Aflevering 2. Bronnen van internationaal recht
Blok A: hoe ontstaan regels van internationaal recht, en wie zijn erdoor gebonden?
In het internationaal recht spreken we vaak van een positivisten blik = kijkend naar het geldende
recht (morele en filosofische benaderingen worden achterwegen gelaten). Voor juristen gelden de
momenteel bestaande, geldende en bindende regels.
Door wie worden internationale regels gevormd?
1. Staten:
- Verdragen
- Gewoonterecht
2. Internationale organisaties (o.a. VN, WTO, ILO)
- VN, WTO, ILO (zijn toch ook weer staten)
- Niet- intergouvernementele organisaties
- (Inter)nationale vakbonden
3. Internationale tribunalen: à leiden tot normen die aanleiding hebben tot een aanvullende
rechtsbron, zijn dus geen algemene rechtsbron, zien we meer als hulpbron
- Internationaal gerechtshof
- Internationaal strafhof
- Internationaal zeerechtrubinaal
n In nationale rechtsstelsel is het best dubieus dat rechter recht kunnen vormen; zij zijn
immers niet democratisch gelegitimeerd. Als dit te ver gaat, leidt dit tot dikastocratie.
n Dit zou nog sterker kunnen gelden op het internationale toneel, waar staten de hoofdrol
spelen.
n Toch zien we dat in de praktijk internationale tribunalen gezaghebbende school maken
met nieuwe regels of interpretaties.
n Bijv. de erkenning van bepaalde regels als normen van gewoonterecht (continental shelf)
of de aanvulling van de term ius cogens
Wie zijn er door internationale regels gebonden?
Klassieke uitgangspunt = staten alleen gebonden als ze ermee instemmen
Van sommige regels zijn niet af te wijken à Ius cogens = dwingend recht
Blok B: de belangrijkste bronnen van het internationaal recht, in het algemeen
Het Internationaal Gerechtshof = het belangrijkste internationale rechtscollege, verbonden aan de
VN. Het is opgericht na WWII. Het heeft een Statuut en dan heb je het over een document wat maar
liefst 75 jaar oud is.
- Art. 38 Statuut van het IG geeft een aardig beginpunt wat betreft de belangrijkste
rechtsbronnen. Maar het moet wel worden gerelativeerd (omdat de opsomming achterhaald
is)
n Het is wel al wat gedateerd en niet uitputtend; dit werpt een schaduw over de bepaling.
Het spreekt bijv. van onderscheid tussen beschaafde naties en onbeschaafde: Nu zouden
we dit racistisch noemen.
n In art. 38 mist er ook een rechtsbron à de besluiten van internationale organisaties.
Tegenwoordige worden deze besluiten wel degelijk als rechtsbron van internationaal
recht beschouwd. Na WWII was dit nog niet het geval. Omdat men toen waarschijnlijk
nog niet vermoedden hoe belangrijk internationale organisaties wel zouden worden.
Tegenwoordig zijn er meer internationale organisaties dan ooit en het belang van die
organisaties valt moeilijk te onderschatten.
n Daarnaast is er de vermelding van de opvattingen van de meest geleerde auteurs. Deze
worden tegenwoordig niet meer beschouwd als een zelfstandige bron van internationaal
recht. Vroeger was dat anders. In de beginjaren van het volkenrecht werd juist heel veel
Blok A: hoe ontstaan regels van internationaal recht, en wie zijn erdoor gebonden?
In het internationaal recht spreken we vaak van een positivisten blik = kijkend naar het geldende
recht (morele en filosofische benaderingen worden achterwegen gelaten). Voor juristen gelden de
momenteel bestaande, geldende en bindende regels.
Door wie worden internationale regels gevormd?
1. Staten:
- Verdragen
- Gewoonterecht
2. Internationale organisaties (o.a. VN, WTO, ILO)
- VN, WTO, ILO (zijn toch ook weer staten)
- Niet- intergouvernementele organisaties
- (Inter)nationale vakbonden
3. Internationale tribunalen: à leiden tot normen die aanleiding hebben tot een aanvullende
rechtsbron, zijn dus geen algemene rechtsbron, zien we meer als hulpbron
- Internationaal gerechtshof
- Internationaal strafhof
- Internationaal zeerechtrubinaal
n In nationale rechtsstelsel is het best dubieus dat rechter recht kunnen vormen; zij zijn
immers niet democratisch gelegitimeerd. Als dit te ver gaat, leidt dit tot dikastocratie.
n Dit zou nog sterker kunnen gelden op het internationale toneel, waar staten de hoofdrol
spelen.
n Toch zien we dat in de praktijk internationale tribunalen gezaghebbende school maken
met nieuwe regels of interpretaties.
n Bijv. de erkenning van bepaalde regels als normen van gewoonterecht (continental shelf)
of de aanvulling van de term ius cogens
Wie zijn er door internationale regels gebonden?
Klassieke uitgangspunt = staten alleen gebonden als ze ermee instemmen
Van sommige regels zijn niet af te wijken à Ius cogens = dwingend recht
Blok B: de belangrijkste bronnen van het internationaal recht, in het algemeen
Het Internationaal Gerechtshof = het belangrijkste internationale rechtscollege, verbonden aan de
VN. Het is opgericht na WWII. Het heeft een Statuut en dan heb je het over een document wat maar
liefst 75 jaar oud is.
- Art. 38 Statuut van het IG geeft een aardig beginpunt wat betreft de belangrijkste
rechtsbronnen. Maar het moet wel worden gerelativeerd (omdat de opsomming achterhaald
is)
n Het is wel al wat gedateerd en niet uitputtend; dit werpt een schaduw over de bepaling.
Het spreekt bijv. van onderscheid tussen beschaafde naties en onbeschaafde: Nu zouden
we dit racistisch noemen.
n In art. 38 mist er ook een rechtsbron à de besluiten van internationale organisaties.
Tegenwoordige worden deze besluiten wel degelijk als rechtsbron van internationaal
recht beschouwd. Na WWII was dit nog niet het geval. Omdat men toen waarschijnlijk
nog niet vermoedden hoe belangrijk internationale organisaties wel zouden worden.
Tegenwoordig zijn er meer internationale organisaties dan ooit en het belang van die
organisaties valt moeilijk te onderschatten.
n Daarnaast is er de vermelding van de opvattingen van de meest geleerde auteurs. Deze
worden tegenwoordig niet meer beschouwd als een zelfstandige bron van internationaal
recht. Vroeger was dat anders. In de beginjaren van het volkenrecht werd juist heel veel
