College aantekeningen HC6 Introductie interdisciplinaire sociale wetenschap

Introductie ISW HC6: Al die depressieve meisjes: Contemporaine
Theorievorming Omtrent Sekseverschillen in Adolescente Depressie
‘Wat is de prevalentie van internaliserende problemen onder adolescenten?’
‘Waarom is de prevalentie van depressieve
klachten onder meisjes zoveel hoger dan
onder jongens?’
Internaliserende problemen: problemen die je
naar binnen slaat: depressie bijvoorbeeld
- Voornamelijk bij vrouwen
Externaliserende problemen: agressie
- Voornamelijk bij mannen
Klassieke theorieën
Psychoanalyse:
- Verlies object  slaat naar binnen  agressie jegens zelf
- Focus op onbewuste processen
Behaviorisme:
- Wendt zich af van psychoanalyse
- Focus op waarneembaar gedrag: wetenschappers observeren graag
- Theorie van vandaag
- Gevoelens als black box
Cognitieve theorie
- Focus op perceptie, denken en voelen
- Niet alleen waarneembaar gedrag: dat is het gevolg van de gedachten van mensen
- Theorie van vandaag
Behaviorisme
- Pavlov
- Overeenkomst Freud:
 Er moet sprake zijn van verlies voor depressie
 Je wordt niet zomaar depressief
- Verlies:
 Er is een verlies: de normale zelf wordt niet meer bekrachtigd
 Het normale gedrag verdween langzaam achter de depressie
 Depressief gedrag bekrachtigen van de peers: gelijk krijgen in het
depressieve gedrag dat wordt vertoond
 Dit leidt tot depressief gedrag
- Depressie is aangeleerd
- Depressie is ‘bekrachtigd’ door de omgeving
- Peter Lewinsohn (1969)
Cognitieve Theorie
- Van gedrag naar cognities: naar kennis die in het hoofd zit

,  Waarnemen
 Denken
 Voelen
- Aaron Beck (jaren 70)
 Nadenken over onszelf
 Nadenken over de situatie waarin we ons bevinden
 Projecteren van onze situatie op de toekomst
- Negatieve zelfschema (Aaron Beck)
 Nadenken over de situatie, over jezelf en over de toekomst op een negatieve manier
 Negatieve inkleuring van de omgeving tijdens de depressie
Cognitieve psychologie: Aaron Beck
- Perceptie van verlies: sommigen gaan daar goed
mee om, anderen niet: het verlies moet
betekenisvol zijn, het verlies moet je raken
- Gevoel van inadequaatheid
- Alles gaat mis: nadenken over de toekomst
negatief
- Hupeloosheid: denken dat ze niet kunnen worden
geholpen
 Voorafschaduw van wat een depressie wordt
Klassieke theorieën
- Psychoanalyse: verlies object  agressie jegens
zelf
- Behaviorisme: neg. Event  negatieve bekrachtingsspiraal
- Cognitieve theorie: neg. Perceptie en zelfschema / hulpeloosheid
- Allemaal zeer psychologisch van aard: gaat om de persoon, niet om de omgeving: interne
dynamieken worden besproken
- Moderne theorieën gaan uit van een veelheid van factoren die van invloed kunnen zijn op
depressie
Hedendaagse Wetenschappelijke Context
- Herbezinning op genetica: mensen kunnen niet worden begrepen zonder dit te onderzoeken
(hiervoor was dit niet geaccepteerd)
- Het brein: kan invloed hebben op gedrag
- Menselijke ‘hardware’ (genen en brein): opnieuw studieobject in sociale wetenschap
- Meer nadruk op sociaal-culturele context van gedrag: leefomgeving, opleidingsniveau, andere
groepen
 Verschillen in gender, SES en etniciteit
 Sociaal-culturele veld van mensen wordt belangrijker (sociale ecologie wordt prominent)
Zoeken naar complexe theorie omtrent depressie en genderverschillen daarin: Focus op adolescenten
Maatschappelijke context:
- Moderne media zijn belangrijker geworden voor hoe jonge vrouwen over zichzelf zijn gaan
nadenken
- Body Image als studieobject
- Dunheidsideaal
- Schoonheidsideaal: gewicht/BMI is sterk afgenomen