Samenvatting - Anatomie en fysiologie gezonde mens: ZENUWSTELSEL

Zenuwstelsel

CZS: centraal zenuwstelsel (hersenen +
ruggenmerg)

PZS: perifeer zenuwstelsel (zenuwen)




Centraal zs

- Medulla spinalis (= ruggenmerg)
- Hersenstam
 Medulla oblongata = verlengde merg
 Pons
 cerebellum = kleine hersenen (achteraan vd schedel)
-> zorgt voor evenwicht
 mesencephalon
- Diencephalon: thalamus en hypothalamus
- Cerebrum = grote hersenen


Perifeer zs

- nervi spinalis 32 paar (komt uit ruggenmerg: medulla spinalis)
- Nervi cranialis 12 paar
- sympatische grensstreng:truncus sympaticus


OS: orthosympaticus

PS: parasympaticus




Fysiologische indeling zs:

1. Indeling naar soort integratie
2. Indeling naar hiërarchie
3. Indeling naar richting van het signaal

,1-> indeling perifeer zs naar soort integratie

- Vegetatief - autonoom - onwillekeurig
 zorgen voor instandhouding lichaam dmv controle
 afzonderlijke stelsels én coördinatie ertussen
 OS/PS
- Willekeurig- animaal ZSt
 regelt wisselwerking individu en omgeving

2-> hiërarchie zs

- Basaal niveau :
 Reflexen
 Medulla spinalis
 Vanaf geboorte aanwezig
- Hoger niveau :
 Cerebrum
 Na geboorte verder ontwikkelen

3-> indeling zs naar richting signaal

- Afferente zenuwen
van perifeer naar centraal
voor CZS opstijgende banen
- Efferente zenuwen
van centraal naar perifeer
voor CZS afdalende banen
- Schakelbanen


Bouw van een zenuw

Soorten zenuwcellen:

1. Neuronen = zenuwcellen
2. Gliacellen = steuncellen
Verhouding 1/10

1-> bouw van een neuron

- Cellichaam met
 celkern, nucleoli , ER, golgi-apparaat
- Uitlopers : hol vol cytoplasma
 verschillende korte = dendrieten
 één lange = neuriet/ axon


Steuncellen (cellen van Schwan) hebben myeline

Impulscellen (cellen tussen de myeline)

,Dendrieten:

- Korte uitloper
- Niet gemyeliniseerd
- geen steuncellen
- ontvangt signalen van andere zenuwcellen
- geven het signaal door aan het cellichaam


Neurieten = axonene

- Leiden het signaal van het cellichaam af
- naar telodendriën (minder belangrijk)
- Neuriet = axon + myelineschede
- telodendriën + eindknopjes
- Steuncellen = cellen van Schwann of Gliacel
- leidt signaal vn cellichaam nr telodendriën


Lokalisatie neuronen in ons lichaam




W: willekeurig zs

NOR: noradrenaline



Soorten neuronen:

1. motorische neuronen
2. sensorische neuronen
3. schakelneuronen


Pobleem: naamgeving sensorische neuron




Soorten zenuwcellen:

1. Neuronen
- geleidingscellen
zenuwcellen
2. Gliacellen
- neurogliacellen
steuncellen

, Gliacellen:

1. Perifeer zenuwstelsel
- Cellen van Schwann
2. Centraal zenuwstelsel
- Astrocyt
- Oligodendrocyt
- Microgliacel


Gliacellen in perifeer zenuwstelsel

 Cellen van Schwann
- Myelineschede individueel axon wordt gevormd door meerdere Schwanncellen
- Tussen Schwanncellen d= "knopen van Ranvier".
- Het actiepotentiaal zal zich sprongsgewijze van de ene knoop naar de andere voortbewegen =
saltatorische geleiding.


Afstand knoop van Ranvier

- Evenredigheid tot de diameter van het axon (tussen 0,3 en 2 mm bij de grootste vezels).
- Saltatorische geleiding gebeurt met hogere snelheid en met minder energieverlies dan
gewone progressieve geleiding en is dus meer efficiënt.


In het centraal zenuwstelsel:

1. Astrocyt
2. Oligodendrocyt
3. Microgliacel

1-> Astrocyt

- Even groot als neuron
- Groot aantal stervormige uitlopers
- Voetjes op het einde van de uitlopers staan in verbinding met:
 wand van neuronen
 wand van capillairen
- functie : uitwisseling van stoffen tussen zenuwen en bloedbaan
2-> Oligodendrocyt

- Kleine cel
- weinig vertakte uitlopers
- functie : vorming myelineschede
3-> Microgliacel

- Kleinste cel
- korte vertakte uitlopers
- bewegen ‘als spinnetjes‘ met hun uitlopers tussen het zenuwweefsel door
- fagocyterende functie