College 1: Basis
DELEN VAN DE HERSENEN
Deel 1: Het Zenuwstelsel
2 onderdelen
1. Centraal zenuwstelsel
o Zorgt voor aansturing en controle
o Binnenkant
o Gedeelte binnen omhulsel van bot
o Hersenen en ruggenmerg
2. Perifeer zenuwstelsel
o Uitlopers van
o Verbinding maken met spieren en organen
o Buitenkant
Perifeer zenwustelsel
- Het somatische en het autonome zenuwstelsel: onderscheid naar bewuste controle
vs. automatisch
1. Somatisch zenuwstelsel
• Bewuste/vrijwillige controle van spieren (bijv. grijpen)
• Sensorische informatie (bijv. aanraking, pijn)
2. Autonoom zenuwstelsel
• Zenuwbanen die de functies controleren waarover je geen
bewuste controle hoeft of kunt uitvoeren
• Alle functies waar je niet over na hoeft te denken (bijv.
hartslag, ademhaling)
• Onbewuste/onvrijwillige controle van lichaamsfuncties
Autonoom zenuwstelsel
- Valt ook te verdelen; hebben grotendeels tegengestelde functies; activiteit in de ene
richting beïnvloedt het in de andere richting
1. Sympathische zenuwstelsel
• Vooral belangrijk voor in een toestand van activiteit brengen
van het lichaam
• Mobilisatie van energie
• Versnelling hartslag en ademhaling
• Activatie
2. Parasympatische zenuwstelsel
• Converseren van energie
• Vertraging hartslag
• Toestand van rust brengen
1
, • Deactivatie
Overzicht
Deel 2: Het Brein I
3 delen van het brein
1. Rhombencefalon = achterste hersenen
2. Mesencefalon = middelste hersenen
o Klein stukje van het brein (geel)
3. Prosencefalon = voorste hersenen
→ een beetje van boven naar beneden bekijken
De bovenste manier is de meest voorkomende manier, kan ook op andere manieren.
Cefalon = hoofd
2
,Rhombencefalon = achterste hersenen
- Bestaat uit:
1. Medulla
• Verlengde van het ruggenmerg; naar
beneden toe over in het ruggenmerg
(in de wervelkolom)
• Binnen de schedel
• Oorsprong craniale zenuwen
o Binnen het hoofd het merg al
verlate = craniale zenuwen
• Belangrijk voor vitale reflexen (bijv.
ademhaling, hartslag, braken,
hoesten)
o Geen bewuste controle voor nodig
o In stand houden van leven
2. Pons
• Pons = brug; zenuwbanen kruisen van de ene naar de andere
kant
o Kruisen van de ene kant van het brein naar de andere
kant van het lichaam
o Belangrijk: meeste functies in het menselijk lichaam
worden gekruist aangestuurd
▪ Rechterhelft verantwoordelijk voor linkerkant
van het lichaam en vice versa
• Oorsprong craniale zenuwen
o Zenuwbanen die het merg daar al verlaten
3. Cerebellum
• Kleine hersenen; achterkant van het brein
• Belangrijk voor motoriek (balans en coördinatie)
• Vloeiend maken van beweging
• Belangrijk voor coördinatie van activiteit in verschillende
hersengebieden (die bij een en dezelfde functie betrokken zijn)
o Moeten gecoördineerd op elkaar afspelen → kopje
oppakken komt veel bij kijken
3
, Mesencefalon = middelste hersenen
- Bestaat uit:
1. Tectum
2. Tegmentum
3. Colliculi
4. Substantia nigra
- Bij zoogdieren erg klein, bij veel andere dieren (bijv.
reptielen) een veel prominenter deel van het brein
o Mensenbrein klein stukje vh brein
- Medulla, pons en middelste hersenen vormen samen
de hersenstam (=plaatje)
→ ‘’WAT JE MOET WETEN’’ waar ze ongeveer zitten & naam
- Bovenop de medulla en bovenop de pons
- Collectie van kleinere structure; tectum; tegementum; colliculi;substantia nigra
Prosencefalon = voorste hersenen
- Bestaat uit:
1. Diencefalon = tussenhersenen
• Thalamus
• Hypothalamus
2. Telencefalon = eindbrein
• Cerebrale cortex
• Limbisch systeem
• Basale ganglia
- Grootste collectie structuren. Bij mensen goed ontwikkeld.
Thalamus
- Ligging: eind van de hersenstam, in het midden van het brein
o Als een soort balletje in het midden van het brein & bovenop de hersenstam
- Belangrijk ‘’relay station’’ = schakelstation;
o Informatie komt eerst in de thalamus binnen (oogzenuw, gehoorzenuw,
lichaamszenuwen)
▪ Veel binnenkomende informatie komt in de thalamus binnen en wordt
doorgegeven naar de gebieden waar die in verwerkt kan worden
o Veel cortico-corticale verbindingen via de thalamus
▪ Verbindingen tussen verschillende gebieden van de cortex
▪ Informatie tussen gebieden van de cortex wordt via de thalamus
uitgewisseld
4
DELEN VAN DE HERSENEN
Deel 1: Het Zenuwstelsel
2 onderdelen
1. Centraal zenuwstelsel
o Zorgt voor aansturing en controle
o Binnenkant
o Gedeelte binnen omhulsel van bot
o Hersenen en ruggenmerg
2. Perifeer zenuwstelsel
o Uitlopers van
o Verbinding maken met spieren en organen
o Buitenkant
Perifeer zenwustelsel
- Het somatische en het autonome zenuwstelsel: onderscheid naar bewuste controle
vs. automatisch
1. Somatisch zenuwstelsel
• Bewuste/vrijwillige controle van spieren (bijv. grijpen)
• Sensorische informatie (bijv. aanraking, pijn)
2. Autonoom zenuwstelsel
• Zenuwbanen die de functies controleren waarover je geen
bewuste controle hoeft of kunt uitvoeren
• Alle functies waar je niet over na hoeft te denken (bijv.
hartslag, ademhaling)
• Onbewuste/onvrijwillige controle van lichaamsfuncties
Autonoom zenuwstelsel
- Valt ook te verdelen; hebben grotendeels tegengestelde functies; activiteit in de ene
richting beïnvloedt het in de andere richting
1. Sympathische zenuwstelsel
• Vooral belangrijk voor in een toestand van activiteit brengen
van het lichaam
• Mobilisatie van energie
• Versnelling hartslag en ademhaling
• Activatie
2. Parasympatische zenuwstelsel
• Converseren van energie
• Vertraging hartslag
• Toestand van rust brengen
1
, • Deactivatie
Overzicht
Deel 2: Het Brein I
3 delen van het brein
1. Rhombencefalon = achterste hersenen
2. Mesencefalon = middelste hersenen
o Klein stukje van het brein (geel)
3. Prosencefalon = voorste hersenen
→ een beetje van boven naar beneden bekijken
De bovenste manier is de meest voorkomende manier, kan ook op andere manieren.
Cefalon = hoofd
2
,Rhombencefalon = achterste hersenen
- Bestaat uit:
1. Medulla
• Verlengde van het ruggenmerg; naar
beneden toe over in het ruggenmerg
(in de wervelkolom)
• Binnen de schedel
• Oorsprong craniale zenuwen
o Binnen het hoofd het merg al
verlate = craniale zenuwen
• Belangrijk voor vitale reflexen (bijv.
ademhaling, hartslag, braken,
hoesten)
o Geen bewuste controle voor nodig
o In stand houden van leven
2. Pons
• Pons = brug; zenuwbanen kruisen van de ene naar de andere
kant
o Kruisen van de ene kant van het brein naar de andere
kant van het lichaam
o Belangrijk: meeste functies in het menselijk lichaam
worden gekruist aangestuurd
▪ Rechterhelft verantwoordelijk voor linkerkant
van het lichaam en vice versa
• Oorsprong craniale zenuwen
o Zenuwbanen die het merg daar al verlaten
3. Cerebellum
• Kleine hersenen; achterkant van het brein
• Belangrijk voor motoriek (balans en coördinatie)
• Vloeiend maken van beweging
• Belangrijk voor coördinatie van activiteit in verschillende
hersengebieden (die bij een en dezelfde functie betrokken zijn)
o Moeten gecoördineerd op elkaar afspelen → kopje
oppakken komt veel bij kijken
3
, Mesencefalon = middelste hersenen
- Bestaat uit:
1. Tectum
2. Tegmentum
3. Colliculi
4. Substantia nigra
- Bij zoogdieren erg klein, bij veel andere dieren (bijv.
reptielen) een veel prominenter deel van het brein
o Mensenbrein klein stukje vh brein
- Medulla, pons en middelste hersenen vormen samen
de hersenstam (=plaatje)
→ ‘’WAT JE MOET WETEN’’ waar ze ongeveer zitten & naam
- Bovenop de medulla en bovenop de pons
- Collectie van kleinere structure; tectum; tegementum; colliculi;substantia nigra
Prosencefalon = voorste hersenen
- Bestaat uit:
1. Diencefalon = tussenhersenen
• Thalamus
• Hypothalamus
2. Telencefalon = eindbrein
• Cerebrale cortex
• Limbisch systeem
• Basale ganglia
- Grootste collectie structuren. Bij mensen goed ontwikkeld.
Thalamus
- Ligging: eind van de hersenstam, in het midden van het brein
o Als een soort balletje in het midden van het brein & bovenop de hersenstam
- Belangrijk ‘’relay station’’ = schakelstation;
o Informatie komt eerst in de thalamus binnen (oogzenuw, gehoorzenuw,
lichaamszenuwen)
▪ Veel binnenkomende informatie komt in de thalamus binnen en wordt
doorgegeven naar de gebieden waar die in verwerkt kan worden
o Veel cortico-corticale verbindingen via de thalamus
▪ Verbindingen tussen verschillende gebieden van de cortex
▪ Informatie tussen gebieden van de cortex wordt via de thalamus
uitgewisseld
4
