BLOK 1.3: Regulatie & Integratie
Casus 4: Ver-klaring
Leerdoel 1: Verdeling vocht en endogene stoffen over de
lichaamscompartimenten
De totale hoeveelheid lichaamsvloeistof is verdeeld over 2 grote
compartimenten: extracellulaire vloeistof (ECF) en intracellulaire vloeistof (ICF).
De extracellulaire vloeistof (ECF) is ook nog verdeeld over 2 compartimenten:
het (bloed)plasma en de interstitiële vloeistof.
Een gemiddelde man van 70 kg bestaat uit ongeveer 60% lichaamsvloeistof. Dit
komt overeen met 0,60 * 70 = 42 L lichaamsvloeistof. Dit percentage is een
gemiddelde en hangt af van leeftijd, geslacht en gewicht. Oudere mensen
hebben bijvoorbeeld een lager percentage lichaamsvloeistof en een hoger
vetpercentage. Vrouwen hebben bijvoorbeeld een hoger vetpercentage en dus
een lager percentage lichaamsvloeistof.
Intracellulaire vloeistof (ICF)
Ongeveer 28 L van de 42 L lichaamsvloeistof
zit in de 75 triljoen cellen waaruit het
lichaam bestaat. Ongeveer 40% van het
totale lichaamsgewicht bestaat dus uit
intracellulaire vloeistof (ICF).
Extracellulaire vloeistof (ECF)
Alle vloeistof buiten de cellen wordt
gezamenlijk de extracellulaire vloeistof (ECF)
genoemd. Ongeveer 20% van het totale
lichaamsgewicht (14 L) bestaat uit
extracellulaire vloeistof (ECF).
¾ van de ECF (= 11,0 L) is interstitiële
vloeistof en ¼ van de ECF (= 3,0 L) is plasma.
Tussen de interstitiële vloeistof en het
plasma vindt constant uitwisseling van
stoffen plaats via poriën in de capillairen. De
capillairwand is erg doorlaatbaar voor water en opgeloste stoffen, behalve voor
eiwitten. Daarom hebben het plasma en het interstitium dezelfde compositie,
behalve dat de eiwitconcentratie hoger is in het plasma.
,Tussen ICF en ECF liggen semi-permeabele celmembranen. Het hydrofobe
celmembraan is permeabel voor water en lipofiele moleculen. Het
celmembraan is dus inherent impermeabel voor ionen en eiwitten. Ionen
kunnen wel via speciale ionkanalen het celmembraan passeren (= facilitated
diffusion). Doordat het celmembraan impermeabel is voor eiwitten, is de
eiwitconcentratie intracellulair (ribosomen) 4x zo hoog als in het plasma.
Waterbalans van 70 kg man
Concentratie van opgeloste stoffen in verschillende vloeistofcompartimenten
, Leerdoel 2: Begrip van de opname en verdeling van niet-lichaamseigen stoffen
(compartimenten: vet, bot en water) (verdelingsvolume, lipofiel, hydrofiel,
hydrofoob)
Naast de vloeistofcompartimenten (42 L) is er ook nog het vaste deel van het
lichaam (28 L). Dit vaste deel (solids) bestaat uit botten, vetten, spieren, enz.
maar wordt nu voor het gemak even beschouwd als één vast compartiment.
Lichaam 70 kg
man verdeeld in
compartimenten
(3 vloeistof + 1
vast)
Het verdelingsvolume is het plasmavolume dat een bepaalde dosis medicatie
nodig heeft om dezelfde concentratie als de geobserveerde te produceren, als
het geneesmiddel zich gelijkmatig (homogeen) over alle compartimenten zou
verdelen.
Het verdelingsvolume is een puur theoretische waarde die wordt gebruikt
omdat je alleen in het plasma de concentratie kunt meten (in de andere
compartimenten niet). Het verdelingsvolume geeft aan hoe een stof zich over
de lichaamscompartimenten verdeeld heeft.
Casus 4: Ver-klaring
Leerdoel 1: Verdeling vocht en endogene stoffen over de
lichaamscompartimenten
De totale hoeveelheid lichaamsvloeistof is verdeeld over 2 grote
compartimenten: extracellulaire vloeistof (ECF) en intracellulaire vloeistof (ICF).
De extracellulaire vloeistof (ECF) is ook nog verdeeld over 2 compartimenten:
het (bloed)plasma en de interstitiële vloeistof.
Een gemiddelde man van 70 kg bestaat uit ongeveer 60% lichaamsvloeistof. Dit
komt overeen met 0,60 * 70 = 42 L lichaamsvloeistof. Dit percentage is een
gemiddelde en hangt af van leeftijd, geslacht en gewicht. Oudere mensen
hebben bijvoorbeeld een lager percentage lichaamsvloeistof en een hoger
vetpercentage. Vrouwen hebben bijvoorbeeld een hoger vetpercentage en dus
een lager percentage lichaamsvloeistof.
Intracellulaire vloeistof (ICF)
Ongeveer 28 L van de 42 L lichaamsvloeistof
zit in de 75 triljoen cellen waaruit het
lichaam bestaat. Ongeveer 40% van het
totale lichaamsgewicht bestaat dus uit
intracellulaire vloeistof (ICF).
Extracellulaire vloeistof (ECF)
Alle vloeistof buiten de cellen wordt
gezamenlijk de extracellulaire vloeistof (ECF)
genoemd. Ongeveer 20% van het totale
lichaamsgewicht (14 L) bestaat uit
extracellulaire vloeistof (ECF).
¾ van de ECF (= 11,0 L) is interstitiële
vloeistof en ¼ van de ECF (= 3,0 L) is plasma.
Tussen de interstitiële vloeistof en het
plasma vindt constant uitwisseling van
stoffen plaats via poriën in de capillairen. De
capillairwand is erg doorlaatbaar voor water en opgeloste stoffen, behalve voor
eiwitten. Daarom hebben het plasma en het interstitium dezelfde compositie,
behalve dat de eiwitconcentratie hoger is in het plasma.
,Tussen ICF en ECF liggen semi-permeabele celmembranen. Het hydrofobe
celmembraan is permeabel voor water en lipofiele moleculen. Het
celmembraan is dus inherent impermeabel voor ionen en eiwitten. Ionen
kunnen wel via speciale ionkanalen het celmembraan passeren (= facilitated
diffusion). Doordat het celmembraan impermeabel is voor eiwitten, is de
eiwitconcentratie intracellulair (ribosomen) 4x zo hoog als in het plasma.
Waterbalans van 70 kg man
Concentratie van opgeloste stoffen in verschillende vloeistofcompartimenten
, Leerdoel 2: Begrip van de opname en verdeling van niet-lichaamseigen stoffen
(compartimenten: vet, bot en water) (verdelingsvolume, lipofiel, hydrofiel,
hydrofoob)
Naast de vloeistofcompartimenten (42 L) is er ook nog het vaste deel van het
lichaam (28 L). Dit vaste deel (solids) bestaat uit botten, vetten, spieren, enz.
maar wordt nu voor het gemak even beschouwd als één vast compartiment.
Lichaam 70 kg
man verdeeld in
compartimenten
(3 vloeistof + 1
vast)
Het verdelingsvolume is het plasmavolume dat een bepaalde dosis medicatie
nodig heeft om dezelfde concentratie als de geobserveerde te produceren, als
het geneesmiddel zich gelijkmatig (homogeen) over alle compartimenten zou
verdelen.
Het verdelingsvolume is een puur theoretische waarde die wordt gebruikt
omdat je alleen in het plasma de concentratie kunt meten (in de andere
compartimenten niet). Het verdelingsvolume geeft aan hoe een stof zich over
de lichaamscompartimenten verdeeld heeft.
