Vragen bij Werkcollege 1:
(15 sept. 2016)
1. Het Nederlandse stelsel van sociale zekerheid is opgebouwd uit drie
verschillende typen regelingen: werknemersverzekeringen, volksverzekeringen
en sociale voorzieningen (zie Hoorcollege 1). Leg uit wat de verschillen zijn
tussen de drie typen regelingen en geef van elk type een voorbeeld (een concrete
regeling, bv. WW, WWB, etc.).
Werknemersverzekeringen zijn alleen bedoeld voor mensen die participeren op de
arbeidsmarkt en die een arbeidscontract hebben. Een voorbeeld hiervan is de WW
(hiervoor betaalt men via werknemerspremies). Dit is een subsidie die men, die hier
recht op hebben, krijgt, wanneer zij ontslagen worden. De hoogte van deze uitkering
hangt af van hoe lang en in welke periode men gewerkt heeft. Hier tegenover staat de
plicht tot solliciteren en activering. Wordt geregeld door de UWV.
Volksverzekeringen gelden voor iedereen, dus iedereen heeft hier recht op en heeft het
recht op dezelfde uitkeringen. Deze worden bekostigd uit algemene middelen (sociale
premies). Een voorbeeld hiervan is de kinderbijslag. Iedere ouder in Nederland krijgt elk
kwartaal een X bedrag per kind, dat afneemt naarmate de hoeveelheid kinderen in het
gezin toeneemt. Wordt geregeld door de sociale verzekeringsbank.
Sociale voorzieningen zijn een vangnet dat ervoor zorgt dat niemand leeft onder een
bepaald minimum. Deze worden bekostigd vanuit belastingen. Een voorbeeld hiervan is
de participatiewet, ook wel de bijstand. Dit is een uitkering die men ontvangt wanneer
zij geen werk hebben, niet meer onder de WW vallen, een X bepaald bedrag spaargeld
hebben en dus leven onder het minimum. Tegenover de subsidie staat activering en
solliciteren. Wordt geregeld door de gemeente. De hoogte van de subsidies hangt af van
de situatie (samen wonen en kinderen bijvoorbeeld)
2. De Deense socioloog Gøsta Esping-Andersen (in Van der Veen 1999) maakt
onderscheid tussen drie typen verzorgingsstaten: de ‘liberale’, ‘conservatief-
corporatistische’ en ‘sociaal-democratische verzorgingsstaat’.
a. Leg uit wat volgens Esping-Andersen de belangrijkste verschillen tussen de drie typen
zijn.
Ten eerste spreekt Espring-Andersen van liberale verzorgingsstaten (V.S.). Hier is het
voorzieningsniveau dat vanuit de overheid wordt aangeboden laag. Overigens is de
ondersteuning inkomensafhankelijk. Deze typologie zien we vaak terug in politiek
dualisme (bijvoorbeeld democraten versus republikeinen). Decomodifocatie: de mate
waarin men afhankelijk is van de markt in sociaal beleid, niet afh in deze term (een hoge
score is een hogere uitkering (veel beschikbare uitkeringen beschikbaar = minder
afhankelijk van de markt).
Ten tweede spreekt Espring-Andersen van conservatief-corporistische
verzorgingsstaten (Duitsland), die bepekte zorg aanbieden voor het functioneren van de
markt en zich meer bezighouden met de bescherming van klasse- en statusverschillen.
Overigens is er veel bescherming voor gezin. In deze typologie is er vaak een geringe
arbeidsparticipatie onder vrouwen en dit komt voor in landen met een sterk
confessionalisme.
(15 sept. 2016)
1. Het Nederlandse stelsel van sociale zekerheid is opgebouwd uit drie
verschillende typen regelingen: werknemersverzekeringen, volksverzekeringen
en sociale voorzieningen (zie Hoorcollege 1). Leg uit wat de verschillen zijn
tussen de drie typen regelingen en geef van elk type een voorbeeld (een concrete
regeling, bv. WW, WWB, etc.).
Werknemersverzekeringen zijn alleen bedoeld voor mensen die participeren op de
arbeidsmarkt en die een arbeidscontract hebben. Een voorbeeld hiervan is de WW
(hiervoor betaalt men via werknemerspremies). Dit is een subsidie die men, die hier
recht op hebben, krijgt, wanneer zij ontslagen worden. De hoogte van deze uitkering
hangt af van hoe lang en in welke periode men gewerkt heeft. Hier tegenover staat de
plicht tot solliciteren en activering. Wordt geregeld door de UWV.
Volksverzekeringen gelden voor iedereen, dus iedereen heeft hier recht op en heeft het
recht op dezelfde uitkeringen. Deze worden bekostigd uit algemene middelen (sociale
premies). Een voorbeeld hiervan is de kinderbijslag. Iedere ouder in Nederland krijgt elk
kwartaal een X bedrag per kind, dat afneemt naarmate de hoeveelheid kinderen in het
gezin toeneemt. Wordt geregeld door de sociale verzekeringsbank.
Sociale voorzieningen zijn een vangnet dat ervoor zorgt dat niemand leeft onder een
bepaald minimum. Deze worden bekostigd vanuit belastingen. Een voorbeeld hiervan is
de participatiewet, ook wel de bijstand. Dit is een uitkering die men ontvangt wanneer
zij geen werk hebben, niet meer onder de WW vallen, een X bepaald bedrag spaargeld
hebben en dus leven onder het minimum. Tegenover de subsidie staat activering en
solliciteren. Wordt geregeld door de gemeente. De hoogte van de subsidies hangt af van
de situatie (samen wonen en kinderen bijvoorbeeld)
2. De Deense socioloog Gøsta Esping-Andersen (in Van der Veen 1999) maakt
onderscheid tussen drie typen verzorgingsstaten: de ‘liberale’, ‘conservatief-
corporatistische’ en ‘sociaal-democratische verzorgingsstaat’.
a. Leg uit wat volgens Esping-Andersen de belangrijkste verschillen tussen de drie typen
zijn.
Ten eerste spreekt Espring-Andersen van liberale verzorgingsstaten (V.S.). Hier is het
voorzieningsniveau dat vanuit de overheid wordt aangeboden laag. Overigens is de
ondersteuning inkomensafhankelijk. Deze typologie zien we vaak terug in politiek
dualisme (bijvoorbeeld democraten versus republikeinen). Decomodifocatie: de mate
waarin men afhankelijk is van de markt in sociaal beleid, niet afh in deze term (een hoge
score is een hogere uitkering (veel beschikbare uitkeringen beschikbaar = minder
afhankelijk van de markt).
Ten tweede spreekt Espring-Andersen van conservatief-corporistische
verzorgingsstaten (Duitsland), die bepekte zorg aanbieden voor het functioneren van de
markt en zich meer bezighouden met de bescherming van klasse- en statusverschillen.
Overigens is er veel bescherming voor gezin. In deze typologie is er vaak een geringe
arbeidsparticipatie onder vrouwen en dit komt voor in landen met een sterk
confessionalisme.
