Hoofdstuk 27; Psychosen
Een psychose is een psychische stoornis waarbij de patiënt het normale contact- met de door
zijn omgeving ervaren- werkelijkheid geheel of gedeeltelijk kwijt is.
Psychotische symptomen zoals hallucinaties of wanen vragen altijd om een zorgvuldig
psychiatrisch onderzoek.
Psychotische stoornissen
Psychotische stoornis door een middel
Psychotische stoornis door een somatische aandoening (hersenletsel)
Bipolaire stoornis
Kortdurende psychotische stoornis
Schizofrenie is een psychotische stoornis met symptomen die gedurende ten minste 6
maanden bestaan
Schizofrenie
Meestal ontwikkelen de verschijnselen zich in de adolescentie en vroege volwassenheid
geleidelijk
Het zich in toenemende mate terugtrekken en zichzelf verwaarlozen en het verminderen van
de contacten met anderen.
Vreemde denkbeelden of ervaringen na zich een tijd lang verdiept te hebben in filosofische,
religieuze en of spirituele onderwerpen.
Symptomen kunnen verdeeld worden in negatieve en positieve symptomen. De aandoening
begint vaak met negatieve symptomen zoals affectieve vervlakking, sociaal terugtrekken,
zelfverzorging is minder, spraakarmoede etc. Positieve symptomen zijn onder te verdelen in:
wanen en hallucinaties, gestoord realiteitsbesef en cognitieve desorganisatie.
Wanen: individuele denkbeelden die niet passen in de (sub)cultuur van de patiënt maar
waaraan deze met overtuiging vasthoudt ondanks bewijzen van het tegendeel. Paranoïde
waan zoals het denken dat ze achtervolgt worden of dat iedereen tegen ze is.
Betrekkingswanen zijn overtuigingen dat alledaagse gebeurtenissen een unieke en speciale
betekenis hebben (boodschappen op tv). Beïnvloedingswanen (patiënten denken dat andere
hun gedachten kunnen lezen).
Hallucinaties: zintuigelijke ervaringen met een werkelijkheidskarakter zonder externe bron
(horen van stemmen, zien van dingen die er niet zijn etc.) Deze kunnen een impact hebben
op de stemming en het functioneren van patiënten.
Formele denkstoornissen: stoornissen in de organisatie van het denken.
Inadequaat effect: de emotionele uitingen van een patiënt passen soms niet bij de situatie
(lachen terwijl iets treurigs verteld wordt).
Etiologie en pathogenese
De kwetsbaarheid voor het ontwikkelen van schizofrenie wordt voornamelijk door
genetische factoren bepaald. Maar heeft te maken met een interactie tussen genen en
omgevingsfactoren.
Behandeling
Farmacologisch: gericht op reductie van de psychotische symptomen en op het voorkomen
van een nieuwe psychotische episode.
Anti psychotische medicatie is effectief bij positieve symptomen maar heeft minder effect op
de negatieve symptomen. Brengen wel bijwerkingen met zich mee.
Een psychose is een psychische stoornis waarbij de patiënt het normale contact- met de door
zijn omgeving ervaren- werkelijkheid geheel of gedeeltelijk kwijt is.
Psychotische symptomen zoals hallucinaties of wanen vragen altijd om een zorgvuldig
psychiatrisch onderzoek.
Psychotische stoornissen
Psychotische stoornis door een middel
Psychotische stoornis door een somatische aandoening (hersenletsel)
Bipolaire stoornis
Kortdurende psychotische stoornis
Schizofrenie is een psychotische stoornis met symptomen die gedurende ten minste 6
maanden bestaan
Schizofrenie
Meestal ontwikkelen de verschijnselen zich in de adolescentie en vroege volwassenheid
geleidelijk
Het zich in toenemende mate terugtrekken en zichzelf verwaarlozen en het verminderen van
de contacten met anderen.
Vreemde denkbeelden of ervaringen na zich een tijd lang verdiept te hebben in filosofische,
religieuze en of spirituele onderwerpen.
Symptomen kunnen verdeeld worden in negatieve en positieve symptomen. De aandoening
begint vaak met negatieve symptomen zoals affectieve vervlakking, sociaal terugtrekken,
zelfverzorging is minder, spraakarmoede etc. Positieve symptomen zijn onder te verdelen in:
wanen en hallucinaties, gestoord realiteitsbesef en cognitieve desorganisatie.
Wanen: individuele denkbeelden die niet passen in de (sub)cultuur van de patiënt maar
waaraan deze met overtuiging vasthoudt ondanks bewijzen van het tegendeel. Paranoïde
waan zoals het denken dat ze achtervolgt worden of dat iedereen tegen ze is.
Betrekkingswanen zijn overtuigingen dat alledaagse gebeurtenissen een unieke en speciale
betekenis hebben (boodschappen op tv). Beïnvloedingswanen (patiënten denken dat andere
hun gedachten kunnen lezen).
Hallucinaties: zintuigelijke ervaringen met een werkelijkheidskarakter zonder externe bron
(horen van stemmen, zien van dingen die er niet zijn etc.) Deze kunnen een impact hebben
op de stemming en het functioneren van patiënten.
Formele denkstoornissen: stoornissen in de organisatie van het denken.
Inadequaat effect: de emotionele uitingen van een patiënt passen soms niet bij de situatie
(lachen terwijl iets treurigs verteld wordt).
Etiologie en pathogenese
De kwetsbaarheid voor het ontwikkelen van schizofrenie wordt voornamelijk door
genetische factoren bepaald. Maar heeft te maken met een interactie tussen genen en
omgevingsfactoren.
Behandeling
Farmacologisch: gericht op reductie van de psychotische symptomen en op het voorkomen
van een nieuwe psychotische episode.
Anti psychotische medicatie is effectief bij positieve symptomen maar heeft minder effect op
de negatieve symptomen. Brengen wel bijwerkingen met zich mee.
