Aantekeningen - Open Boek
Tentamen
WERKEN IN HET GEZINSSYSTEEM
COLLEGE 1
A. Psycho analyse (zie ook Feldman blok 2)
- Centrale rol van onbewuste processen (seksuele driften)
- Kijkt naar het psychische van de mens
- Kwalitatief ontwikkelingsidee; eerdere fase moet ‘goed’ zijn afgerond, ander blijft iemand er last van
houden
Het ID: instinct Het ego: Het superego:
B. Behaviorisme (zie ook Feldman)
Alle gedrag is aangeleerd via klassiek en operant conditioneren.
Deze visie kijkt naar het waarneembaar gedrag.
C. Humanistische psychologie (Maslow)
Menselijke behoeftehiërarchie van Maslow.
Zie piramide die opgebouwd is uit verschillende behoeften van
mensen.
Visie gaat in feite uit van het goede van de mens en het goede
komt tot uiting als de omgeving dat toelaat.
Een andere belangrijke naam bij deze visie/ theorie is Carl Rogers.
- De persoon is het uitgangspunt, niet het probleem of de stoornis
- Het doel is niet om het individuele probleem op te lossen, maar om het individu te helpen groeien;
zelfontplooiing. Zelfrealisatie
Gericht op de hele persoon (holistisch)
D. Systeemtheorie (vergelijk ook met Bronfenbrenner)
- Werkelijkheid is niet objectief waar te nemen; ieder heeft zijn eigen werkelijkheid
- Gedrag van het kind/ de mens wordt door meer factoren bepaald
- Niet alleen naar het kind, maar naar verdere omgeving kijken
- Geen individuele, maar interpersoonlijke benaderingswijze en daarmee belang van interactie en
communicatie.
- Kijkt. Meer naar waarneembaar (te maken) gedrag in termen van informatie (ik schop wel tegen een
voetbal, maar niet tegen een ronde steen)
- Kijkt naar patronen in het hier en nu (die ten dele afkomstig zijn van het verleden)
- Kijkt naar circulaire i.p.v. lineaire relaties (zie volgende sheet en is hoofdboodschap van het boek van Alice
van de Pas)
Oorzaak en gevolg denken
- Lineaire causaliteit: het een beïnvloed het ander en het ander beïnvloedt het een.
o Als je tegen een bal trapt, dan schiet hij weg
o Doordat ouders het kind te weinig genegenheid hebben gegeven (bijv. ijskast moeders), heeft
het kind autisme gekregen
- Circulaire causaliteit: het een beïnvloed het ander, maar het ander beïnvloed weer het een.
o Ik zou wel gek zijn om tegen een steen aan te trappen, om hem weg te schieten.
o Als een kind autisme heeft, maakt het ouders extra onzeker, als ouders onzeker zijn wordt het
kind onrustig, waarna…
Uitgangspunten van de systeemtheorie
Deze uitgangspunten moeten aan het eind van de periode vanzelfsprekend zijn, met voorbeelden.
1. Het geheel is meer dan de som van delen
, Voorbeeld: een omschrijving van je klas is geen optelsom van alle studenten
2. Alles hangt met elkaar samen
Voorbeeld: toen de docent ziek werd, kregen jullie …, waardoor wij …, en toen weer jullie…
3. Gedrag individu wordt (mede) bepaald door het systeem
Voorbeeld: thuis gedraag je je anders dan op school of wanneer je in de kroeg bent
Denk ook aan front- en backstage gedrag van Kuipers.
4. Systemen hebben de neiging en de behoefte om te overleven en passen zich aan de omgeving aan
Voorbeeld: nieuwe docenten laten lesgeven; het rooster aanpassen (bij zieke docenten)
5. Systemen hebben de neiging om zichzelf te handhaven, ook wanneer daar eigenlijk geen
bestaansrecht voor is.
Voorbeeld: docent blijven mailen, terwijl die ziek is.
Feedback en homeostase
Voorbeeld van een thermostaat; systemen zijn op zoek naar balans in circulaire patronen.
COLLEGE 2
“Het is niet mogelijk om niet te communiceren; alle gedrag is communiceren.”
- Het zakelijke aspect gaat om de
inhoud van de boodschap.
- Het expressieve aspect houdt in wat
de zender zegt over zichzelf als
persoon (hoe je erbij staat en of je
zelf gelooft wat je zegt)
- Het relationeel gaat om hoe de een
de relatie met de ander ziet
- Het appellerende aspect heeft
betrekking op wat de zender van de ander wil
Het communicatiemodel ziet er als volgt uit:
Er is bij de communicatie altijd wel eens sprake
van ruis. Dit kan komen door verschillende
dingen.
Digitale en analoge communicatie zijn twee
nieuwe termen:
Digitale communicatie heeft te maken met de
inhoud (inhoudsniveau).
Analoge communicatie heeft te maken met de
betrekking (het betrekkingsniveau).
Het schema in dia 6 is een circulair proces van een communicatiemodel. Het is geen lineair model.
Daarna het vervolg op dit bovenstaande circulaire schema
Tentamen
WERKEN IN HET GEZINSSYSTEEM
COLLEGE 1
A. Psycho analyse (zie ook Feldman blok 2)
- Centrale rol van onbewuste processen (seksuele driften)
- Kijkt naar het psychische van de mens
- Kwalitatief ontwikkelingsidee; eerdere fase moet ‘goed’ zijn afgerond, ander blijft iemand er last van
houden
Het ID: instinct Het ego: Het superego:
B. Behaviorisme (zie ook Feldman)
Alle gedrag is aangeleerd via klassiek en operant conditioneren.
Deze visie kijkt naar het waarneembaar gedrag.
C. Humanistische psychologie (Maslow)
Menselijke behoeftehiërarchie van Maslow.
Zie piramide die opgebouwd is uit verschillende behoeften van
mensen.
Visie gaat in feite uit van het goede van de mens en het goede
komt tot uiting als de omgeving dat toelaat.
Een andere belangrijke naam bij deze visie/ theorie is Carl Rogers.
- De persoon is het uitgangspunt, niet het probleem of de stoornis
- Het doel is niet om het individuele probleem op te lossen, maar om het individu te helpen groeien;
zelfontplooiing. Zelfrealisatie
Gericht op de hele persoon (holistisch)
D. Systeemtheorie (vergelijk ook met Bronfenbrenner)
- Werkelijkheid is niet objectief waar te nemen; ieder heeft zijn eigen werkelijkheid
- Gedrag van het kind/ de mens wordt door meer factoren bepaald
- Niet alleen naar het kind, maar naar verdere omgeving kijken
- Geen individuele, maar interpersoonlijke benaderingswijze en daarmee belang van interactie en
communicatie.
- Kijkt. Meer naar waarneembaar (te maken) gedrag in termen van informatie (ik schop wel tegen een
voetbal, maar niet tegen een ronde steen)
- Kijkt naar patronen in het hier en nu (die ten dele afkomstig zijn van het verleden)
- Kijkt naar circulaire i.p.v. lineaire relaties (zie volgende sheet en is hoofdboodschap van het boek van Alice
van de Pas)
Oorzaak en gevolg denken
- Lineaire causaliteit: het een beïnvloed het ander en het ander beïnvloedt het een.
o Als je tegen een bal trapt, dan schiet hij weg
o Doordat ouders het kind te weinig genegenheid hebben gegeven (bijv. ijskast moeders), heeft
het kind autisme gekregen
- Circulaire causaliteit: het een beïnvloed het ander, maar het ander beïnvloed weer het een.
o Ik zou wel gek zijn om tegen een steen aan te trappen, om hem weg te schieten.
o Als een kind autisme heeft, maakt het ouders extra onzeker, als ouders onzeker zijn wordt het
kind onrustig, waarna…
Uitgangspunten van de systeemtheorie
Deze uitgangspunten moeten aan het eind van de periode vanzelfsprekend zijn, met voorbeelden.
1. Het geheel is meer dan de som van delen
, Voorbeeld: een omschrijving van je klas is geen optelsom van alle studenten
2. Alles hangt met elkaar samen
Voorbeeld: toen de docent ziek werd, kregen jullie …, waardoor wij …, en toen weer jullie…
3. Gedrag individu wordt (mede) bepaald door het systeem
Voorbeeld: thuis gedraag je je anders dan op school of wanneer je in de kroeg bent
Denk ook aan front- en backstage gedrag van Kuipers.
4. Systemen hebben de neiging en de behoefte om te overleven en passen zich aan de omgeving aan
Voorbeeld: nieuwe docenten laten lesgeven; het rooster aanpassen (bij zieke docenten)
5. Systemen hebben de neiging om zichzelf te handhaven, ook wanneer daar eigenlijk geen
bestaansrecht voor is.
Voorbeeld: docent blijven mailen, terwijl die ziek is.
Feedback en homeostase
Voorbeeld van een thermostaat; systemen zijn op zoek naar balans in circulaire patronen.
COLLEGE 2
“Het is niet mogelijk om niet te communiceren; alle gedrag is communiceren.”
- Het zakelijke aspect gaat om de
inhoud van de boodschap.
- Het expressieve aspect houdt in wat
de zender zegt over zichzelf als
persoon (hoe je erbij staat en of je
zelf gelooft wat je zegt)
- Het relationeel gaat om hoe de een
de relatie met de ander ziet
- Het appellerende aspect heeft
betrekking op wat de zender van de ander wil
Het communicatiemodel ziet er als volgt uit:
Er is bij de communicatie altijd wel eens sprake
van ruis. Dit kan komen door verschillende
dingen.
Digitale en analoge communicatie zijn twee
nieuwe termen:
Digitale communicatie heeft te maken met de
inhoud (inhoudsniveau).
Analoge communicatie heeft te maken met de
betrekking (het betrekkingsniveau).
Het schema in dia 6 is een circulair proces van een communicatiemodel. Het is geen lineair model.
Daarna het vervolg op dit bovenstaande circulaire schema
