Praktische Pedagogiek: De Vertaling van Wetenschap naar Praktijk
Beknopte samenvatting literatuur (boek + artikelen!)
Ilse van Meurs - 2023-2024
Literatuur:
HC1: Artikel Stern (1998) en Sameroff et al (2004)
HC2: Artikel Pluess 2015) en Hipson & Séguin (2017) + HS 1 Van der Veer
HC3: Artikel Woudstra (2022) en Feinberg & Kan (2008)
HC4: Artikel Abraham & Michie (2008) en Gonzalez et al (2021)
HC5: Artikel Van Rosmalen et al (2022) en Zeifman & St James Roberts (2017)
+ HS 5 Van der Veer
HC6: Artikel St James Roberts (2007) en Mileva-Seitz et al (2017) + HS 3 Van der Veer
HC7: Artikel Schwartz et al (2011) en Van Vliet et al (2021) + HS 4 Van der Veer
HC8: Hoofdstuk 1 - Plugged in van Valkenburg en Piotrowski
HC9: Artikel Kobak et al (2017)
Sameroff, McDonough & Rosenblum (2004) - Treating parent-infant
relationship problems. Hoofdstuk 1 (HC1)
De echte patiënt: de relatie tussen ouder en kind: Er is geen sprake van wie de echte
patiënt is, maar wat. → ouder en kind zijn deel van een interactief systeem waarbinnen ze
elkaar beïnvloeden. Behandelingen moeten relatie-gericht zijn; effectieve interventies
vereisen een begrip van de interactie en de betrokken factoren → Transactioneel model
The Transactional Model
Succesvolle ontwikkeling is een product van de combinatie van een individu en
zijn ervaringen; de continue dynamische interactie tussen het kind en de
omgeving (familie en sociale context). Het model tekent de acties en reacties
van het kind en de ouder; ze reageren steeds op elkaar.
● er is vaak sprake van een kettingreactie die al prenataal begint (zie foto)
Manieren waarop invloeden van families moeten worden begrepen
1. wat ze geloven (beliefs)
● Represented family: gaat over interne representatie van relaties
> working models van relaties worden binnen familiecontext ontwikkeld
2. hoe zij zich richting elkaar gedragen
● Practicing family: gaat over observeerbare interactie in de familie > zijn vaak
patronen en geven een gevoel van identiteit voor een familie
→ transactioneel standpunt: de represented en practicing family beïnvloeden elkaar
Port 1 : The Ports of Entry: The 3Rs of treatment within a transactional model
3 ingangen vanuit waar het hele systeem wordt beïnvloed. Als er een interventie
wordt gekozen, neem je een van deze ingangen
1. Remediation: behandeling. Doel = kind komt te passen in de
ouderschapscompetenties van de ouder → voorbeeld = ritalin bij ADHD
2. Redefinition: gedrag van familie past niet bij het kind. Doel = veranderen
overtuigingen en verwachtingen ouders → voorbeeld = hoogsensitief kind
, 3. Reeducation: ouders wordt geleerd anders op te voeden. Doel = uitwisselingen
tussen ouder en kind aanpakken om ontwikkeling kind te verbeteren
Spill-over effect: maakt niet heel veel uit welke ingang je kiest, het loopt vaak in elkaar over
Port 2: The Motherhood Constellation (Stern)
Model dat focust op interactiesystemen: Moeder is niet dezelfde persoon voor en na
moederschap; na geboorte kind volgt moeder andere psychologische paden; andere
sensorische voorkeuren & gevoeligheden.
● practicing family = gedrag moeder en kind
● represented family = representaties moeder en kind
Stern, D. (1998) - Mother’s emotional needs
Positive Holding Environment: psychologisch framen, houden en contextualiseren van de
moeder op zo’n manier dat zij zich gevalideerd, moedig en gesteund voelt → Zo wordt de
overgang naar het moederschap en de ontwikkeling van het kind ondersteund.
● Het is geen advies, maar een les: ze moet zich psychologisch gewaarborgd voelen
zodat ze zich vrij voelt om haar eigen moederlijke gedrag te ontdekken
Motherhood Constellation: moeder is niet dezelfde vrouw voor en na moederschap, ze
volgt andere psychologische paden:
1. minder interesse in anderen
2. minder interesse in competitie en dominantie
3. meer interesse in verzorgen
4. preoccupatie met liefde voor kind
5. nieuw angsten
6. behoefte aan andere moeders met ervaring
Kernpunten Motherhood Constellation:
1. beschermen baby
2. liefde en hechting
3. het creëren van de maternal matrix: netwerk van andere moeders / ervaren ouders
Belangrijk voor professional: moeder is nieuwe cliënt met andere angsten, wensen en
gedragingen. Gelijkwaardige inbreng is van belang; ouders zijn deskundigen op gebied van
eigen kind, de pedagogisch adviseur is algemeen deskundig.
● belangrijk: E = K x A: het effect van een advies is het product van de kwaliteit van
het advies en de acceptatie van het advies door de cliënt
Pluess, M. (2015). Individual differences in environmental sensitivity
(HC2)
Individuen verschillen in hun sensitiviteit en responsiviteit in hun omgeving
● sensitiviteit = perceptie interne processen van externe invloeden
● responsiviteit = resulterende gedragsconsequenties
Beknopte samenvatting literatuur (boek + artikelen!)
Ilse van Meurs - 2023-2024
Literatuur:
HC1: Artikel Stern (1998) en Sameroff et al (2004)
HC2: Artikel Pluess 2015) en Hipson & Séguin (2017) + HS 1 Van der Veer
HC3: Artikel Woudstra (2022) en Feinberg & Kan (2008)
HC4: Artikel Abraham & Michie (2008) en Gonzalez et al (2021)
HC5: Artikel Van Rosmalen et al (2022) en Zeifman & St James Roberts (2017)
+ HS 5 Van der Veer
HC6: Artikel St James Roberts (2007) en Mileva-Seitz et al (2017) + HS 3 Van der Veer
HC7: Artikel Schwartz et al (2011) en Van Vliet et al (2021) + HS 4 Van der Veer
HC8: Hoofdstuk 1 - Plugged in van Valkenburg en Piotrowski
HC9: Artikel Kobak et al (2017)
Sameroff, McDonough & Rosenblum (2004) - Treating parent-infant
relationship problems. Hoofdstuk 1 (HC1)
De echte patiënt: de relatie tussen ouder en kind: Er is geen sprake van wie de echte
patiënt is, maar wat. → ouder en kind zijn deel van een interactief systeem waarbinnen ze
elkaar beïnvloeden. Behandelingen moeten relatie-gericht zijn; effectieve interventies
vereisen een begrip van de interactie en de betrokken factoren → Transactioneel model
The Transactional Model
Succesvolle ontwikkeling is een product van de combinatie van een individu en
zijn ervaringen; de continue dynamische interactie tussen het kind en de
omgeving (familie en sociale context). Het model tekent de acties en reacties
van het kind en de ouder; ze reageren steeds op elkaar.
● er is vaak sprake van een kettingreactie die al prenataal begint (zie foto)
Manieren waarop invloeden van families moeten worden begrepen
1. wat ze geloven (beliefs)
● Represented family: gaat over interne representatie van relaties
> working models van relaties worden binnen familiecontext ontwikkeld
2. hoe zij zich richting elkaar gedragen
● Practicing family: gaat over observeerbare interactie in de familie > zijn vaak
patronen en geven een gevoel van identiteit voor een familie
→ transactioneel standpunt: de represented en practicing family beïnvloeden elkaar
Port 1 : The Ports of Entry: The 3Rs of treatment within a transactional model
3 ingangen vanuit waar het hele systeem wordt beïnvloed. Als er een interventie
wordt gekozen, neem je een van deze ingangen
1. Remediation: behandeling. Doel = kind komt te passen in de
ouderschapscompetenties van de ouder → voorbeeld = ritalin bij ADHD
2. Redefinition: gedrag van familie past niet bij het kind. Doel = veranderen
overtuigingen en verwachtingen ouders → voorbeeld = hoogsensitief kind
, 3. Reeducation: ouders wordt geleerd anders op te voeden. Doel = uitwisselingen
tussen ouder en kind aanpakken om ontwikkeling kind te verbeteren
Spill-over effect: maakt niet heel veel uit welke ingang je kiest, het loopt vaak in elkaar over
Port 2: The Motherhood Constellation (Stern)
Model dat focust op interactiesystemen: Moeder is niet dezelfde persoon voor en na
moederschap; na geboorte kind volgt moeder andere psychologische paden; andere
sensorische voorkeuren & gevoeligheden.
● practicing family = gedrag moeder en kind
● represented family = representaties moeder en kind
Stern, D. (1998) - Mother’s emotional needs
Positive Holding Environment: psychologisch framen, houden en contextualiseren van de
moeder op zo’n manier dat zij zich gevalideerd, moedig en gesteund voelt → Zo wordt de
overgang naar het moederschap en de ontwikkeling van het kind ondersteund.
● Het is geen advies, maar een les: ze moet zich psychologisch gewaarborgd voelen
zodat ze zich vrij voelt om haar eigen moederlijke gedrag te ontdekken
Motherhood Constellation: moeder is niet dezelfde vrouw voor en na moederschap, ze
volgt andere psychologische paden:
1. minder interesse in anderen
2. minder interesse in competitie en dominantie
3. meer interesse in verzorgen
4. preoccupatie met liefde voor kind
5. nieuw angsten
6. behoefte aan andere moeders met ervaring
Kernpunten Motherhood Constellation:
1. beschermen baby
2. liefde en hechting
3. het creëren van de maternal matrix: netwerk van andere moeders / ervaren ouders
Belangrijk voor professional: moeder is nieuwe cliënt met andere angsten, wensen en
gedragingen. Gelijkwaardige inbreng is van belang; ouders zijn deskundigen op gebied van
eigen kind, de pedagogisch adviseur is algemeen deskundig.
● belangrijk: E = K x A: het effect van een advies is het product van de kwaliteit van
het advies en de acceptatie van het advies door de cliënt
Pluess, M. (2015). Individual differences in environmental sensitivity
(HC2)
Individuen verschillen in hun sensitiviteit en responsiviteit in hun omgeving
● sensitiviteit = perceptie interne processen van externe invloeden
● responsiviteit = resulterende gedragsconsequenties
