Hoorcollege 4 | Vertegenwoordiging en volmacht
_______________________________________________________________________________________
1 | Inleiding: Nieuws van de dag
Besluitvorming Besluiten met externe werking Vertegenwoordiging
Wil van de rechtspersoon Rechtsbetrekkingen naar buiten
Interne werking Externe werking
Het maken van een onderscheid tussen besluitvorming en vertegenwoordiging blijkt bijvoorbeeld uit de
enquêtebevoegdheid van de rechtspersoon.
• Artikel 2:346 lid 1 onder d BW: rechtspersoon
• Artikel 2:346 lid 2 BW: RvC (en niet-uitvoerend bestuurders)
Besluitvorming of vertegenwoordiging? Het gaat om het handelen namens de rechtspersoon naar buiten
toe, dus er is hier sprake van vertegenwoordiging. Het bestuur en individuele bestuurders zijn
vertegenwoordigingsbevoegd en kunnen een verzoek indienen bij de Ondernemingskamer. Dit staat los van
de vraag of er een rechtsgeldig besluit is genomen.
Indien een meerderheid van de bestuurders niet wil dat er een onderzoek wordt gedaan door de
Ondernemingskamer, kan het zo zijn dat het enquêteverzoek wordt ingediend zonder ‘wil van de
rechtspersoon’. Het gebeurt ook dat de ene bestuurder het verzoek indient, maar dat een andere
bestuurder het verzoek weer intrekt.
Nieuws van de dag: de soap rondom Ajax
Sven Mislintat: directeur voetbalzaken.
Je kan bij deze zaak verschillende vragen stellen, zoals:
• Heeft de RvC e ectief toezicht gehouden? De statuten bepalen dat uitgaven >1 miljoen onder
goedkeuring van de RvC vallen.
• Had de RvC Mislintat moeten schorsen? De statuten bepalen dat de RvC leden van de directie mag
schorsen. Mislintat stond, om onbekende reden, niet ingeschreven als bestuurder in het Handelsregister,
dus hij was geen statutair, formeel bestuurder. De RvC is dan niet bevoegd om hem te schorsen.
• Wie zou de commissarissen kunnen ontslaan? De statuten bepalen dat de RvC na goedkeuring/horing
van de algemene vergadering de commissarissen kunnen ontslaan. 73% van de aandelen is in handen
van de bestuursraad.
• Wie heeft Mislintat ontslagen?
ff
, 2 | Tot vertegenwoordiging bevoegde personen
Rechtshandelingen van de rechtspersoon
De vertegenwoordiging van een rechtspersoon bij het verrichten van rechtshandelingen wordt bepaald door
• Wet
• Statuten
• Volmacht
Rechtshandelingen vereisen normaal gesproken een menselijke handeling in de vorm van mondelinge of
schriftelijke verklaringen. Volgens artikel 3:33 BW kunnen rechtspersonen handelen via speci eke personen
onder bepaalde omstandigheden. Het rechtspersonenrecht bevat geen algemene regels voor
vertegenwoordiging, maar speci eke regels voor privaatrechtelijke rechtspersonen zijn te vinden in Boek 2
BW. Vertegenwoordiging kan ook gebaseerd zijn op statuten of volmachten.
Vertegenwoordiging door het bestuur
De hoofdregel voor de vertegenwoordiging van privaatrechtelijke rechtspersonen, waaronder SE en SCE, is
vastgelegd in Boek 2 BW. Volgens deze regel vertegenwoordigt het bestuur de rechtspersoon, tenzij de wet
anders bepaalt: artikel 2:45 BW (jo. art. 2:53a BW), art. 2:130/2:240 BW, art. 2:292 BW.
Artikel 2:130/2:240 BW
1. Het bestuur vertegenwoordigt de vennootschap, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit.
Het gaat hier om het besluit van het bestuur als orgaan. Het besluit werkt hier direct extern en voldoet dan
ook direct aan de vertegenwoordigingshandeling. Voor zover uit de wet niets anders voortvloeit: andere
besluiten met direct externe werking.
__________________________________________________________________________________________
2. De bevoegdheid tot vertegenwoordiging komt mede aan iedere bestuurder toe. De statuten kunnen
echter bepalen dat zij behalve aan het bestuur slechts toekomt aan een of meer bestuurders. Zij kunnen
voorts bepalen dat een bestuurder de vennootschap slechts met medewerking van een of meer anderen
mag vertegenwoordigen.
Het gaat om vertegenwoordiging door individuele bestuurders. De statuten kunnen echter uitzonderingen
maken op deze regel: wettelijke beperkingen. Indien deze wettelijke beperkingen zijn ingeschreven in het
Handelsregister werken deze extern (art. 22 lid 1 sub a Hrgb).
Geldt dit ook voor anderen dan bestuur of bestuurders? Nee, de wet spreekt expliciet over bestuur/
bestuurders. Op grond van de wet zijn er geen beperkingen.
Je kan in principe alle beperkingen regelen die niet uit de wet voortvloeien (d.w.z. interne beperkingen)
(bijvoorbeeld: vertegenwoordigingsbevoegd tot bedrag X), maar deze interne beperkingen kan je niet aan
een derde tegenwerpen.
__________________________________________________________________________________________
3. Bevoegdheid tot vertegenwoordiging die aan het bestuur of aan een bestuurder toekomt, is onbeperkt en
onvoorwaardelijk, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit. Een wettelijk toegelaten of voorgeschreven
beperking van of voorwaarde voor de bevoegdheid tot vertegenwoordiging kan slechts door de
vennootschap worden ingeroepen.
De wet kan de onbeperkte en onvoorwaardelijke bevoegdheid beperken.
__________________________________________________________________________________________
4. De statuten kunnen ook aan andere personen dan bestuurders bevoegdheid tot vertegenwoordiging
toekennen.
fi fi
_______________________________________________________________________________________
1 | Inleiding: Nieuws van de dag
Besluitvorming Besluiten met externe werking Vertegenwoordiging
Wil van de rechtspersoon Rechtsbetrekkingen naar buiten
Interne werking Externe werking
Het maken van een onderscheid tussen besluitvorming en vertegenwoordiging blijkt bijvoorbeeld uit de
enquêtebevoegdheid van de rechtspersoon.
• Artikel 2:346 lid 1 onder d BW: rechtspersoon
• Artikel 2:346 lid 2 BW: RvC (en niet-uitvoerend bestuurders)
Besluitvorming of vertegenwoordiging? Het gaat om het handelen namens de rechtspersoon naar buiten
toe, dus er is hier sprake van vertegenwoordiging. Het bestuur en individuele bestuurders zijn
vertegenwoordigingsbevoegd en kunnen een verzoek indienen bij de Ondernemingskamer. Dit staat los van
de vraag of er een rechtsgeldig besluit is genomen.
Indien een meerderheid van de bestuurders niet wil dat er een onderzoek wordt gedaan door de
Ondernemingskamer, kan het zo zijn dat het enquêteverzoek wordt ingediend zonder ‘wil van de
rechtspersoon’. Het gebeurt ook dat de ene bestuurder het verzoek indient, maar dat een andere
bestuurder het verzoek weer intrekt.
Nieuws van de dag: de soap rondom Ajax
Sven Mislintat: directeur voetbalzaken.
Je kan bij deze zaak verschillende vragen stellen, zoals:
• Heeft de RvC e ectief toezicht gehouden? De statuten bepalen dat uitgaven >1 miljoen onder
goedkeuring van de RvC vallen.
• Had de RvC Mislintat moeten schorsen? De statuten bepalen dat de RvC leden van de directie mag
schorsen. Mislintat stond, om onbekende reden, niet ingeschreven als bestuurder in het Handelsregister,
dus hij was geen statutair, formeel bestuurder. De RvC is dan niet bevoegd om hem te schorsen.
• Wie zou de commissarissen kunnen ontslaan? De statuten bepalen dat de RvC na goedkeuring/horing
van de algemene vergadering de commissarissen kunnen ontslaan. 73% van de aandelen is in handen
van de bestuursraad.
• Wie heeft Mislintat ontslagen?
ff
, 2 | Tot vertegenwoordiging bevoegde personen
Rechtshandelingen van de rechtspersoon
De vertegenwoordiging van een rechtspersoon bij het verrichten van rechtshandelingen wordt bepaald door
• Wet
• Statuten
• Volmacht
Rechtshandelingen vereisen normaal gesproken een menselijke handeling in de vorm van mondelinge of
schriftelijke verklaringen. Volgens artikel 3:33 BW kunnen rechtspersonen handelen via speci eke personen
onder bepaalde omstandigheden. Het rechtspersonenrecht bevat geen algemene regels voor
vertegenwoordiging, maar speci eke regels voor privaatrechtelijke rechtspersonen zijn te vinden in Boek 2
BW. Vertegenwoordiging kan ook gebaseerd zijn op statuten of volmachten.
Vertegenwoordiging door het bestuur
De hoofdregel voor de vertegenwoordiging van privaatrechtelijke rechtspersonen, waaronder SE en SCE, is
vastgelegd in Boek 2 BW. Volgens deze regel vertegenwoordigt het bestuur de rechtspersoon, tenzij de wet
anders bepaalt: artikel 2:45 BW (jo. art. 2:53a BW), art. 2:130/2:240 BW, art. 2:292 BW.
Artikel 2:130/2:240 BW
1. Het bestuur vertegenwoordigt de vennootschap, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit.
Het gaat hier om het besluit van het bestuur als orgaan. Het besluit werkt hier direct extern en voldoet dan
ook direct aan de vertegenwoordigingshandeling. Voor zover uit de wet niets anders voortvloeit: andere
besluiten met direct externe werking.
__________________________________________________________________________________________
2. De bevoegdheid tot vertegenwoordiging komt mede aan iedere bestuurder toe. De statuten kunnen
echter bepalen dat zij behalve aan het bestuur slechts toekomt aan een of meer bestuurders. Zij kunnen
voorts bepalen dat een bestuurder de vennootschap slechts met medewerking van een of meer anderen
mag vertegenwoordigen.
Het gaat om vertegenwoordiging door individuele bestuurders. De statuten kunnen echter uitzonderingen
maken op deze regel: wettelijke beperkingen. Indien deze wettelijke beperkingen zijn ingeschreven in het
Handelsregister werken deze extern (art. 22 lid 1 sub a Hrgb).
Geldt dit ook voor anderen dan bestuur of bestuurders? Nee, de wet spreekt expliciet over bestuur/
bestuurders. Op grond van de wet zijn er geen beperkingen.
Je kan in principe alle beperkingen regelen die niet uit de wet voortvloeien (d.w.z. interne beperkingen)
(bijvoorbeeld: vertegenwoordigingsbevoegd tot bedrag X), maar deze interne beperkingen kan je niet aan
een derde tegenwerpen.
__________________________________________________________________________________________
3. Bevoegdheid tot vertegenwoordiging die aan het bestuur of aan een bestuurder toekomt, is onbeperkt en
onvoorwaardelijk, voor zover uit de wet niet anders voortvloeit. Een wettelijk toegelaten of voorgeschreven
beperking van of voorwaarde voor de bevoegdheid tot vertegenwoordiging kan slechts door de
vennootschap worden ingeroepen.
De wet kan de onbeperkte en onvoorwaardelijke bevoegdheid beperken.
__________________________________________________________________________________________
4. De statuten kunnen ook aan andere personen dan bestuurders bevoegdheid tot vertegenwoordiging
toekennen.
fi fi
