Inleiding onderwijswetenschappen
Hoorcollegesamenvatting
PW eerste leerjaar
Radboud Universiteit
,Inhoudsopgave
Tentamen...................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege 1: Inleiding ................................................................................................................................ 4
Hoorcollege 2: Behaviorisme.......................................................................................................................... 8
Hoorcollege 3: Cognitivistische opvattingen over leren en instructie............................................................13
Hoorcollege 4: Constructivistische opvatting over leren en instructie............................................................19
Hoorcollege 5: Toetsing................................................................................................................................ 25
Hoorcollege 6: Leren en individuele verschillen............................................................................................ 28
Hoorcollege 7: Leraar en lerarenopleiding.................................................................................................... 32
Hoorcollege 8: Sociologische blik op het onderwijs: functies van het onderwijs, curriculum en
onderwijsinhoud.......................................................................................................................................... 38
Hoorcollege 9: onderwijs en samenleving – selectie en differentiatie in het onderwijssysteem.....................43
Hoorcollege 10: Onderwijs en samenleving- Onderwijsvrijheid, segregatie en emancipatie...........................47
Hoorcollege 11: Actuele discussies over onderwijs.......................................................................................52
,Tentamen
Het tentamen duurt 3 uur en is op papier. Het bestaat uit 50 meerkeuze vragen.
College 2 t/m 10: 5 vragen per college
College 2 en 11: 2 of 3 vragen per college
In Hollenberg et al. (2014) staan veel voorbeelden, dit hoef je niet letterlijk te kennen voor
het tentamen. Dit behoort tot college 5. Je moet het begrijpen, maar er komen geen
detailvragen.
Olivia de ontwerper - Albert de adviseur - Onur de onderzoeker - Bedisa de beleidmaker
, Hoorcollege 1: Inleiding
Onderwijs en opvoeding
Opvoeders spelen een steeds actievere rol in het onderwijs en leerkrachten spelen een
steeds actievere rol in de opvoeding. Leerkrachten moeten aandacht besteden aan
kerndoelen voor hygiëne, sociale redzaamheid, wederzijds respect en zorg voor het milieu.
Maar ook volgen leerkrachten kinderen in hun ontwikkeling, signaleren zij mogelijke
problemen en stoornissen en communiceren zij met de ouders en hulpverleners. De
schoolpsycholoog of -pedagoog diagnosticeert de mogelijke problemen of stoornissen.
Onderwijs en
samenleving
macro
Leraar en leeromgeving
meso
micro
Leerling
Het
ecologisch systeem van Bronfenbrenner illustreert hoe belangrijk het onderwijs is in de
omgeving van het kind. Het kind bevindt zich in het microsysteem, de voorschoolse opvang
en de school in het mesosysteem en het schoolhoofd in het exosysteem.
In de onderwijswetenschappen is er ook zo’n soort cirkel. De leerling bevindt zich in het
microniveau. Daaromheen zit het mesoniveau, dit is de omgeving waarin het kind leert. De
omgeving kan fysiek zijn, zoals in een collegezaal, maar het kan ook een museum of
tentoonstelling zijn. Een leerkracht of ander personeel die een leerling helpt met leren, valt
ook onder mesoniveau. In het macroniveau zit het onderwijsbeleid (regels en richtlijnen).
Onderwerpen op micro, meso en macroniveau
Microniveau: leren, instructie, toetsing en individuele verschillen.
Mesoniveau: leraar en lerarenopleiding, functies van het onderwijs, curriculum en
onderwijsinhoud.
Macroniveau: onderwijsvrijheid, segregatie en emancipatie en selectie en
differentiatie in het onderwijssysteem.
Betekenissen
Leren
Leren is een proces dat leidt tot een blijvende verandering van kennis, vaardigheid of
houding. Het kan intentioneel of incidenteel zijn. Intentioneel houdt in dat er activiteiten
worden uitgevoerd met het doel om iets te leren. Incidenteel houdt in dat er activiteiten
worden uitgevoerd die voor een ander doel dienen, leren is een bijproduct van die
activiteiten. Leren is niet gebonden aan een plaats of leeftijd en het gebeurt niet
‘automatisch’, want het vereist inzet en aandacht.
Instructie
Hoorcollegesamenvatting
PW eerste leerjaar
Radboud Universiteit
,Inhoudsopgave
Tentamen...................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege 1: Inleiding ................................................................................................................................ 4
Hoorcollege 2: Behaviorisme.......................................................................................................................... 8
Hoorcollege 3: Cognitivistische opvattingen over leren en instructie............................................................13
Hoorcollege 4: Constructivistische opvatting over leren en instructie............................................................19
Hoorcollege 5: Toetsing................................................................................................................................ 25
Hoorcollege 6: Leren en individuele verschillen............................................................................................ 28
Hoorcollege 7: Leraar en lerarenopleiding.................................................................................................... 32
Hoorcollege 8: Sociologische blik op het onderwijs: functies van het onderwijs, curriculum en
onderwijsinhoud.......................................................................................................................................... 38
Hoorcollege 9: onderwijs en samenleving – selectie en differentiatie in het onderwijssysteem.....................43
Hoorcollege 10: Onderwijs en samenleving- Onderwijsvrijheid, segregatie en emancipatie...........................47
Hoorcollege 11: Actuele discussies over onderwijs.......................................................................................52
,Tentamen
Het tentamen duurt 3 uur en is op papier. Het bestaat uit 50 meerkeuze vragen.
College 2 t/m 10: 5 vragen per college
College 2 en 11: 2 of 3 vragen per college
In Hollenberg et al. (2014) staan veel voorbeelden, dit hoef je niet letterlijk te kennen voor
het tentamen. Dit behoort tot college 5. Je moet het begrijpen, maar er komen geen
detailvragen.
Olivia de ontwerper - Albert de adviseur - Onur de onderzoeker - Bedisa de beleidmaker
, Hoorcollege 1: Inleiding
Onderwijs en opvoeding
Opvoeders spelen een steeds actievere rol in het onderwijs en leerkrachten spelen een
steeds actievere rol in de opvoeding. Leerkrachten moeten aandacht besteden aan
kerndoelen voor hygiëne, sociale redzaamheid, wederzijds respect en zorg voor het milieu.
Maar ook volgen leerkrachten kinderen in hun ontwikkeling, signaleren zij mogelijke
problemen en stoornissen en communiceren zij met de ouders en hulpverleners. De
schoolpsycholoog of -pedagoog diagnosticeert de mogelijke problemen of stoornissen.
Onderwijs en
samenleving
macro
Leraar en leeromgeving
meso
micro
Leerling
Het
ecologisch systeem van Bronfenbrenner illustreert hoe belangrijk het onderwijs is in de
omgeving van het kind. Het kind bevindt zich in het microsysteem, de voorschoolse opvang
en de school in het mesosysteem en het schoolhoofd in het exosysteem.
In de onderwijswetenschappen is er ook zo’n soort cirkel. De leerling bevindt zich in het
microniveau. Daaromheen zit het mesoniveau, dit is de omgeving waarin het kind leert. De
omgeving kan fysiek zijn, zoals in een collegezaal, maar het kan ook een museum of
tentoonstelling zijn. Een leerkracht of ander personeel die een leerling helpt met leren, valt
ook onder mesoniveau. In het macroniveau zit het onderwijsbeleid (regels en richtlijnen).
Onderwerpen op micro, meso en macroniveau
Microniveau: leren, instructie, toetsing en individuele verschillen.
Mesoniveau: leraar en lerarenopleiding, functies van het onderwijs, curriculum en
onderwijsinhoud.
Macroniveau: onderwijsvrijheid, segregatie en emancipatie en selectie en
differentiatie in het onderwijssysteem.
Betekenissen
Leren
Leren is een proces dat leidt tot een blijvende verandering van kennis, vaardigheid of
houding. Het kan intentioneel of incidenteel zijn. Intentioneel houdt in dat er activiteiten
worden uitgevoerd met het doel om iets te leren. Incidenteel houdt in dat er activiteiten
worden uitgevoerd die voor een ander doel dienen, leren is een bijproduct van die
activiteiten. Leren is niet gebonden aan een plaats of leeftijd en het gebeurt niet
‘automatisch’, want het vereist inzet en aandacht.
Instructie
