optreden. Bij meisjes begint dit proces meestal vroeger dan bij
jongens, ongeveer 10-11 jaar versus 12-13 jaar. De prepuberteit is de periode waarin
kinderen de overgang beleven van basisonderwijs naar meer specifiek en afgestemd
onderwijs. Tijdens deze periode staan twee onderwerpen centraal: het succes van de
schoolcarrière en het ontwikkelen van een sociale identiteit.
Gedurende de puberteit staan 3 thema’s centraal: het ontwikkelen van
zelfstandigheid, het op zich nemen van maatschappelijke taken en het vormgeven
aan seksualiteit.
De puberteit als verzinsel
Er is een grote spreiding in leeftijd waarop de intrede in de volwassenheid
plaatsvindt. Dit heeft te maken met culturele en economische factoren. Er zijn
verschillende dingen die hieraan verbonden kunnen worden, zoals het voltooien van
een opleiding, beginnen met werken en het eerste seksuele contact. Vaak wordt de
puberteit gezien als een periode met veel problemen, dit blijkt helemaal niet waar te
zijn. Tijdens de puberteit treden er niet meer problemen op dan tijdens de
volwassenheid. Jongeren nemen in deze periode wel hun ouders onder de loep en
die komen er vak een tijdlang niet goed vanaf. Het zelfbeeld van de ouders staat
onder vuur, dit maakt het voor hen een zware periode.
Akkerman en collega’s hebben punten opgesteld die een puber moet bereiken
gedurende de volwassenwording. Je kind:
Kan zelf beslissingen nemen en verantwoordelijkheid dragen;
Kan op een zinvolle manier omgaan met zijn vrije tijd;
Kiest een baan of opleiding die bij hem of haar past;
Let zelf op zijn gezondheid en hoe hij eruitziet;
Kan vriendschappen onderhouden en rekening houden met anderen;
Beseft dat er regels zijn waaraan hij zich heeft te houden;
Kan vorm geven aan een relatie met intimiteit en seksualiteit;
Ik heb ook wat te vertellen! Communiceren met pubers en adolescenten
Martine F. Delfos
vertellen!
Communiceren met
pubers en adolescenten
MARTINE F. DELFOS
COMPLEET BOEK
,Hoofdstuk 1 – Inleiding: hersens op ‘aan’
Rond het einde van de basisschool gaan kinderen hun ouders in een andere positie
zetten. Ouders merken dat zij niet de enige volwassenen meer zijn en
leeftijdsgenoten gaan een grotere rol spelen. Het is een hele taak voor ouders om
zich staande te houden bij alle veranderingen van hun kind. De rode draad is daarom
ook om het contact te behouden.
Eerlijke communicatie
Als je wilt leren communiceren is het de beste leerschool om met pubers te praten.
Een puber is vaak eerlijk in zijn of haar aanvaarding of afwijzing van communicatie
met volwassenen; ze zullen je laten merken of je goed communiceert of niet. Het
probleem van slechte communicatie ligt vaak bij volwassenen, zij luisteren namelijk
vaak niet naar wat de puber te vertellen heeft en stemmen vaak niet af.
Volwassenen hebben de neiging om in de communicatie de hersenen van de
kinderen en jongeren op ‘uit’ te zetten. Dat doen ze door te vertellen, en niet
uitnodigend te zijn en te luisteren en te vragen. De manier om echt te communiceren,
is de socratische manier. Socrates ging uit van de deskundigheid van de ander. Hij
stelde vragen, en vroeg door in plaats van zelf te vertellen.
Hersens op ‘aan’
Om een communicatie wederzijds uitwisselend te maken en tot een echte dialoog te
komen, moeten de gesprekspartners hun hersens op ‘aan’ hebben. Ze moeten beide
deelnemen aan het gesprek en denkend en sprekend samen een mening vormen.
‘’Goede communicatie met jongeren begint met de attitude die men aanneemt. Die houding
moet er een zijn van respect en bescheidenheid. Men moet ervan overtuigd zijn dat jongeren
iets te vertellen hebben en dat ze het willen vertellen. De vraag is niet of jongeren een
mening hebben of over informatie beschikken, maar hoe we met hen kunnen communiceren
om die mening te horen of informatie te verkrijgen.’’
De slimme puber
Het intellectuele vermogen van jongeren neemt tijdens de adolescentie flink toe. De
belangrijkste verandering is dat er meer verbindingen tussen hersencellen gemaakt
kunnen worden, waardoor meer onderlinge verbanden tussen de informatie in
verschillende cellen mogelijk wordt gemaakt. Zo diep als tijdens de adolescentie
zullen we waarschijnlijk nooit meer denken. Het denken van adolescenten zou
daarom meer gewaardeerd moeten worden.
Omdat de grote intellectuele sprong jongeren vrij plotseling overkomt, zijn ze vaak
onhandig in het omgaan met hun nieuwe mogelijkheden. Het is daarom van belang
dat de verkregen intellectuele vaardigheden worden geoefend.
Ik heb ook wat te vertellen! Communiceren met pubers en adolescenten
Martine F. Delfos
, Hoofdstuk 2 – prepuberteit en puberteit: Groei
en ontwikkeling
De adolescentie is de leeftijdsfase van ongeveer 12 jaar tot midden 20. Het corpus
callosum, een belangrijk onderdeel van de hersenen die alle onderdelen van de
hersenen met elkaar verbindt, neemt met 42% toe in omvang in het eerste jaar na de
geboorte en nog eens met 110% tussen de een en achtentwintig jaar. De
adolescentie kenmerkt zich door groei (lichamelijke veranderingen) en door
ontwikkeling (toename van psychische mogelijkheden).
De term adolescentie wordt meestal alleen in het laatste deel van de periode
gebruikt, van 18 tot 25 jaar. De periode van ongeveer 12 tot 18 jaar wordt meestal de
puberteit genoemd.
Aan de puberteit gaat de prepuberteit vooraf, dit begint zodra er hormonale
veranderingen optreden. Bij meisjes begint dit proces meestal vroeger dan bij
jongens, ongeveer 10-11 jaar versus 12-13 jaar. De prepuberteit is de periode waarin
kinderen de overgang beleven van basisonderwijs naar meer specifiek en afgestemd
onderwijs. Tijdens deze periode staan twee onderwerpen centraal: het succes van de
schoolcarrière en het ontwikkelen van een sociale identiteit.
Gedurende de puberteit staan 3 thema’s centraal: het ontwikkelen van
zelfstandigheid, het op zich nemen van maatschappelijke taken en het vormgeven
aan seksualiteit.
De puberteit als verzinsel
Er is een grote spreiding in leeftijd waarop de intrede in de volwassenheid
plaatsvindt. Dit heeft te maken met culturele en economische factoren. Er zijn
verschillende dingen die hieraan verbonden kunnen worden, zoals het voltooien van
een opleiding, beginnen met werken en het eerste seksuele contact. Vaak wordt de
puberteit gezien als een periode met veel problemen, dit blijkt helemaal niet waar te
zijn. Tijdens de puberteit treden er niet meer problemen op dan tijdens de
volwassenheid. Jongeren nemen in deze periode wel hun ouders onder de loep en
die komen er vak een tijdlang niet goed vanaf. Het zelfbeeld van de ouders staat
onder vuur, dit maakt het voor hen een zware periode.
Akkerman en collega’s hebben punten opgesteld die een puber moet bereiken
gedurende de volwassenwording. Je kind:
Kan zelf beslissingen nemen en verantwoordelijkheid dragen;
Kan op een zinvolle manier omgaan met zijn vrije tijd;
Kiest een baan of opleiding die bij hem of haar past;
Let zelf op zijn gezondheid en hoe hij eruitziet;
Kan vriendschappen onderhouden en rekening houden met anderen;
Beseft dat er regels zijn waaraan hij zich heeft te houden;
Kan vorm geven aan een relatie met intimiteit en seksualiteit;
Ik heb ook wat te vertellen! Communiceren met pubers en adolescenten
Martine F. Delfos
