1 Fysiologie van de orgaanstelsels
Gastro-intestinaal systeem
Functionele anatomie
Een stelsel dat is opgebouwd uit een aaneensluiting van
holle compartimenten functionele afscheiding via
sfincters verschillende sequentiele processen grote
onderdelen:
Mond met speekselklieren en parotis
Slokdarm, begin door UES afgesloten en einde
door LES agesloten
Maag afgesloten door pyloris
Duodenum, jejunum en ileum (dunne darm),
afgesloten met de ileocecale sfincter
Dikke darm
Pancreas, lever en galblaas dragen bij tot
secretieproducten
Histologie
Gelijkaardig over de lengte van het GI-stelsel,
enkele variaties die overeenstemmen met functies
binnenin de mucosa met epitheel waarin de
klieren uitmonden, submucosa met bloedvaten, 2
spierlagen (circulair en longitudinaal) en dit alles
omgeven door de serosa met bindweefsel
bevestiging aan de abdominale wand.
Motiliteit
Longitudinale en circulaire spierlaag dienen op een gecontroleerde manier bewegen voor de
peristaltische beweging volgt de lengteas van het stelsel, coördinatie van contractie
proximaal en relaxatie distaal in de longitudinale spierlaag churning/kneedbeweging
wordt uitgevoerd door de circulaire spierlaag, niet persé in anterograad; heen en weer kan
voor kneden.
Secretie
Door verschillende klieren welke water, electrolyten, enzymen en mucus kunnen secreteren
in het lumen secretieproducten dienen om de digestie te bevorderen
Regulatie
Controle van peristalsis gebeurt door zenuwvlechten = plexussen
van het enterisch zenuwstelsel die diep verweven zijn in de wand
van de darm we onderscheiden deze met ganglia en zonder
ganglia (bespreken we hier niet) de submucosale (Meissner)
plexus dicht bij het lumen en mucosa en de myenterische
(Auerbach) plexus dicht bij de serosa zijn de 2 belangrijkste
plexussen in het GI-stelsel.
, 2 Fysiologie van de orgaanstelsels
Het enterisch zenuwstelsel (ENS) staat onder top-down
controle van het OS en PS zenuwstelsel dense netwerk
voor zenuwen die peristalsis en secreties reguleren, hierin
hebben we 2 niveaus:
1. Lokaal zenuwstelsel: ENS
2. Centraal zenuwstelsel: PS en OS
Plexussen zitten in een reflexkring kunnen min of meer
autonoom zenuwsignalen als antwoord geven top-down
controle kan, maar is niet persé nodig.
Er zijn sensorische neuronen (chemisch of mechanisch),
motorische neuronen (secretie en peristalsis) en
interneuronen.
Extrinsieke regulatie:
Orthosympaticus: inhibeert de maag-darm peristalsis bij een stress reactie is er
geen tijd voor vertering van eten bloed is op andere plaatsen nodig
Parasympaticus: hierbij speelt de nervus vagus een belangrijke rol in het stimuleren
van processen in het maag-darm stelsel
Intrinsieke regulatie:
Hormonaal: paracrien of immuun histamine, cytokines en prostaglandines
Neuronaal: myenterisch en submucosale plexus
Interactie tussen de systemen chemo/mechanoreceptoren geven input door aan het ENS
en CNS in ENS zullen de 2 plexussen ook met elkaar interageren en reguleren top-down
modulatie is door OS en PS.
Motiliteit
Mond – farynx
Opwekken van speeksel tijdens het kauwen plaats waar afbraak begint is in de mond
speeksel en voedsel wordt gemengd door kauwen mucus en amylase in speeksel zorgt voor
vloeibaarheid en plakkerigheid van voedsel + koolhydraten die al deels afgebroken worden
speeksel wordt automatisch opgewekt (via nervus vagus), maar kan ook geconditioneerd
worden (wijst op hogere regulatie).
De farynx is van belang door kruispunt van trachea en slokdarm voedsel dient op de juiste
plaats terecht te komen.
Oesophagus – slikbeweging
Bovenste sfincter (UES) sluit de oesophagus af en besluit lucht transport naar de maag en de
onderste sfincter (LES) belet reflux door zure maaginhoud disfunctie van LES en
diafragma kan leiden tot reflux.
Gastro-intestinaal systeem
Functionele anatomie
Een stelsel dat is opgebouwd uit een aaneensluiting van
holle compartimenten functionele afscheiding via
sfincters verschillende sequentiele processen grote
onderdelen:
Mond met speekselklieren en parotis
Slokdarm, begin door UES afgesloten en einde
door LES agesloten
Maag afgesloten door pyloris
Duodenum, jejunum en ileum (dunne darm),
afgesloten met de ileocecale sfincter
Dikke darm
Pancreas, lever en galblaas dragen bij tot
secretieproducten
Histologie
Gelijkaardig over de lengte van het GI-stelsel,
enkele variaties die overeenstemmen met functies
binnenin de mucosa met epitheel waarin de
klieren uitmonden, submucosa met bloedvaten, 2
spierlagen (circulair en longitudinaal) en dit alles
omgeven door de serosa met bindweefsel
bevestiging aan de abdominale wand.
Motiliteit
Longitudinale en circulaire spierlaag dienen op een gecontroleerde manier bewegen voor de
peristaltische beweging volgt de lengteas van het stelsel, coördinatie van contractie
proximaal en relaxatie distaal in de longitudinale spierlaag churning/kneedbeweging
wordt uitgevoerd door de circulaire spierlaag, niet persé in anterograad; heen en weer kan
voor kneden.
Secretie
Door verschillende klieren welke water, electrolyten, enzymen en mucus kunnen secreteren
in het lumen secretieproducten dienen om de digestie te bevorderen
Regulatie
Controle van peristalsis gebeurt door zenuwvlechten = plexussen
van het enterisch zenuwstelsel die diep verweven zijn in de wand
van de darm we onderscheiden deze met ganglia en zonder
ganglia (bespreken we hier niet) de submucosale (Meissner)
plexus dicht bij het lumen en mucosa en de myenterische
(Auerbach) plexus dicht bij de serosa zijn de 2 belangrijkste
plexussen in het GI-stelsel.
, 2 Fysiologie van de orgaanstelsels
Het enterisch zenuwstelsel (ENS) staat onder top-down
controle van het OS en PS zenuwstelsel dense netwerk
voor zenuwen die peristalsis en secreties reguleren, hierin
hebben we 2 niveaus:
1. Lokaal zenuwstelsel: ENS
2. Centraal zenuwstelsel: PS en OS
Plexussen zitten in een reflexkring kunnen min of meer
autonoom zenuwsignalen als antwoord geven top-down
controle kan, maar is niet persé nodig.
Er zijn sensorische neuronen (chemisch of mechanisch),
motorische neuronen (secretie en peristalsis) en
interneuronen.
Extrinsieke regulatie:
Orthosympaticus: inhibeert de maag-darm peristalsis bij een stress reactie is er
geen tijd voor vertering van eten bloed is op andere plaatsen nodig
Parasympaticus: hierbij speelt de nervus vagus een belangrijke rol in het stimuleren
van processen in het maag-darm stelsel
Intrinsieke regulatie:
Hormonaal: paracrien of immuun histamine, cytokines en prostaglandines
Neuronaal: myenterisch en submucosale plexus
Interactie tussen de systemen chemo/mechanoreceptoren geven input door aan het ENS
en CNS in ENS zullen de 2 plexussen ook met elkaar interageren en reguleren top-down
modulatie is door OS en PS.
Motiliteit
Mond – farynx
Opwekken van speeksel tijdens het kauwen plaats waar afbraak begint is in de mond
speeksel en voedsel wordt gemengd door kauwen mucus en amylase in speeksel zorgt voor
vloeibaarheid en plakkerigheid van voedsel + koolhydraten die al deels afgebroken worden
speeksel wordt automatisch opgewekt (via nervus vagus), maar kan ook geconditioneerd
worden (wijst op hogere regulatie).
De farynx is van belang door kruispunt van trachea en slokdarm voedsel dient op de juiste
plaats terecht te komen.
Oesophagus – slikbeweging
Bovenste sfincter (UES) sluit de oesophagus af en besluit lucht transport naar de maag en de
onderste sfincter (LES) belet reflux door zure maaginhoud disfunctie van LES en
diafragma kan leiden tot reflux.
