Handelen bij ongevallen, in onvoorziene situaties en
eerste hulp verlenen
Eerste hulp verlenen betekent levensreddend handelen in een onvoorziene
situatie. Als je zelf eerste hulp verleent, moet je weten waar je grenzen liggen en
wat je taken zijn. Eerste hulp in onvoorziene situaties zijn bijvoorbeeld op straat,
thuis of in een instelling.
Vijf aandachtspunten bij eerste hulp verlenen
1. Let op gevaar voor jezelf, het slachtoffer en eventuele omstanders
2. Ga na wat er is gebeurd en wat het slachtoffer mankeert
3. Stel het slachtoffer gerust, blijf rustig en voorkom dat er paniek uitbreekt
4. Zorg ervoor dat deskundige hulp gealarmeerd en geïnformeerd wordt
5. Verzorg het slachtoffer ter plekke
Methodisch werken
Bij EHBO is het heel belangrijk dat je methodisch werkt. Je verleent jouw zorg in
de juiste volgorde en je slaat daarbij geen stappen over. Zo kun je complicaties
voorkomen of zelfs levens redden. In onvoorziene situaties werk je methodisch.
Eerst verzamel je gegevens van het slachtoffer. Dat doe je snel en volgens de
eerste hulpprincipes.
Afhankelijk van waar de onvoorziene gebeurtenis plaatsvindt, schakel je direct
hulp in en werk je samen met aanwezige hulpverleners of omstanders die
bijvoorbeeld kunnen reanimeren.
Beroepshouding
Als verzorgende ben je bij onvoorziene situaties verantwoordelijk voor wat je
doet. Je laat een slachtoffer nooit alleen en past eerste hulp toe. Jouw optreden
als hulpverlener heeft invloed op hoe omstanders en het slachtoffer reageren.
Toon duidelijkheid en daadkracht door mensen goed te instrueren. Doe alles op
een zorgvuldige en respectvolle manier. Aan de andere kant kom je ook
onvoorziene situaties tegen waar je bijvoorbeeld niet mag reanimeren omdat de
zorgvrager dit afgesproken heeft met zijn arts. Dit staat dan in het zorgdossier.
Traumatische ervaringen verwerken
Als je een heel ernstig ongeval meemaakt, kan dat een traumatische ervaring
voor je worden. Traumatische ervaringen verwerk je door er de tijd voor te
nemen. Je kunt ze zelf verwerken in je eigen omgeving, maar het kan ook zijn dat
je er professionele hulp bij nodig hebt. Erken voor jezelf dat het een ernstige
situatie was en sta jezelf toe dat die nare gevoelens teweegbrengt. Dat is de
eerste stap van het verwerkingsproces. Praat met medehulpverleners over de
gebeurtenis. Daarnaast is het goed om je gevoelens en ervaringen te delen met
iedereen die je vertrouwt. Als je een traumatische ervaring te verwerken hebt,
belasten zware zorgsituaties je te veel. Vraag dus of je tijdelijk in weinig
complexe zorgsituaties kunt werken. Zorg in deze periode goed voor jezelf door
veel te rusten en goed te eten. Houd wel vast aan je dagindeling en dagstructuur.
Je kunt ook professionele hulp inschakelen bij traumatische ervaringen. Ga in
eerste instantie naar je huisarts of bedrijfsarts en breng je klachten naar voren. In
overleg wordt je dan naar een andere discipline doorverwezen.
, Verschijnselen, oorzaken en eerste hulp bij vitale stoornissen
In het ziekenhuis, op specialistische afdelingen wordt gebruik gemaakt van ALS
(Advanced Life Support). De reanimatie die jij als verpleegkundige is over het
algemeen de BLS (Basic Life Support).
Verschijnselen en oorzaken van een circulatietoestand
De doorbloeding van het lichaam is van levensbelang. Als de circulatie gestoord
is, leidt dit tot een tekort aan bouwstoffen in de cellen en een opeenhoping van
afvalstoffen in de cellen en het bloed. Er zijn vijf verschijnselen van een
circulatiestilstand:
Geen waarneembare hartslag
Ademstilstand
Bewusteloosheid
Grauwbleke huidskleur
Lichtstijve pupillen
Verschillende situaties kunnen leiden tot een stilstand van de circulatie:
Spontaan
Hartinfarct
Elektrocutie
Hartstilstand
Verschijnselen en oorzaken van een bewustzijnsstoornis
Een slachtoffer met een bewustzijnsstoornis loopt tijdelijke of blijvende schade
aan de hersenen op. Er zijn verschillende verschijnselen bij een
bewustzijnsstoornis:
Verminderd bewustzijn
Bewusteloosheid
Diepe bewusteloosheid
Er zijn verschillende oorzaken van bewustzijnsstoornissen:
Verwondingen aan de schedel en/of de hersenen
Lichamelijke ziekten
Ademhalings- of circulatiestoornissen
Overige oorzaken bijvoorbeeld stroom
Verschijnselen en oorzaken van een ademhalingsstoornis
Als het slachtoffer hoorbaar ademt of duidelijk benauwd is, dan is de ademhaling
belemmerd. Kijk, voel en luister op dit moment goed naar het slachtoffer. De
volgende letsels kunnen leiden tot ademhalingsproblemen:
Verwondingen in het gezicht kunnen de doorgang van de neus, mond of
keelholte belemmeren
Verwondingen van de borstkas
Bewusteloosheid
Sommige vergiftigingen
Bij verdrinking
Vreemde voorwerpen in de keel
Verschijnselen en oorzaken bij een ademhalingstilstand
Er wordt geen nieuwe zuurstof meer opgenomen in het bloed en er wordt niet
meer voldoende koolstofdioxide afgegeven aan de buitenlucht, waardoor cellen
afsterven. Het slachtoffer met een ademhalingsstilstand heeft geen hoorbare
eerste hulp verlenen
Eerste hulp verlenen betekent levensreddend handelen in een onvoorziene
situatie. Als je zelf eerste hulp verleent, moet je weten waar je grenzen liggen en
wat je taken zijn. Eerste hulp in onvoorziene situaties zijn bijvoorbeeld op straat,
thuis of in een instelling.
Vijf aandachtspunten bij eerste hulp verlenen
1. Let op gevaar voor jezelf, het slachtoffer en eventuele omstanders
2. Ga na wat er is gebeurd en wat het slachtoffer mankeert
3. Stel het slachtoffer gerust, blijf rustig en voorkom dat er paniek uitbreekt
4. Zorg ervoor dat deskundige hulp gealarmeerd en geïnformeerd wordt
5. Verzorg het slachtoffer ter plekke
Methodisch werken
Bij EHBO is het heel belangrijk dat je methodisch werkt. Je verleent jouw zorg in
de juiste volgorde en je slaat daarbij geen stappen over. Zo kun je complicaties
voorkomen of zelfs levens redden. In onvoorziene situaties werk je methodisch.
Eerst verzamel je gegevens van het slachtoffer. Dat doe je snel en volgens de
eerste hulpprincipes.
Afhankelijk van waar de onvoorziene gebeurtenis plaatsvindt, schakel je direct
hulp in en werk je samen met aanwezige hulpverleners of omstanders die
bijvoorbeeld kunnen reanimeren.
Beroepshouding
Als verzorgende ben je bij onvoorziene situaties verantwoordelijk voor wat je
doet. Je laat een slachtoffer nooit alleen en past eerste hulp toe. Jouw optreden
als hulpverlener heeft invloed op hoe omstanders en het slachtoffer reageren.
Toon duidelijkheid en daadkracht door mensen goed te instrueren. Doe alles op
een zorgvuldige en respectvolle manier. Aan de andere kant kom je ook
onvoorziene situaties tegen waar je bijvoorbeeld niet mag reanimeren omdat de
zorgvrager dit afgesproken heeft met zijn arts. Dit staat dan in het zorgdossier.
Traumatische ervaringen verwerken
Als je een heel ernstig ongeval meemaakt, kan dat een traumatische ervaring
voor je worden. Traumatische ervaringen verwerk je door er de tijd voor te
nemen. Je kunt ze zelf verwerken in je eigen omgeving, maar het kan ook zijn dat
je er professionele hulp bij nodig hebt. Erken voor jezelf dat het een ernstige
situatie was en sta jezelf toe dat die nare gevoelens teweegbrengt. Dat is de
eerste stap van het verwerkingsproces. Praat met medehulpverleners over de
gebeurtenis. Daarnaast is het goed om je gevoelens en ervaringen te delen met
iedereen die je vertrouwt. Als je een traumatische ervaring te verwerken hebt,
belasten zware zorgsituaties je te veel. Vraag dus of je tijdelijk in weinig
complexe zorgsituaties kunt werken. Zorg in deze periode goed voor jezelf door
veel te rusten en goed te eten. Houd wel vast aan je dagindeling en dagstructuur.
Je kunt ook professionele hulp inschakelen bij traumatische ervaringen. Ga in
eerste instantie naar je huisarts of bedrijfsarts en breng je klachten naar voren. In
overleg wordt je dan naar een andere discipline doorverwezen.
, Verschijnselen, oorzaken en eerste hulp bij vitale stoornissen
In het ziekenhuis, op specialistische afdelingen wordt gebruik gemaakt van ALS
(Advanced Life Support). De reanimatie die jij als verpleegkundige is over het
algemeen de BLS (Basic Life Support).
Verschijnselen en oorzaken van een circulatietoestand
De doorbloeding van het lichaam is van levensbelang. Als de circulatie gestoord
is, leidt dit tot een tekort aan bouwstoffen in de cellen en een opeenhoping van
afvalstoffen in de cellen en het bloed. Er zijn vijf verschijnselen van een
circulatiestilstand:
Geen waarneembare hartslag
Ademstilstand
Bewusteloosheid
Grauwbleke huidskleur
Lichtstijve pupillen
Verschillende situaties kunnen leiden tot een stilstand van de circulatie:
Spontaan
Hartinfarct
Elektrocutie
Hartstilstand
Verschijnselen en oorzaken van een bewustzijnsstoornis
Een slachtoffer met een bewustzijnsstoornis loopt tijdelijke of blijvende schade
aan de hersenen op. Er zijn verschillende verschijnselen bij een
bewustzijnsstoornis:
Verminderd bewustzijn
Bewusteloosheid
Diepe bewusteloosheid
Er zijn verschillende oorzaken van bewustzijnsstoornissen:
Verwondingen aan de schedel en/of de hersenen
Lichamelijke ziekten
Ademhalings- of circulatiestoornissen
Overige oorzaken bijvoorbeeld stroom
Verschijnselen en oorzaken van een ademhalingsstoornis
Als het slachtoffer hoorbaar ademt of duidelijk benauwd is, dan is de ademhaling
belemmerd. Kijk, voel en luister op dit moment goed naar het slachtoffer. De
volgende letsels kunnen leiden tot ademhalingsproblemen:
Verwondingen in het gezicht kunnen de doorgang van de neus, mond of
keelholte belemmeren
Verwondingen van de borstkas
Bewusteloosheid
Sommige vergiftigingen
Bij verdrinking
Vreemde voorwerpen in de keel
Verschijnselen en oorzaken bij een ademhalingstilstand
Er wordt geen nieuwe zuurstof meer opgenomen in het bloed en er wordt niet
meer voldoende koolstofdioxide afgegeven aan de buitenlucht, waardoor cellen
afsterven. Het slachtoffer met een ademhalingsstilstand heeft geen hoorbare
