Maatschappelijk werk en Dienstverlening jaar 4.
Uitstroomprofiel: GGZ
Semester 1
Samenvatting: psychopathologie, psychofarmaca en recht.
Gebruikte literatuur: ‘Psychiatrie van diagnose tot behandeling’ en lesstof uit
verschillende college.
Voor deze toets is het belangrijk dat je alle genoemde stoornissen kent, de
etiologie (ontstaan), verloop (klachtenpatroon) en de behandelingen die het best
passen kunt benoemen en onderbouwen.
1. Stemming 1
2. Persoonlijkheid
3. Stemming 2
4. Angst en trauma
5. Psychose
6. Verslaving
Psychopathologie
Binnen de psychopathologie is het belangrijk om zowel psychodynamisch als
oplossingsgericht te werken.
Dit houdt in dat er dus vanuit de psychodynamische hoek wordt gekeken waar
de klachten vandaan komen, om te weten welke diagnose er gesteld kan worden
en welke behandeling het best aansluit. Daarbij is het erg belangrijk de
positieve aspecten van het leven van de patiënt in ogenschouw te nemen en
oplossingsgericht te kijken naar wat er nog wél kan en waar de mogelijkheden
liggen. Neem dit mee in de onderbouwing van bijvoorbeeld de behandeling
waarvan jij vindt dat deze het best aansluit bij de patiënt.
Bipolaire stoornis (stemmingsstoornis DSMV):
Emotie: Kortdurend en hebben vaak betrekking op iets specifieks. (Blijdschap
door een goede grap bijvoorbeeld). Basisemoties: 1. blijdschap, 2. verdriet, 3.
boosheid, 4. angst, 5. afschuw en 6. verbazing.
Stemming: Is meer massief en dus minder snel afwisselend. Verschilt in
positief of negatief en heeft meestal betrekking op grotere thema’s in iemands
leven.
Wanneer de stemming een probleem vormt voor het (dagelijks)functioneren
kan er gesproken worden van een stemmingsstoornis.
Bij een bipolaire stoornis is er spraken van depressieve episoden en
manische episoden. Je zou dus kunnen zeggen dat de depressie in dit geval
een uiting is van de stoornis. Dit is dus wat anders dan een depressieve
stoornis. Deze twee worden echter wel vaak met elkaar verward en liggen
ook dichtbij elkaar.
Een stoornis in de stemming uit zich in de basisbehoeften:
-Gestoord of afwijkend slaapritme
-Gestoord of afwijkend eetpatroon
-Gestoord of afwijkend seksueel gedrag
-Gestoord of afwijkend sociaal gedrag
Wanneer er op bovenstaande punten spraken is van gestoord of afwijkend
gedrag is het dus in het algemeen belangrijk verder te kijken en onderzoeken.
Tijdens de Manie moet er spraken zijn van drie of meer van de onderstaande
punten, die afwijken van het normale gedrag en dus opvallend zijn:
1
, 1. Impulsiviteit
2. Minder slaap behoefte
3. Gejaagd en chaotisch
4. Spraakzaam
5. Concentratieproblemen
6. Onrust
7. Kan spraken zijn van een grootheidswaan of opgeblazen gevoel van eigen
waarde
Bipolaire stoornis gaat dus vaak gepaard met wanen en hallucinaties.
De perioden tussen de depressie en de manie kunnen weken of soms
maanden duren. Hier is vaak geen pijl op te trekken. De stemming kan
tussen de periode van de depressie en de waan in, goed zijn.
Tijdens de Depressie moet er spraken zijn van drie of meer van de
onderstaande punten, die afwijken van het normale gedrag en dus opvallend
zijn:
1. Verminderde zingeving in het leven of interesses
2. Veel behoefte aan slaap
3. Afzondering van (sociale) contacten
4. Neerslachtigheid (die vaak niet past in de situatie waarin je je bevindt)
5. Onzekerheid en/of lage eigen waarde
6. Suïcidale gedachten, wensen of uitingen
7. Concentratieproblemen en moeite om beslissingen te nemen
8. Prikkelbaarheid
9. Verminderde of juist toename in eetlust
Bipolair 1
-Hope pieken en diepe dalen
Bipolair 2 (Hypomanie)
-Erg depressief en minder piekende manische episoden
Cyclothymia (Bipolair 3)
-Minder heftige episoden, wisselt vaker en sneller af en kent dus geen diepe
dalen of hoge pieken.
Hoe langer een stoornis duurt voordat het wordt behandeld, hoe moeilijker
het uiteindelijk wordt om te behandelen.
Een bipolaire stoornis wordt vaak te laat herkent door de manische episoden.
Het is ook lastig om na een hevige depressieve episode de manische episode
te begrenzen. Men denkt dan vaak: ‘Wat is er mis mee? De patiënt wilde
voorheen nog dood en geniet nu volop van het leven. Laten we daar maar
niets van zeggen, straks zakt hij/zij weer in de put’.
Etiologie
Biologische factoren ++ Psychosociale factoren +/-
Neurotransmitters spelen bij deze stoornis een -Eigen beeld
erg belangrijke rol: -Traumatische ervaringen (kunnen mogelijk
-Neurotransmitters serotonine triggers zijn om door te schieten in de
-Neurotransmitters Norepinephrine depressie of manie).
-Neurotransmitters Dopamine -Stress
Bovenstaande neurotransmitters hebben -Medicatie/drugs inname
allemaal invloed op de cognitieve
2
, functies en stemming.
Oorzaken in het algemeen zeggen niets over de gevolgen of symptomen.
Twee patiënten met dezelfde oorzaak van een bipolaire stoornis, kunnen
beide andere symptomen of gevolgen ervaren. De gevolgen (klachten) en
diagnose staan dus los van elkaar en kan voor iedereen anders zijn.
De oorzaak en behandeling zijn echter wel aan elkaar verbonden. Als de
oorzaak van de stoornis wordt gevonden in de biologische factoren, zal de
behandeling ook grotendeels biologisch zijn D.m.v. medicatie.
Behandeling
Vaak medicatie die werkt op de eerdergenoemde neurotransmitters:
-Antipsychoticum zoals: Seroquel (in geval van psychotische kenmerken, vaak in
de manie)
-Antidepressivum
-Stemmingsstabilisator: Lithium Meest gebruikt, neemt de pieken en de dalen
weg.
De medicatie kan gepaard gaan met een andere behandeling, zoals
psychotherapie. Dit hangt dus erg af van de etiologie en het klachtenpatroon
van de patiënt.
Differentiaaldiagnose:
-Twee of meerdere diagnoses die op elkaar lijken.
Bijvoorbeeld: een depressie en een burn-out. Een depressie en burn-out worden
ook vaak verward met een bipolaire stoornis met psychotische kenmerken.
Voor iedere stoornis geldt: dat de klachten/symptomen niet kunnen worden
toegeschreven aan de fysiologische efecten van een middel, of een
somatische aandoening. Kunnen de klachten daar wel aan worden
toegeschreven, is er geen spraken van een diagnose binnen de
psychopathologie.
3
Uitstroomprofiel: GGZ
Semester 1
Samenvatting: psychopathologie, psychofarmaca en recht.
Gebruikte literatuur: ‘Psychiatrie van diagnose tot behandeling’ en lesstof uit
verschillende college.
Voor deze toets is het belangrijk dat je alle genoemde stoornissen kent, de
etiologie (ontstaan), verloop (klachtenpatroon) en de behandelingen die het best
passen kunt benoemen en onderbouwen.
1. Stemming 1
2. Persoonlijkheid
3. Stemming 2
4. Angst en trauma
5. Psychose
6. Verslaving
Psychopathologie
Binnen de psychopathologie is het belangrijk om zowel psychodynamisch als
oplossingsgericht te werken.
Dit houdt in dat er dus vanuit de psychodynamische hoek wordt gekeken waar
de klachten vandaan komen, om te weten welke diagnose er gesteld kan worden
en welke behandeling het best aansluit. Daarbij is het erg belangrijk de
positieve aspecten van het leven van de patiënt in ogenschouw te nemen en
oplossingsgericht te kijken naar wat er nog wél kan en waar de mogelijkheden
liggen. Neem dit mee in de onderbouwing van bijvoorbeeld de behandeling
waarvan jij vindt dat deze het best aansluit bij de patiënt.
Bipolaire stoornis (stemmingsstoornis DSMV):
Emotie: Kortdurend en hebben vaak betrekking op iets specifieks. (Blijdschap
door een goede grap bijvoorbeeld). Basisemoties: 1. blijdschap, 2. verdriet, 3.
boosheid, 4. angst, 5. afschuw en 6. verbazing.
Stemming: Is meer massief en dus minder snel afwisselend. Verschilt in
positief of negatief en heeft meestal betrekking op grotere thema’s in iemands
leven.
Wanneer de stemming een probleem vormt voor het (dagelijks)functioneren
kan er gesproken worden van een stemmingsstoornis.
Bij een bipolaire stoornis is er spraken van depressieve episoden en
manische episoden. Je zou dus kunnen zeggen dat de depressie in dit geval
een uiting is van de stoornis. Dit is dus wat anders dan een depressieve
stoornis. Deze twee worden echter wel vaak met elkaar verward en liggen
ook dichtbij elkaar.
Een stoornis in de stemming uit zich in de basisbehoeften:
-Gestoord of afwijkend slaapritme
-Gestoord of afwijkend eetpatroon
-Gestoord of afwijkend seksueel gedrag
-Gestoord of afwijkend sociaal gedrag
Wanneer er op bovenstaande punten spraken is van gestoord of afwijkend
gedrag is het dus in het algemeen belangrijk verder te kijken en onderzoeken.
Tijdens de Manie moet er spraken zijn van drie of meer van de onderstaande
punten, die afwijken van het normale gedrag en dus opvallend zijn:
1
, 1. Impulsiviteit
2. Minder slaap behoefte
3. Gejaagd en chaotisch
4. Spraakzaam
5. Concentratieproblemen
6. Onrust
7. Kan spraken zijn van een grootheidswaan of opgeblazen gevoel van eigen
waarde
Bipolaire stoornis gaat dus vaak gepaard met wanen en hallucinaties.
De perioden tussen de depressie en de manie kunnen weken of soms
maanden duren. Hier is vaak geen pijl op te trekken. De stemming kan
tussen de periode van de depressie en de waan in, goed zijn.
Tijdens de Depressie moet er spraken zijn van drie of meer van de
onderstaande punten, die afwijken van het normale gedrag en dus opvallend
zijn:
1. Verminderde zingeving in het leven of interesses
2. Veel behoefte aan slaap
3. Afzondering van (sociale) contacten
4. Neerslachtigheid (die vaak niet past in de situatie waarin je je bevindt)
5. Onzekerheid en/of lage eigen waarde
6. Suïcidale gedachten, wensen of uitingen
7. Concentratieproblemen en moeite om beslissingen te nemen
8. Prikkelbaarheid
9. Verminderde of juist toename in eetlust
Bipolair 1
-Hope pieken en diepe dalen
Bipolair 2 (Hypomanie)
-Erg depressief en minder piekende manische episoden
Cyclothymia (Bipolair 3)
-Minder heftige episoden, wisselt vaker en sneller af en kent dus geen diepe
dalen of hoge pieken.
Hoe langer een stoornis duurt voordat het wordt behandeld, hoe moeilijker
het uiteindelijk wordt om te behandelen.
Een bipolaire stoornis wordt vaak te laat herkent door de manische episoden.
Het is ook lastig om na een hevige depressieve episode de manische episode
te begrenzen. Men denkt dan vaak: ‘Wat is er mis mee? De patiënt wilde
voorheen nog dood en geniet nu volop van het leven. Laten we daar maar
niets van zeggen, straks zakt hij/zij weer in de put’.
Etiologie
Biologische factoren ++ Psychosociale factoren +/-
Neurotransmitters spelen bij deze stoornis een -Eigen beeld
erg belangrijke rol: -Traumatische ervaringen (kunnen mogelijk
-Neurotransmitters serotonine triggers zijn om door te schieten in de
-Neurotransmitters Norepinephrine depressie of manie).
-Neurotransmitters Dopamine -Stress
Bovenstaande neurotransmitters hebben -Medicatie/drugs inname
allemaal invloed op de cognitieve
2
, functies en stemming.
Oorzaken in het algemeen zeggen niets over de gevolgen of symptomen.
Twee patiënten met dezelfde oorzaak van een bipolaire stoornis, kunnen
beide andere symptomen of gevolgen ervaren. De gevolgen (klachten) en
diagnose staan dus los van elkaar en kan voor iedereen anders zijn.
De oorzaak en behandeling zijn echter wel aan elkaar verbonden. Als de
oorzaak van de stoornis wordt gevonden in de biologische factoren, zal de
behandeling ook grotendeels biologisch zijn D.m.v. medicatie.
Behandeling
Vaak medicatie die werkt op de eerdergenoemde neurotransmitters:
-Antipsychoticum zoals: Seroquel (in geval van psychotische kenmerken, vaak in
de manie)
-Antidepressivum
-Stemmingsstabilisator: Lithium Meest gebruikt, neemt de pieken en de dalen
weg.
De medicatie kan gepaard gaan met een andere behandeling, zoals
psychotherapie. Dit hangt dus erg af van de etiologie en het klachtenpatroon
van de patiënt.
Differentiaaldiagnose:
-Twee of meerdere diagnoses die op elkaar lijken.
Bijvoorbeeld: een depressie en een burn-out. Een depressie en burn-out worden
ook vaak verward met een bipolaire stoornis met psychotische kenmerken.
Voor iedere stoornis geldt: dat de klachten/symptomen niet kunnen worden
toegeschreven aan de fysiologische efecten van een middel, of een
somatische aandoening. Kunnen de klachten daar wel aan worden
toegeschreven, is er geen spraken van een diagnose binnen de
psychopathologie.
3
